Ngày 28/2/2026, Iran phát động một làn sóng tấn công trả đũa bằng tên lửa nhằm vào nhiều mục tiêu được cho là liên quan đến Hoa Kỳ và Israel tại khu vực Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng và bất ổn an ninh khu vực. Ngay sau đó, Donald Trump tuyên bố kêu gọi ngừng bắn, đồng thời cảnh báo Israel không tiếp tục các đợt không kích nhằm vào Iran, nhấn mạnh sự cần thiết của kiềm chế và đối thoại để tránh đẩy khu vực vào một vòng xoáy đối đầu mới.
Tên lửa Iran tấn công loạt mục tiêu Mỹ tại vùng Vịnh, xung đột Trung Đông leo thang nghiêm trọng
Theo Reuters, nhiều quốc gia Arab vùng Vịnh có sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ xác nhận đã trở thành mục tiêu trong loạt vụ phóng tên lửa từ Iran. Trong số các địa điểm bị nhắm tới có Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Bahrain, Qatar, Kuwait và Jordan. Diễn biến này được đánh giá là bước leo thang nghiêm trọng, đẩy xung đột lan rộng sang các quốc gia vùng Vịnh vốn được xem là tương đối ổn định trong nhiều năm qua.
Lực lượng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố các tên lửa đã đánh trúng “mọi vùng lãnh thổ bị chiếm đóng và các căn cứ tội phạm của Mỹ trong khu vực”, đồng thời khẳng định chiến dịch sẽ tiếp diễn “cho tới khi kẻ thù bị đánh bại hoàn toàn”. Tuyên bố mang tính cứng rắn này làm gia tăng lo ngại về nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Iran với Mỹ và các đồng minh.
Tại Bahrain, chính quyền xác nhận một cơ sở dịch vụ của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ đã bị tấn công. Nhân chứng của Reuters ghi nhận cột khói xám bốc lên gần khu vực bờ biển quốc đảo, trong khi còi báo động vang lên tại một số khu vực trọng yếu.
Ở thủ đô Abu Dhabi của UAE, nhiều tiếng nổ lớn liên tiếp được nghe thấy, theo lời năm nhân chứng, trong đó có hai phóng viên Reuters. Một số cư dân nhận được cảnh báo khẩn qua điện thoại yêu cầu tìm nơi trú ẩn trong các tòa nhà kiên cố và tránh xa cửa sổ do nguy cơ mảnh vỡ từ tên lửa. Một nhân chứng cho biết đã nghe thấy năm tiếng nổ liên tiếp khiến cửa kính rung chuyển. Máy bay chiến đấu được nhìn thấy bay trên khu vực đảo Yas trong chiều cùng ngày.
Tại Qatar, quân đội nước này cho biết đã đánh chặn các tên lửa Iran trước khi chúng xâm nhập lãnh thổ sau quá trình “phối hợp chung” với các lực lượng đồng minh. Nhiều tiếng nổ liên tiếp được ghi nhận tại thủ đô Doha. Đại sứ quán Mỹ trước đó đã phát cảnh báo yêu cầu công dân tìm nơi trú ẩn. Sau khi chính phủ Qatar phát thông báo khẩn qua điện thoại di động, lưu lượng giao thông giảm đáng kể và người dân hạn chế ra đường.
Kuwait thông báo lực lượng phòng không đã xử lý các mục tiêu trong không phận nước này, trong khi Jordan xác nhận bắn hạ hai tên lửa đạn đạo của Iran nhằm vào lãnh thổ.
Tại Dubai (UAE), toàn bộ các chuyến bay đi và đến các sân bay đã tạm thời bị đình chỉ. Dữ liệu theo dõi hàng không toàn cầu cho thấy không phận Trung Đông bị gián đoạn nghiêm trọng, với nhiều hãng hàng không quốc tế phải tạm dừng hoặc chuyển hướng các chuyến bay để bảo đảm an toàn.
Trước đó, Tehran tuyên bố sẽ trả đũa sau các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào lãnh thổ Iran. Giới quan sát nhận định việc các quốc gia vùng Vịnh bị cuốn vào vòng xoáy xung đột có thể làm gia tăng nguy cơ bất ổn trên diện rộng, tác động tới an ninh năng lượng toàn cầu và các tuyến giao thương huyết mạch.
Hiện chưa có thông tin chính thức về phản ứng tiếp theo từ Washington và Tel Aviv. Cộng đồng quốc tế tiếp tục kêu gọi các bên kiềm chế, thúc đẩy đối thoại nhằm ngăn chặn nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột khu vực quy mô lớn.
Hải quân Mỹ rút tàu khỏi Bahrain sau đòn tấn công của Iran, Trung Đông đặt trong tình trạng báo động cao
Bị tấn công, Hải quân Hoa Kỳ đã rút toàn bộ tàu khỏi căn cứ tại Bahrain trong bối cảnh căng thẳng leo thang nghiêm trọng tại Trung Đông. Bộ Nội vụ Bahrain cho biết nước này đã kích hoạt hệ thống còi báo động phòng không sau khi Iran được cho là phóng tên lửa nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ trên lãnh thổ quốc đảo vùng Vịnh này, động thái được Tehran tuyên bố là nhằm đáp trả các cuộc không kích do Israel và Hoa Kỳ thực hiện trước đó cùng ngày.
Hạm đội 5 Hải quân Mỹ, đặt căn cứ tại Bahrain, giữ vai trò then chốt trong việc giám sát và bảo đảm an ninh hàng hải tại Vịnh Persia, Biển Đỏ và các vùng biển lân cận. Hiện chưa có thông tin chính thức về mức độ thiệt hại hay thương vong liên quan đến vụ việc.
