Sáng 23/3/2026 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga tại thủ đô Moscow, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Đoàn công tác đã tới đặt hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và Tượng đài Liệt sĩ Vô danh. Hoạt động mang ý nghĩa chính trị, ngoại giao và nhân văn sâu sắc, thể hiện lòng tri ân đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ, đồng thời tiếp tục khẳng định, vun đắp quan hệ hữu nghị truyền thống, thủy chung giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Đoàn công tác kính cẩn nghiêng mình tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài của Đảng và nhân dân Việt Nam, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới, người đã đặt nền móng vững chắc cho mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa nhân dân Việt Nam và Liên Xô trước đây, nay là Liên bang Nga. Trước anh linh của Người, Đoàn bày tỏ quyết tâm tiếp tục kế thừa, gìn giữ và không ngừng phát huy tình cảm thủy chung, son sắt giữa hai dân tộc; thúc đẩy quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga ngày càng phát triển đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và bền vững trong bối cảnh mới.
Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tọa lạc tại Quảng trường Hồ Chí Minh, quận Akademichesky, là công trình mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa và biểu tượng cho tình hữu nghị bền chặt giữa hai quốc gia. Công trình được khánh thành nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Người. Năm 1969, ngay sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần, Nhà nước Xô Viết đã quyết định lựa chọn một vị trí trang trọng tại thủ đô Mátxcơva để xây dựng Quảng trường Hồ Chí Minh, thể hiện tình cảm đặc biệt, sự kính trọng sâu sắc của nhân dân Liên Xô đối với vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Đến năm 1990, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Người (19/5/1890 – 19/5/1990), tại đây đã khánh thành tổ hợp tượng đài bằng đồng quy mô lớn, trở thành một trong những công trình mang ý nghĩa biểu tượng tiêu biểu cho tình hữu nghị Việt Nam – Liên Xô, nay là Liên bang Nga.
Tượng đài cao 5m, đặt trên bệ đồng khối dài 6m, dày 0,5m, được đánh giá là tác phẩm nghệ thuật có ý tưởng và cấu trúc độc đáo, khác biệt so với nhiều tượng đài truyền thống. Trung tâm công trình là chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh với vầng trán cao, nụ cười hiền hậu, được khắc nổi trên tấm đồng hình tròn tượng trưng cho Mặt Trời, biểu tượng của ánh sáng, trí tuệ và những giá trị trường tồn mà Người để lại.
Phía dưới là hình tượng một chàng trai Việt Nam khỏe mạnh, trong tư thế chuẩn bị vươn lên, ánh mắt cương nghị hướng về phía vầng thái dương, thể hiện khát vọng phát triển, tinh thần tiến bước và niềm tin vào tương lai của dân tộc Việt Nam. Tổng thể khối tượng được “mềm hóa” bằng các chi tiết hoa lá và hình ảnh tre uốn cong, những biểu trưng giàu tính văn hóa, thể hiện ý chí kiên cường, sức sống bền bỉ của con người Việt Nam qua mọi thử thách, gian nan.
Ở mặt trước bệ tượng, câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” được khắc bằng tiếng Nga, không chỉ là thông điệp chính trị sâu sắc mà còn là giá trị phổ quát, có sức lan tỏa mạnh mẽ vượt qua không gian và thời gian.
Tác giả của công trình là nhà điêu khắc nổi tiếng Vladimir Efimovich Tsigal (1917–2013), người từng được trao Giải thưởng Lênin và nhiều giải thưởng danh giá của Liên Xô và Liên bang Nga. Năm 1985, ông được Chính phủ Liên Xô cử sang Việt Nam để nghiên cứu thực tế, tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ đó hình thành nên ý tưởng nghệ thuật cho tượng đài. Chính sự vĩ đại của Người cùng những ấn tượng sâu sắc về đất nước, con người Việt Nam đã khơi nguồn cảm hứng sáng tạo, giúp ông tạo nên một tác phẩm mang giá trị nghệ thuật và ý nghĩa chính trị đặc biệt.
