Ngày 7/1/2026, Đài Truyền hình Đức NTV đăng tải bài viết “Vô vàn trở ngại ở Venezuela – Giấc mơ bùng nổ dầu mỏ của Trump va chạm với thực tế”. Bài báo nhận định, tham vọng khôi phục ngành dầu mỏ Venezuela để tạo nên “cơn sốt năng lượng” mới có nguy cơ chỉ dừng lại ở viễn cảnh. Cơ sở hạ tầng xuống cấp, thiếu lao động lành nghề và rủi ro chính trị khiến dự án trở thành một hành trình dài đầy bất định. Các chuyên gia cảnh báo, việc đưa sản lượng trở lại mức cũ không chỉ tốn kém mà còn có thể không còn cần thiết trong bối cảnh hiện nay.
Việc Donald Trump can thiệp vào Venezuela cũng liên quan đến dầu mỏ là điều mà tổng thống Mỹ không hề giấu giếm ngay sau khi bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolás Maduro. Lời hứa của ông nghe có vẻ đầy tham vọng: các công ty dầu mỏ của Mỹ nên quay trở lại Venezuela và đầu tư hàng tỷ đô la để sửa chữa cơ sở hạ tầng dầu mỏ bị hư hại nặng nề, từ đó bắt đầu tạo ra lợi nhuận trở lại.
Nhưng con đường dẫn đến nguồn thu dầu mỏ bùng nổ ở Venezuela còn dài và gian nan. Quản lý yếu kém và thiếu đầu tư đã khiến sản lượng gần như đình trệ trong nhiều thập kỷ. Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn sau khi chính phủ quốc hữu hóa ngành dầu mỏ vào những năm 2000, thu hồi tài sản của các tập đoàn như Exxon Mobil và ConocoPhillips.
Khi được đài ntv.de hỏi, chuyên gia hàng đầu về thị trường dầu mỏ Mỹ tại dịch vụ thông tin giá cả Argus Media cũng đã hạ thấp kỳ vọng. “Không có triển vọng thực tế nào cho việc tăng sản lượng dầu thô của Venezuela ngay lập tức”, Gus Vasquez nói. Sản lượng dầu của Venezuela đã giảm từ 3,5 triệu thùng mỗi ngày vào những năm 1970 xuống còn khoảng 1,1 triệu thùng mỗi ngày gần đây. “Ngay cả trong điều kiện đầu tư tốt nhất, cũng sẽ mất nhiều năm và có thể tiêu tốn hàng trăm tỷ đô la để đưa cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela trở lại công suất khoảng 3 triệu thùng mỗi ngày”, Vasquez nói.
Các công ty muốn đầu tư vào Venezuela hiện nay phải đối mặt với những trở ngại đáng kể: rủi ro an ninh, cơ sở hạ tầng xuống cấp và nguy cơ bất ổn chính trị kéo dài. Ông Vasquez cho biết: “Cần có những khoản đầu tư đáng kể trong trung và dài hạn từ các công ty quốc tế để đưa sản lượng trở lại mức trước khi Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt, tức là 1,2 triệu thùng mỗi ngày (tính đến năm 2018) hoặc cao hơn.”
Ông cũng chỉ ra rằng ngay cả trong một môi trường chính trị được cải thiện, việc sửa chữa cơ sở hạ tầng xuống cấp cũng có thể mất một thập kỷ hoặc hơn. Hơn nữa, Venezuela đã trải qua tình trạng chảy máu chất xám quy mô lớn trong ngành công nghiệp dầu mỏ kể từ những năm 1990. Nhiều nhân viên đã bị sa thải khỏi công ty nhà nước PDVSA vì lý do chính trị hoặc rời khỏi đất nước để tìm kiếm điều kiện sống tốt hơn.
Theo chuyên gia Nils Müller thuộc Ngân hàng Thương mại Hamburg (HCOB), đặc tính vật lý của dầu thô Venezuela – gồm độ nặng, độ nhớt cao và hàm lượng lưu huỳnh lớn – khiến việc khai thác và tiêu thụ trở nên đặc biệt phức tạp. Loại dầu này đòi hỏi phải qua xử lý tại các nhà máy nâng cấp (upgraders) trước khi có thể được đưa vào các nhà máy lọc dầu thông thường.
Ông Müller nhấn mạnh rằng chỉ riêng việc xây dựng hoặc phục hồi các cơ sở nâng cấp đã cần một khoản đầu tư lớn. Trong trường hợp khắc phục được các trở ngại kỹ thuật, ông dự báo sản lượng có thể tăng thêm 400.000–500.000 thùng/ngày trong vòng 6 đến 12 tháng. Tuy nhiên, nếu bất ổn chính trị tiếp tục kéo dài, quá trình phục hồi toàn diện của ngành dầu mỏ Venezuela có thể mất nhiều năm. Để minh họa, ông dẫn ví dụ từ Iraq – nơi sản lượng dầu từng giảm xuống dưới 1 triệu thùng/ngày sau xung đột và mất 4–5 năm để phục hồi lên 2,4 triệu thùng/ngày.