Theo hãng tin Fars, Iran đã nhắm vào một loạt mục tiêu quân sự trong đợt tấn công trả đũa, bao gồm căn cứ không quân Al-Udeid ở Qatar, căn cứ không quân Al-Salem ở Kuwait, căn cứ không quân Al-Dhafra tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và căn cứ Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ ở Bahrain.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump trong đoạn video đăng tải trên Truth Social ngày 28/2 tuyên bố quân đội Mỹ đã bắt đầu “một chiến dịch chiến đấu lớn ở Iran” nhằm bảo vệ người dân Mỹ và loại bỏ các mối đe dọa từ Tehran. Ông cho rằng Iran đã tìm cách khôi phục chương trình hạt nhân sau đợt không kích của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân hồi tháng 6 năm ngoái, đồng thời khẳng định “Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân”.
Truyền thông Iran tuyên bố Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đồng thời tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ tại Bahrain, UAE, Qatar và Kuwait. Theo các nguồn tin khu vực, tiếng nổ lớn và khói bốc lên đã được ghi nhận tại thủ đô Manama của Bahrain.
Kênh Al Jazeera đưa tin ít nhất một người tại Abu Dhabi (UAE) thiệt mạng sau khi hệ thống phòng không nước này đánh chặn một số tên lửa phóng từ Iran. UAE tuyên bố hành động của Iran vi phạm chủ quyền và luật pháp quốc tế, đồng thời khẳng định có quyền đáp trả.
Bộ Quốc phòng Qatar thông báo một tên lửa được cho là của Iran đã bị hệ thống phòng thủ Patriot đánh chặn. Bộ Nội vụ Qatar khẳng định tình hình trong nước vẫn “ổn định và an toàn” nhưng đang theo dõi sát các diễn biến sau các cuộc không kích nhằm vào Iran.
Quân đội Jordan cho biết không quân nước này đã tiến hành các chuyến bay tuần tra để bảo vệ không phận và bảo đảm an toàn cho người dân sau khi còi báo động vang lên tại thủ đô Amman. Trong khi đó, Cơ quan Hàng không Dân dụng Syria xác nhận đã đóng cửa một phần không phận quốc gia.
Dữ liệu hàng không cho thấy nhiều hãng bay quốc tế đã hủy hoặc chuyển hướng các chuyến bay đến và đi từ các điểm nóng trong khu vực, bao gồm Qatar, Kuwait, Bahrain, UAE, Oman, Lebanon, Syria, Iraq, Iran và Jordan, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn giao thông hàng không và thương mại quốc tế nếu xung đột tiếp tục leo thang.
Khả năng xung đột hiện nay đang đứng trước hai kịch bản rõ rệt: leo thang thành chiến tranh khu vực, hoặc được kiềm chế theo lời kêu gọi ngừng bắn của Donald Trump.
Kịch bản leo thang thành chiến tranh khu vực có thể xảy ra nếu các bên tiếp tục các đòn đáp trả trực tiếp. Việc Iran tấn công các căn cứ có sự hiện diện của Hoa Kỳ tại Bahrain, Qatar, Kuwait hay UAE đồng nghĩa với nguy cơ Washington buộc phải phản ứng quân sự mạnh mẽ để bảo vệ lực lượng và uy tín chiến lược. Nếu Israel tiếp tục không kích sâu vào lãnh thổ Iran, hoặc Iran mở rộng phạm vi tấn công sang các mục tiêu mới, xung đột có thể vượt khỏi phạm vi “đòn trả đũa giới hạn” và chuyển thành đối đầu trực tiếp giữa các quốc gia. Khi đó, các tuyến hàng hải tại Vịnh Persia, eo biển Hormuz và Biển Đỏ sẽ đối mặt nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng, kéo theo hệ lụy toàn cầu về năng lượng và thương mại.
Ngoài ra, yếu tố nội bộ cũng đóng vai trò quan trọng. Cả Tehran lẫn Washington đều chịu áp lực chính trị trong nước. Nếu các bên muốn thể hiện lập trường cứng rắn trước công chúng và đồng minh, khả năng “xuống thang” có thể bị thu hẹp.
Kịch bản kiềm chế theo yêu cầu của ông Trump lại phụ thuộc vào việc các bên coi đây là đòn răn đe đã “đủ liều lượng”. Nếu Iran cho rằng đã gửi đi thông điệp đáp trả đủ mạnh, còn Mỹ và Israel đạt được mục tiêu quân sự ban đầu, các bên có thể chọn dừng lại để tránh vượt “lằn ranh đỏ”. Trong trường hợp đó, căng thẳng có thể chuyển sang hình thức đối đầu gián tiếp, chiến tranh ủy nhiệm hoặc gây sức ép ngoại giao – thay vì bùng phát thành chiến tranh tổng lực.
Giới quan sát cho rằng khả năng chiến tranh toàn diện vẫn chưa phải là kịch bản chắc chắn, bởi chi phí quân sự, kinh tế và chính trị đối với tất cả các bên là rất lớn. Tuy nhiên, rủi ro tính toán sai lầm – đặc biệt trong bối cảnh các vụ tấn công diễn ra dồn dập và thông tin còn nhiễu loạn – có thể khiến tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong ngắn hạn, diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố then chốt: mức độ thiệt hại thực tế sau các đòn tấn công, phản ứng chính thức của Washington và Tel Aviv, cũng như việc Tehran có tiếp tục mở rộng mục tiêu hay không. Nếu các kênh ngoại giao được kích hoạt song song với các tuyên bố cứng rắn, cơ hội kiềm chế vẫn còn. Ngược lại, bất kỳ đòn đáp trả quy mô lớn nào tiếp theo có thể đẩy khu vực tiến gần hơn tới một cuộc xung đột quy mô rộng.
Minh Anh