Trải qua hơn ba thập kỷ, Quảng trường và Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Mátxcơva đã trở thành “địa chỉ đỏ” quen thuộc của cộng đồng người Việt Nam tại Liên bang Nga. Vào các dịp lễ, Tết, đặc biệt là mỗi tháng 5, tháng kỷ niệm Ngày sinh của Bác, người Việt nơi đây vẫn duy trì truyền thống đến dâng hoa, bày tỏ lòng thành kính và gửi gắm tình cảm thiêng liêng về quê hương, đất nước. Đối với các đoàn đại biểu Việt Nam sang thăm Liên bang Nga, nghi thức đặt hoa tại Quảng trường Hồ Chí Minh luôn là hoạt động mang tính biểu tượng, không thể thiếu trong chương trình làm việc.
Giữa lòng nước Nga, nơi từng ghi dấu những năm tháng hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh có nhiều công trình mang tên Người, song Quảng trường Hồ Chí Minh và tượng đài tại Mátxcơva vẫn luôn giữ vị trí đặc biệt. Đây không chỉ là một công trình kiến trúc – nghệ thuật tiêu biểu, mà còn là biểu tượng sống động, bền bỉ của tình hữu nghị truyền thống, thủy chung giữa Việt Nam và Liên bang Nga, như một “ngọn lửa” không ngừng được tiếp nối qua các thế hệ.
Ngày nay, Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Moscow không chỉ là một công trình nghệ thuật đặc sắc mà còn là “địa chỉ đỏ” thiêng liêng của cộng đồng người Việt Nam tại Liên bang Nga trong các dịp lễ, sự kiện quan trọng. Đồng thời, đây cũng là điểm đến giàu ý nghĩa đối với bạn bè quốc tế, góp phần lan tỏa những giá trị tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tiếp tục thắt chặt, củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong giai đoạn phát triển mới.
Sáng cùng ngày, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Đoàn công tác đã tới đặt hoa tại Tượng đài Liệt sĩ Vô danh ở Vườn Alexander, bên bức tường phía Tây của Điện Kremlin. Trong không khí trang nghiêm, Đoàn bày tỏ sự ngưỡng mộ, trân trọng và tri ân sâu sắc đối với những người lính vô danh của Hồng quân Liên Xô đã anh dũng hy sinh trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại (1941–1945), những người đã góp phần quyết định vào chiến thắng phát xít, bảo vệ hòa bình cho nhân loại.
Tượng đài Liệt sĩ Vô danh là một trong những công trình tưởng niệm thiêng liêng và giàu ý nghĩa nhất của nước Nga, được khánh thành ngày 8/5/1967. Công trình gồm khối đá porphyry đỏ sẫm trang trọng, được trang trí bằng cành nguyệt quế, biểu tượng của vinh quang và chiến thắng cùng mũ sắt đặt trên lá cờ bằng đồng, gợi nhắc về những người lính đã ngã xuống nơi chiến trường.
Điểm nhấn trung tâm của quần thể là ngôi sao năm cánh bằng đá labradorite, từ đó tỏa ra Ngọn lửa Vĩnh cửu, được thắp lên từ ngọn lửa tại Quảng trường Mars ở Leningrad tượng trưng cho ký ức bất diệt, không bao giờ tắt về sự hy sinh cao cả của các chiến sĩ. Ngay dưới ngọn lửa là dòng chữ khắc bằng đồng: “Tên anh không ai biết, chiến công anh bất tử”, như một lời tri ân sâu sắc dành cho những người đã hiến dâng trọn đời mình cho Tổ quốc mà không để lại tên tuổi.
Từ năm 1997, theo sắc lệnh của Tổng thống Liên bang Nga, nghi thức đổi gác của Trung đoàn Kremlin được tổ chức trang nghiêm hằng giờ tại đây, thay thế vị trí trước Lăng Lenin. Nghi lễ này không chỉ thể hiện sự tôn kính tối cao đối với các anh hùng liệt sĩ mà còn trở thành một biểu tượng văn hóa – lịch sử đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách quốc tế đến tham quan, tưởng niệm.
Việc Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Đoàn công tác tới dâng hoa tại Tượng đài Liệt sĩ Vô danh không chỉ thể hiện sự trân trọng đối với lịch sử và những hy sinh to lớn của nhân dân Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay, mà còn góp phần khẳng định những giá trị chung về hòa bình, độc lập, tự do, nền tảng bền vững cho quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và Liên bang Nga.
Thế Nguyễn