Trong khi đó, nhà phân tích Carsten Fritsch từ Commerzbank cho rằng giá dầu hiện tại không đủ hấp dẫn để thu hút các công ty quốc tế đầu tư vào Venezuela – quốc gia sở hữu trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới. Do tính chất nặng và chứa nhiều lưu huỳnh, dầu Venezuela nhiều khả năng bị giao dịch với mức chiết khấu cao so với giá chuẩn WTI. Dầu tương tự từ Mexico và Canada hiện đã bị chiết khấu 6 đến 14 đô la/thùng, và dầu Venezuela có thể còn rơi vào tình trạng tương tự.
Fritsch cảnh báo rằng thị trường dầu mỏ hiện đã được cung ứng khá đầy đủ, nên bất kỳ nguồn cung bổ sung lớn nào – như từ Venezuela – đều có nguy cơ tạo áp lực giảm giá, điều mà các công ty năng lượng phải cân nhắc kỹ lưỡng.
Dù vậy, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn kiên quyết thực hiện kế hoạch khai thác dầu từ Venezuela. Ông tuyên bố chính phủ lâm thời Venezuela sẽ cho phép xuất khẩu 30 đến 50 triệu thùng dầu sang Mỹ – một lượng tương đương khoảng 15% sản lượng dầu hàng năm của Venezuela. Dầu sẽ được vận chuyển bằng tàu chở dầu, bán theo giá thị trường, và số tiền thu được sẽ do Nhà Trắng kiểm soát, nhằm đảm bảo sử dụng đúng mục đích vì lợi ích của cả hai quốc gia.
Theo các chuyên gia, khối lượng dầu này ước tính có giá trị từ 1,5 đến 2,5 tỷ USD, tùy theo giá thị trường dầu nhiên liệu nặng tại thời điểm xuất khẩu. Tuy nhiên, để vận chuyển toàn bộ lô dầu khổng lồ này, cần đến 25 tàu chở dầu cỡ lớn, chưa kể chi phí hậu cần và các thủ tục pháp lý liên quan.
Tổng thống Mỹ dự kiến sẽ có cuộc họp quan trọng vào thứ Sáu tuần này tại Nhà Trắng với ba tập đoàn dầu khí lớn nhất của nước này – Chevron, ConocoPhillips và Exxon Mobil – cùng các lãnh đạo cấp cao trong ngành năng lượng. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang thúc đẩy đề xuất trợ cấp tài chính cho các công ty dầu khí, nhằm tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng, đặc biệt là tại Venezuela – quốc gia có trữ lượng dầu thô lớn nhất thế giới nhưng đang trong tình trạng suy kiệt sản xuất.
Hiện tại, Mỹ là nước nhập khẩu dầu Venezuela lớn thứ hai sau Trung Quốc, với khoảng 120.000 thùng/ngày được nhập khẩu trong tháng 12 năm ngoái. Chevron – với giấy phép đặc biệt còn hiệu lực – là công ty Mỹ duy nhất tiếp tục hoạt động xuất khẩu dầu thô từ Venezuela. Tuy nhiên, trước chiến dịch siết chặt trừng phạt với chính quyền Maduro và sự hiện diện quân sự mạnh của Mỹ tại vùng biển Caribbean, Chevron đã giảm đáng kể khối lượng vận chuyển dầu từ Venezuela.
Dữ liệu theo dõi vận chuyển cho thấy xuất khẩu dầu của Venezuela trong tháng 12 đã giảm gần một nửa, chỉ còn khoảng 500.000 thùng/ngày. Một phần nguyên nhân đến từ việc các bể chứa dầu gần như đã đầy, buộc công ty dầu khí quốc doanh PDVSA phải khuyến cáo các liên doanh nội địa cắt giảm sản lượng.
Trong bối cảnh này, các chuyên gia đánh giá kế hoạch tái thiết năng lực khai thác dầu ở Venezuela sẽ đối mặt với thách thức cực lớn về thời gian và chi phí. Theo phân tích của ông Nils Müller, phải mất thêm từ 15 đến 20 năm, Venezuela mới có thể khôi phục lại sản lượng 3 triệu thùng/ngày như trước đây. Nhưng ngay cả khi có thể đạt được mốc này, một câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ: Liệu thế giới có còn cần loại dầu thô nặng, chi phí cao và khó chế biến này trong thời đại chuyển đổi năng lượng hay không?
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.n-tv.de/wirtschaft/Trumps-Traum-vom-Oel-Boom-kollidiert-mit-der-Realitaet-id30213424.html