Chiều 31/1/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Phiên họp thứ 6 Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt. Từ sau Phiên họp thứ 5, Ban Chỉ đạo đã bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị, triển khai nhiệm vụ với tinh thần khẩn trương. Thủ tướng đã giao 36 nhiệm vụ, đến nay hoàn thành 10 nhiệm vụ, đang triển khai 17 nhiệm vụ thường xuyên; nhiều nghị định quan trọng đã được trình Chính phủ ban hành, trong đó TP Hồ Chí Minh đã khởi công tuyến đường sắt đô thị số 2 Bến Thành – Tham Lương..
Kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính biểu dương và đánh giá cao sự vào cuộc tích cực, chủ động của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong việc triển khai các nhiệm vụ được giao thời gian qua. Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu các chủ thể liên quan tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động triển khai công việc theo đúng thẩm quyền, với quyết tâm cao và hành động quyết liệt, bám sát tinh thần và mệnh lệnh hành động của Đại hội XIV của Đảng.
Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cần tiếp tục khẩn trương triển khai công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Quá trình thực hiện phải bảo đảm tinh thần chủ động, tích cực, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; đồng thời phấn đấu để nơi ở mới của người dân sau tái định cư phải có điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ.
Cùng với đó, Thủ tướng nêu rõ chủ trương khuyến khích các địa phương chủ động đề xuất các dự án đường sắt và tham gia làm cơ quan chủ quản của các dự án. Các bộ, ngành, cơ quan và địa phương cần rà soát, bổ sung đầy đủ hệ thống quy trình, quy phạm, thủ tục, tiêu chuẩn, quy chuẩn theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời tổ chức triển khai các dự án đúng thẩm quyền, phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm trong từng khâu, từng nhiệm vụ được giao.
Đối với tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Thủ tướng chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ cụ thể nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chủ động về nguồn vốn. Theo đó, các cơ quan, đơn vị liên quan cần thực hiện tiết kiệm chi thường xuyên hằng năm khoảng 5% để dành nguồn lực cho việc triển khai dự án quan trọng này.
Đối với các tuyến đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Móng Cái, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thành công tác lập quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong hàng trăm năm tới. Việc xác định hướng tuyến cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm theo tinh thần “thẳng nhất”, hiệu quả nhất, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Liên quan đến dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Thủ tướng chỉ đạo áp dụng tối đa các quy định, cơ chế cho phép nhằm rút ngắn thời gian triển khai, đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Trong đó, yêu cầu hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi chậm nhất vào quý IV năm 2026, đồng thời triển khai song song các công việc liên quan khác. Thủ tướng giao các cơ quan chức năng khẩn trương đề xuất lựa chọn công nghệ và hình thức đầu tư với nhiều phương án khác nhau, trên cơ sở đó lựa chọn phương án tối ưu nhất; khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân, bảo đảm tính khoa học, minh bạch, hiệu quả, đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu, đồng thời kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Về nguồn vốn, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, tính toán theo hướng kết hợp nhiều nguồn lực, bao gồm vốn nhà nước, vốn vay, nguồn tiết kiệm chi, tăng thu ngân sách và phát hành trái phiếu.
Đối với các dự án đường sắt đô thị, Thủ tướng chỉ đạo thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chủ động triển khai các tuyến theo đúng thẩm quyền được giao, bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình. Bộ Xây dựng và Bộ Khoa học và Công nghệ được giao phối hợp chặt chẽ với hai địa phương để khẩn trương nghiên cứu, ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị; đồng thời nghiên cứu quy hoạch và triển khai các dự án tàu điện ngầm, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại, bền vững.
Thủ tướng Phạm Minh Chính giao Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định và hoàn thành trong tháng 2. Về công tác phát triển nguồn nhân lực, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước xác định rõ nhu cầu đào tạo nhân lực cho lĩnh vực đường sắt; trên cơ sở đó đề xuất cụ thể phương án và kinh phí đào tạo, bảo đảm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, quyết liệt, phối hợp chặt chẽ trong quá trình tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao. Việc triển khai các dự án đường sắt phải bảo đảm đúng tiến độ, chất lượng, hiệu quả, tuân thủ quy định pháp luật, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền lợi chính đáng của nhân dân lên hàng đầu. Thủ tướng yêu cầu từng cơ quan, đơn vị, cá nhân được phân công nhiệm vụ nâng cao trách nhiệm, nói đi đôi với làm, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, quyết tâm đưa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước sớm đi vào thực tiễn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững.
Hoàng Hạnh