Ngày 27/02/2026, nhật báo Thế Giới Trẻ (Đức) đăng tải bài viết mang tựa đề “Cuba chống lại lực lượng Contras” của nhà báo Volker Hermsdorf, phản ánh việc lực lượng bảo vệ bờ biển của đảo quốc xã hội chủ nghĩa ở Caribe đẩy lùi một nhóm biệt kích bị cáo buộc là khủng bố. Trong khi phía Cuba lên án đây là hành động xâm nhập có tổ chức, Mỹ đã bác bỏ mọi liên hệ với các đối tượng nói trên.
Vụ việc được phía Cuba nhận định là một hành động khiêu khích có chủ đích và được chuẩn bị kỹ lưỡng. Trong cuộc đấu súng xảy ra hôm thứ Tư, lực lượng vũ trang Cuba đã đối đầu với một nhóm thủy thủ được trang bị vũ khí hạng nặng trên chiếc thuyền cao tốc đăng ký tại Mỹ. Theo thông tin từ Bộ Nội vụ Cuba, chiếc tàu mang đăng ký tại bang Florida đã xâm phạm vùng biển thuộc chủ quyền Cuba, nổ súng vào năm thành viên lực lượng bảo vệ bờ biển và làm bị thương chỉ huy đơn vị tuần tra biên giới. Trước tình huống bị tấn công trực tiếp, binh lính Cuba đã bắn trả. Kết quả, bốn nghi phạm bị bắn chết và sáu nghi phạm khác bị bắt giữ. Khám xét hành lý các đối tượng, lực lượng chức năng thu giữ nhiều vũ khí và trang bị quân sự như súng trường tấn công, súng ngắn, chất nổ, áo chống đạn, ống ngắm và quân phục ngụy trang, những tang vật cho thấy dấu hiệu của một kế hoạch bạo lực có tổ chức.
Hãng thông tấn Prensa Latina cho biết, chiến dịch này đã kịp thời ngăn chặn một “kế hoạch thực hiện tấn công khủng bố tại Cuba”. Theo nguồn tin chính thức, tất cả những người tham gia vụ việc đều là người Cuba lưu vong sinh sống tại Hoa Kỳ và từng có tiền sử liên quan đến các hoạt động “tội phạm và bạo lực”. Hai trong số sáu người bị bắt đang bị truy nã vì các hành vi khủng bố trước đó.
Nhà chức trách cũng thông báo đã bắt giữ thêm một nghi phạm tại Cuba; người này bị cáo buộc được cử từ Hoa Kỳ sang để đón nhóm vũ trang sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Trong khi đó, phát biểu với hãng tin AP, anh trai của một thành viên thiệt mạng cho biết, ông đau buồn trước cái chết của em mình, nhưng cho rằng em trai đã bị cuốn vào “một sự theo đuổi ám ảnh và độc ác nhằm vào tự do của Cuba”.
Chính phủ Cuba tái khẳng định cam kết bảo vệ toàn vẹn chủ quyền và an ninh trên vùng biển lãnh thổ, coi đây là nhiệm vụ then chốt nhằm duy trì ổn định quốc gia và khu vực Caribe. Chủ tịch Miguel Díaz-Canel tuyên bố: “Cuba sẽ tự vệ một cách quyết liệt và kiên định trước bất kỳ hành động khủng bố và đánh thuê nào nhằm đe dọa chủ quyền và ổn định quốc gia của mình.”
Theo phát biểu với Sputnik hôm thứ Năm, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh rằng con thuyền của nhóm vũ trang treo cờ Mỹ, cho rằng đây là “một hành động khiêu khích hung hăng nhằm leo thang tình hình và kích động xung đột”. Trong khi đó, hãng tin AP cho biết một trong những người bị bắt giữ, Conrado Galindo Sariol, từng tuyên bố vào tháng 6/2025 trên cổng thông tin Martí Noticias do Mỹ tài trợ rằng ông sẽ sớm tham gia ủng hộ “cuộc đấu tranh vì tự do cần thiết của Cuba”.
