Ngày 22/10/2026, báo Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết “Hy Lạp – Tên lửa thay bằng phòng học” của nhà báo Fabio Nacci, phản ánh làn sóng biểu tình của học sinh, sinh viên và giáo viên tại Athens nhằm phản đối việc cắt giảm ngân sách giáo dục và gia tăng chi tiêu quân sự. Phong trào phản đối cũng lan rộng tại Albania và Italy, trong bối cảnh chính quyền các nước này bị chỉ trích vì sử dụng các biện pháp trấn áp.
Hy Lạp: Hàng nghìn người xuống đường phản đối cắt giảm ngân sách giáo dục
Hàng nghìn học sinh, sinh viên và giáo viên đã tuần hành đến tòa nhà Quốc hội ở Athens hôm thứ Tư, phản đối tình trạng thiếu hụt nguồn lực cho giáo dục trong khi chi tiêu quân sự gia tăng. Trên đường phố, một biểu ngữ ghi dòng chữ tiếng Pháp “La beauté est dans la rue” (Vẻ đẹp ở trên đường phố) – khẩu hiệu gắn với các cuộc biểu tình tại Paris tháng 5/1968.
Phong trào phản đối có sự tham gia của nhiều nhóm xã hội. Giáo viên đình công, trong khi các bác sĩ bệnh viện và công đoàn dịch vụ công ADEDY cũng xuống đường. Theo báo I Avgi, có liên hệ với đảng Syriza, biểu tình đã diễn ra tại hơn 50 thành phố. Đài truyền hình nhà nước ERT ước tính khoảng 10.000 người tham gia biểu tình ở Athens, với khoảng 3.000 cảnh sát được triển khai hộ tống.
Sau cuộc tuần hành, cảnh sát chống bạo động sử dụng lựu đạn gây choáng và hơi cay tại Quảng trường Omonia nhằm vào một nhóm thanh niên bị cáo buộc ném đá.
Những người biểu tình đưa ra một loạt yêu cầu cụ thể: tuyển dụng hàng nghìn giáo viên còn thiếu, giảm sĩ số lớp học, bảo đảm an toàn trường học, tăng lương 20% và khôi phục chế độ lương tháng thứ 13 và 14.
Trước đó, sinh viên Hy Lạp đã cắm trại trước tòa nhà Quốc hội để phản đối tình trạng thiếu nhà ở và giá thuê nhà tăng cao. Với nhiều người trẻ, vấn đề không chỉ là cơ hội học tập mà còn là khả năng trang trải cuộc sống. Câu hỏi được đặt ra là: “Học hành hay sống sót?”
Chi tiêu quân sự gia tăng giữa áp lực chi phí sinh hoạt
Theo những người biểu tình, vấn đề không đơn thuần nằm ở sự thiếu hụt ngân sách, mà còn ở cách các nguồn lực công được phân bổ.
Tháng 8 vừa qua, Athens ký thỏa thuận trị giá 3 tỷ euro về hệ thống phòng không thuộc chương trình “Lá chắn Achilles”, được mô tả trong văn bản nguồn là thỏa thuận xuất khẩu vũ khí lớn nhất từ trước đến nay của Israel sang Hy Lạp.
Trong khi đó, giá năng lượng tiếp tục gây sức ép lên đời sống người dân, đẩy lạm phát lên trên 5%. Theo văn bản gốc, nhiên liệu và điện năng đã trở nên đắt đỏ hơn kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran.
Trong tuyên bố được báo cộng sản Rizospastis dẫn lại, các hiệp hội sinh viên chỉ trích việc chính phủ dành hàng tỷ euro cho vũ khí và giảm thuế cho các chủ tàu, ngân hàng cùng giới công nghiệp, trong khi xem những nhu cầu thiết yếu của người dân như một khoản “chi phí”.
Sự đối lập giữa chi tiêu quốc phòng và nhu cầu giáo dục vì thế trở thành tâm điểm của phong trào phản đối. Đối với người trẻ, những vấn đề như thiếu giáo viên, điều kiện học tập, nhà ở và chi phí sinh hoạt không thể tách rời khỏi các quyết định ngân sách của chính phủ.
Albania: Biểu tình lan rộng, hàng trăm trẻ vị thành niên bị xử lý
Tại Albania, tình hình đối đầu giữa người biểu tình và chính quyền được mô tả là căng thẳng hơn. Từ ngày 13/10, sinh viên, sau đó là học sinh, đã bao vây Bộ Giáo dục và trụ sở chính phủ tại thủ đô Tirana.
Những người tham gia yêu cầu cải thiện chất lượng giáo dục đại học, chấm dứt tham nhũng và đòi Thủ tướng Edi Rama từ chức.
Phong trào có liên hệ với “Flamingo”, được thành lập hồi tháng 5 nhằm phản đối một dự án khu nghỉ dưỡng hạng sang ở bờ biển phía nam Albania, được Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, hậu thuẫn.
Theo văn bản nguồn, cảnh sát đã sử dụng đạn cao su trong các cuộc biểu tình. Dữ liệu của cảnh sát do mạng lưới điều tra BIRN phân tích cho thấy hơn 200 trẻ vị thành niên bị bắt giữ hoặc buộc tội.
