Theo Reuters, ngày 29/1/2026, Thái Lan cho rằng các nước láng giềng Đông Nam Á của Myanmar nên duy trì mức độ hợp tác “có chừng mực” với chính quyền do quân đội kiểm soát sau bầu cử, đồng thời tiếp tục thúc đẩy chấm dứt xung đột. Quan điểm này cho thấy khả năng Bangkok đang mềm mỏng hơn trong lập trường đối với Naypyidaw, trong bối cảnh ASEAN ghi nhận một số tín hiệu tích cực tiềm tàng từ cuộc bỏ phiếu, dù chưa chính thức ủng hộ.
Đảng Liên minh Đoàn kết và Phát triển (USDP), lực lượng được quân đội Myanmar hậu thuẫn, dự kiến sẽ lãnh đạo chính phủ sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử diễn ra qua ba vòng vào các ngày 28/12, 11/1 và 25/1. Cuộc bỏ phiếu không có sự tham gia của các lực lượng đối lập, trong bối cảnh nội chiến kéo dài sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021.
Trong khi các tổ chức nhân quyền, Liên Hợp Quốc và Anh lên án cuộc bầu cử là hình thức nhằm duy trì quyền kiểm soát của quân đội, người đứng đầu chính quyền quân sự Min Aung Hlaing khẳng định lá phiếu của người dân đã mang lại tính hợp pháp cho tiến trình này, bất chấp sự phản đối của cộng đồng quốc tế.
Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkeow nói với Reuters rằng dù ASEAN đã cấm các lãnh đạo quân đội Myanmar tham gia các hoạt động của khối từ năm 2022, cuộc bầu cử vẫn có thể mở ra khả năng hợp tác nếu chính quyền mới đáp ứng một số điều kiện, như mở rộng tiếp cận viện trợ nhân đạo và giảm mức độ bạo lực.
“Chúng tôi cho rằng cần phải đối thoại với chính quyền mới ở Naypyitaw. Họ có thể sẽ thành lập chính phủ vào tháng Ba”, ông Sihasak nói bên lề cuộc họp, đồng thời bày tỏ hy vọng Myanmar sẽ có những bước đi tích cực. Theo ông, ASEAN không kỳ vọng Myanmar tái hòa nhập ngay lập tức mà đề xuất một lộ trình có kiểm soát, kèm theo các tiêu chí cụ thể.
Myanmar rơi vào tình trạng hỗn loạn kể từ năm 2021, khi chính phủ dân sự được bầu của bà Aung San Suu Kyi bị lật đổ, châm ngòi cho các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ và sau đó leo thang thành xung đột vũ trang trên diện rộng, khiến nhiều khu vực rơi khỏi sự kiểm soát của chính quyền trung ương.
Ngoại trưởng Philippines Ma. Theresa Lazaro cho biết, tại cuộc họp báo sau phiên họp kín của các bộ trưởng ASEAN, một số nước thành viên vẫn đang tiếp tục xem xét và đánh giá kết quả cuộc bầu cử tại Myanmar.
Diễn biến trên cho thấy ASEAN, trong đó có Thái Lan và Philippines, đang tìm cách cân bằng giữa việc duy trì lập trường nguyên tắc đối với Myanmar và nhu cầu thực tế trong việc thúc đẩy giảm bạo lực, mở rộng viện trợ nhân đạo. Cách tiếp cận “hợp tác có kiểm soát” được xem là lựa chọn thận trọng của khối trong bối cảnh tình hình Myanmar vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn và chia rẽ.
Minh Anh