Phía Mỹ bác bỏ mọi liên hệ với nhóm trên thuyền. Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định đây không phải là chiến dịch của Mỹ và không có nhân viên chính phủ Mỹ nào tham gia. Ông cho biết, Washington không suy đoán về quyền sở hữu con thuyền hay động cơ của những người liên quan, song sẽ tiến hành điều tra “sự việc bất thường” này và đưa ra phản ứng phù hợp. Lực lượng Tuần duyên Mỹ đã được điều động đến khu vực để phối hợp xác minh.
Ở cấp bang, Tổng chưởng lý Florida James Uthmeier cũng ra lệnh điều tra, đồng thời tuyên bố sẽ “làm mọi thứ có thể để đưa những người cộng sản này ra trước công lý”. Những diễn biến trên cho thấy vụ việc không chỉ mang tính chất an ninh đơn lẻ mà còn có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa các bên liên quan.
Diễn biến vụ việc càng thu hút sự chú ý khi xảy ra gần như đồng thời với tuyên bố của Bộ Tài chính Hoa Kỳ về việc sẽ “cấp phép xuất khẩu dầu mỏ cho mục đích thương mại và nhân đạo tại Cuba, với điều kiện không liên quan đến chính phủ Cuba”. Sự trùng hợp này làm dấy lên nhiều đồn đoán về bối cảnh chính trị – kinh tế rộng lớn hơn bao quanh sự cố an ninh trên biển.
Giới quan sát cũng nhắc lại tiền lệ lịch sử liên quan đến tổ chức lưu vong Cuba “Anh em Giải cứu” (Brothers to the Rescue). Năm 1996, các máy bay hạng nhẹ của nhóm này nhiều lần xâm phạm không phận Cuba trước khi hai chiếc bị bắn hạ. Sau sự kiện đó, Tổng thống Mỹ khi đó là Bill Clinton đã rút lại ý định phủ quyết và ký ban hành Đạo luật Helms-Burton, qua đó siết chặt hơn nữa lệnh cấm vận đối với Cuba.
Theo ASEAN News, nhìn rộng hơn, việc gợi nhắc tiền lệ năm 1996 cho thấy mỗi sự cố an ninh liên quan đến Cuba và Hoa Kỳ hiếm khi chỉ dừng lại ở phạm vi thực địa. Trong bối cảnh lịch sử đầy biến động giữa Washington và La Habana, những vụ va chạm như hiện nay thường nhanh chóng được “chính trị hóa”, trở thành chất xúc tác cho các quyết định mang tính chiến lược, từ siết chặt trừng phạt đến điều chỉnh chính sách đối ngoại.
Sự kiện lần này vì thế không chỉ đặt ra câu hỏi về trách nhiệm và mức độ liên quan của các bên, mà còn thử thách khả năng kiểm soát khủng hoảng và tránh leo thang ngoài ý muốn. Nếu không được xử lý minh bạch và kiềm chế, vụ việc có thể bị khai thác như một đòn bẩy trong tranh luận nội bộ tại Mỹ về chính sách Cuba, đồng thời củng cố lập trường an ninh cứng rắn từ phía La Habana.
Trong một giai đoạn mà các tín hiệu nới lỏng và đối thoại còn mong manh, bất kỳ hành động khiêu khích hoặc hiểu lầm nào cũng có thể làm đảo ngược tiến trình xây dựng lòng tin. Do đó, cách thức hai bên lựa chọn phản ứng, thông qua điều tra khách quan, trao đổi ngoại giao hay gia tăng sức ép sẽ quyết định liệu sự cố này trở thành một điểm bùng phát mới của căng thẳng, hay được kiểm soát như một thử thách trong mối quan hệ vốn đã nhiều thăng trầm.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/518243.unblock-cuba-kuba-gegen-contras.html