Trung Đông trước nguy cơ bùng phát xung đột Mỹ - Iran - ASEAN News

ĐNA -

Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, nguy cơ bùng phát một cuộc chiến tranh mới giữa Mỹ, Israel và Iran đang ngày càng hiện hữu. Trong bài viết đăng ngày 3/11/2026 trên tờ Thế Giới Trẻ (Đức), nhà báo Lars Lange nhận định, những lời đe dọa từ Tổng thống Donald Trump cùng các động thái của Tehran đang đẩy Trung Đông đến thời khắc đặc biệt nguy hiểm, khi Iran dường như đã sẵn sàng cho một kịch bản đối đầu quân sự mới.

Nhiều điều được giải thích bằng phương tiện đơn giản: Hội chợ truyền thông ở Tehran với thông điệp rõ ràng (29/10/2026). Nguồn ảnh: NurPhoto/IMAGO

Các dấu hiệu cho thấy nguy cơ chiến tranh đang gia tăng
Trong khi các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Mỹ và Iran, với Qatar làm trung gian, được đẩy mạnh trong những ngày gần đây, cả Washington và Tehran đều đang tăng cường chuẩn bị quân sự. Tại các cuộc vận động tranh cử cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục phát đi những cảnh báo về khả năng tiến hành các cuộc tấn công mới nếu đàm phán không đạt kết quả. Phát biểu tại bang Iowa, ông tuyên bố: “Đến một lúc nào đó, chúng ta sẽ phải giáng một đòn mạnh”. Hôm thứ Bảy, trả lời báo chí, ông cũng đề cập đến một hoặc hai mục tiêu tiềm năng khác mà Mỹ cần “xử lý”.

Cùng ngày, theo trang tin Axios (Mỹ), Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu được cho là đã điện đàm với ông Trump, thúc giục nhà lãnh đạo Mỹ phát động một cuộc tấn công nhằm vào Iran ngay sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Thông tin này được Axios dẫn lời các quan chức Israel và Mỹ.

Về phía Tehran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định nước này “đã chuẩn bị cho mọi kịch bản”. Trong cuộc phỏng vấn với kênh Al Jazeera hôm thứ Bảy, ông cho biết Iran đã hiện đại hóa vũ khí, khắc phục những điểm yếu và thử nghiệm các loại vũ khí mới; đồng thời nhấn mạnh lực lượng vũ trang nước này đang ở trạng thái sẵn sàng cao nhất. Tuy nhiên, trong phát biểu hôm Chủ nhật, ông Araghchi vẫn bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ thể hiện đủ sự tỉnh táo để ưu tiên con đường ngoại giao thay vì các lựa chọn khác.

Trong khi đó, Reuters dẫn lời các quan chức chính phủ Iran cho biết Tehran đã xây dựng danh sách chi tiết các mục tiêu có thể bị tấn công để đáp trả nếu Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự mới. Danh sách này được cho là bao gồm cả các tuyến cáp thông tin liên lạc dưới biển và các căn cứ quân sự, trong đó một số mục tiêu được xếp vào diện mật.

Các quốc gia đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh được đánh giá sẽ chịu tác động trực tiếp nếu xung đột leo thang, đặc biệt trước nguy cơ Iran mở rộng các hoạt động đáp trả trong khu vực. Tại hội nghị an ninh “Đối thoại Manama” diễn ra ở thủ đô Bahrain vào cuối tuần qua, một đại diện tham dự nói với Reuters rằng các nước trong khu vực về cơ bản đang chuẩn bị cho “kịch bản xấu nhất”. Một quan chức châu Âu có quan hệ liên lạc chặt chẽ với khu vực thậm chí nhận định: “Chiến tranh sắp xảy ra”.

Những động thái quân sự của Washington càng củng cố nhận định về mức độ căng thẳng hiện nay. Hôm thứ Năm, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đã trực tiếp trình bày với Tổng thống Trump các phương án tấn công khả thi nhằm vào Iran. CNN dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, lực lượng Mỹ tại Trung Đông đã sẵn sàng triển khai các chiến dịch quân sự quy mô lớn, có thể được tiến hành trong vòng 96 giờ sau khi nhận được lệnh từ Tổng thống.

Song song với đó, Lầu Năm Góc đang điều chuyển thêm một khẩu đội tên lửa phòng không Patriot từ bang Texas đến Trung Đông, tăng cường dự trữ đạn dược, đồng thời chuẩn bị máy bay ném bom và máy bay chiến đấu cho các nhiệm vụ tác chiến. Các lực lượng hải quâ

Mỹ đối mặt với sức ép quân sự và nguy cơ leo thang xung đột
Để hạn chế nguy cơ tổn thất trước khả năng Iran tiến hành các đòn đáp trả, quân đội Mỹ đang rút lực lượng khỏi những căn cứ dễ bị tấn công tại Jordan, Kuwait và Qatar. Washington cũng được cho là đã chỉ thị các quốc gia vùng Vịnh chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự ngắn nhưng có cường độ cao sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Những lo ngại này xuất phát từ kinh nghiệm trong các đợt giao tranh trước đó. Chỉ trong hai ngày đầu tiên của cuộc chiến hồi tháng Hai, Iran đã phá hủy các cơ sở radar tại Kuwait và Bahrain, đồng thời tấn công một số cơ sở khác ở Saudi Arabia và Jordan. Trong số các mục tiêu bị đánh trúng có một hệ thống radar thuộc tổ hợp phòng thủ tên lửa THAAD, trị giá khoảng 500 triệu USD. Theo thông tin được dẫn trong bài viết, quân đội Mỹ hiện chỉ sở hữu 13 hệ thống loại này.

Thiệt hại tại căn cứ hải quân Mỹ ở Bahrain còn buộc Hải quân Mỹ phải di chuyển một phần hoạt động hậu cần tới đảo Diego Garcia, cách khu vực hơn 3.200 km. Việc phải sử dụng các tuyến vận chuyển và tiếp cận xa hơn không chỉ làm gia tăng chi phí hậu cần mà còn gây khó khăn cho việc duy trì các chiến dịch quân sự cường độ cao.

Các cuộc tấn công của Iran sau đó tiếp tục mở rộng, nhằm vào máy bay, nhà chứa máy bay và các cơ sở kho chứa. Trong hai tuần đầu tiên của cuộc chiến, ít nhất 119 tòa nhà tại 13 địa điểm đã bị hư hại, phần lớn tập trung ở Kuwait. Khi giao tranh tái bùng phát vào tháng Bảy, phạm vi các cuộc tấn công tiếp tục dịch chuyển về phía tây, khiến các cơ sở quân sự và nơi đóng quân của binh sĩ Mỹ phải được giám sát, bảo vệ chặt chẽ hơn.

Theo các số liệu được bài viết dẫn lại, tổng chi phí cuộc chiến đã lên tới 47,1 tỷ USD, trong khi thiệt hại đối với các căn cứ quân sự ước tính khoảng 5-15 tỷ USD. Đáng chú ý, nguy cơ tấn công không chỉ giới hạn ở những căn cứ tiền tuyến. Ngay cả Diego Garcia, địa điểm hậu cần nằm cách xa khu vực xung đột, cũng từng trở thành mục tiêu khi Iran phóng hai tên lửa tầm trung về phía hòn đảo này hồi tháng Ba.

Bên cạnh nguy cơ tổn thất quân sự và hậu cần, một kịch bản đặc biệt đáng lo ngại là Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân của Iran. Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), trước các cuộc tấn công hồi tháng 6/2025, Iran sở hữu hơn 440,9 kg uranium được làm giàu ở mức 60%. Tuy nhiên, lượng dự trữ hiện tại chưa được xác minh độc lập.

Nhà phân tích Patricia Marins nhận định lượng uranium nói trên có thể đủ để chế tạo từ 15-20 đầu đạn hạt nhân. Trong khi đó, Israel và Mỹ nghi ngờ số vật liệu này được cất giữ tại một cơ sở nằm sâu bên trong dãy núi Kuh-e Kolang Gaz La, gần Natanz, còn được gọi là “Núi Cuốc”. Vị trí nằm sâu dưới lòng núi khiến cơ sở này trở thành mục tiêu đặc biệt khó tấn công. Ngay cả những loại bom thông thường có sức công phá mạnh nhất của Mỹ cũng có thể không đủ khả năng phá hủy hoàn toàn cơ sở này.

Nguy cơ leo thang hạt nhân và những hệ lụy khó lường
Trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran tiếp tục gia tăng, việc Washington giao nhiệm vụ sửa đổi chiến lược hạt nhân hồi tháng 3 có ý nghĩa đặc biệt đáng chú ý. Lầu Năm Góc hướng tới mở rộng các phương án sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật, với lập luận rằng Mỹ cần chuẩn bị các đầu đạn hạt nhân công suất nhỏ để ứng phó với cả những cuộc xung đột ở cấp độ khu vực.

Điều này đặt ra một câu hỏi đáng lo ngại: Liệu Washington có sẵn sàng vượt qua lằn ranh hạt nhân, sử dụng vũ khí hạt nhân để tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran hay không? Hiện vẫn chưa rõ Tehran đã sở hữu năng lực đáp trả bằng vũ khí hạt nhân hay chưa. Tuy nhiên, ngay cả khi Iran chỉ sử dụng các phương tiện tấn công thông thường nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Israel hoặc châu Âu, nguy cơ xung đột tiếp tục leo thang với những hệ lụy khó lường vẫn hiện hữu.

Trong tuyên bố hôm thứ Bảy, Tổng Tham mưu trưởng quân đội Iran, Thiếu tướng Ali Abdollahi, một lần nữa khẳng định Tehran sẽ đáp trả mọi cuộc tấn công bằng “lực lượng khổng lồ”, không giới hạn về phạm vi địa lý. Ông đồng thời nhấn mạnh Iran sẽ tự quyết định thời điểm kết thúc một cuộc chiến mới.

Như vậy, nguy cơ đối đầu Mỹ – Iran không chỉ dừng lại ở một chiến dịch quân sự thông thường, mà còn đặt ra những quan ngại nghiêm trọng về khả năng vượt ngưỡng hạt nhân và mở rộng phạm vi xung đột. Trong kịch bản đó, hậu quả sẽ không chỉ giới hạn trong khu vực Trung Đông mà có thể tác động sâu rộng đến an ninh quốc tế.

Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/532690.krieg-gegen-iran-countdown-l%C3%A4uft.html