Văn phòng thanh tra phát hiện 118 người bị giam giữ tại các cơ sở của cảnh sát vốn chỉ được thiết kế cho 67 người. Đáng chú ý, trẻ vị thành niên không được tách biệt khỏi người trưởng thành.
Bộ trưởng Nội vụ Ervin Demo tuyên bố rằng không có nhân viên cảnh sát nào hỏi về độ tuổi của người biểu tình khi sử dụng bom xăng. Trong khi đó, Thủ tướng Rama cảnh báo những người ném đá có thể bị tước học bổng và quyền giáo dục miễn phí; cha mẹ họ cũng có thể phải bồi thường thiệt hại.
Chính phủ Albania còn xem xét lập một “danh sách đen” nhằm hạn chế việc đi lại trong Khu vực Schengen đối với những người liên quan. Trong bối cảnh Albania là quốc gia ứng cử viên gia nhập Liên minh châu Âu (EU), phản ứng của EU theo văn bản nguồn vẫn dừng ở lời kêu gọi “đối thoại mang tính xây dựng”.
Italy: Hàng trăm nghìn sinh viên phản đối chính sách của chính phủ
Tại Italy, làn sóng phản đối cũng thu hút đông đảo người trẻ. Theo các nhà tổ chức, hơn 400.000 sinh viên đã tham gia “Ngày phản đối Meloni” hôm thứ Sáu tuần trước, với các cuộc tuần hành diễn ra từ Turin đến Naples và Bari.
Khẩu hiệu nổi bật của phong trào là: “Nhiều lớp học hơn, ít bom hơn.”
Tại Turin, giáo viên lập thành hàng rào người giữa học sinh và cảnh sát; ba trẻ vị thành niên bị bắt giữ. Ở Naples, hơn 10 trường học bị chiếm đóng. Từ thứ Hai, Đại học L’Orientale cũng rơi vào tình trạng bị chiếm đóng để phản đối lạm phát, giá thuê nhà cao và các hạn chế về số lượng sinh viên không có hộ chiếu Italy theo một sắc lệnh.
Thủ tướng Giorgia Meloni kêu gọi phe đối lập lên án “bạo lực”. Trong khi đó, dự thảo ngân sách năm 2027 của chính phủ sử dụng một điều khoản ngoại lệ trong các quy tắc nợ của EU; theo văn bản nguồn, một nửa khoản thu được sẽ dành cho quân đội.
Những cuộc biểu tình cho thấy bất bình trong giới trẻ Italy không chỉ liên quan đến giáo dục, mà còn gắn với áp lực kinh tế và các quy định ảnh hưởng đến cơ hội tiếp cận đại học.
Miền Nam Italy: Giá nhiên liệu đẩy tài xế và nông dân xuống đường
Không chỉ học sinh, sinh viên và giáo viên, các nhóm lao động tại miền Nam Italy cũng phản đối chi phí sinh hoạt gia tăng.
Từ đầu tháng 10, tài xế xe tải và nông dân tại các khu vực từ Apulia đến Sicily đã phong tỏa đường cao tốc và cảng biển khi giá dầu diesel lên mức cao nhất trong năm.
Theo văn bản nguồn, tình trạng thiếu nguồn cung khiến các trạm xăng không có nhiên liệu, trong khi nhiều kệ hàng tại siêu thị trống rỗng. Trên các xe tải, người biểu tình treo thông điệp: “Miền Nam cũng là nước Ý”.
Rome cam kết hỗ trợ 480 triệu euro. Roberto Occhiuto, Chủ tịch vùng Calabria thuộc đảng Forza Italia, đã đến thăm các điểm phong tỏa và đưa ra nhận xét đối lập về cách thể hiện phản đối tại Milan và Calabria.
Diễn biến này cho thấy áp lực giá nhiên liệu đã mở rộng phạm vi bất bình xã hội, từ trường học và đại học đến các ngành vận tải, nông nghiệp và hoạt động cung ứng hàng hóa.
Bất bình đẳng trong ưu tiên ngân sách và những cuộc phản đối tiếp theo
Đặt các diễn biến tại Athens, Tirana và Rome cạnh nhau, văn bản nguồn nhấn mạnh một điểm chung: người trẻ và người lao động đang phản đối những áp lực kinh tế, xã hội mà họ cho là có liên quan đến các ưu tiên chi tiêu của chính phủ.
Theo lập luận của bài viết, những người phản đối giá nhiên liệu có thể tham gia đàm phán với chính quyền, trong khi những người yêu cầu cải thiện giáo dục và giảm chi tiêu vũ khí lại phải đối mặt với bạo lực hoặc nguy cơ bị truy tố. Đây là cách diễn giải của tác giả về sự khác biệt trong phản ứng của chính quyền đối với các nhóm biểu tình.
Các hoạt động phản đối tiếp theo cũng đã được công bố. Ngày 30/10, công nhân cảng từ Piraeus của Hy Lạp đến Tangier của Morocco dự kiến đình công phản đối chiến tranh và việc vận chuyển vũ khí. Cùng thời điểm, các công đoàn cơ sở tại Italy kêu gọi tổng đình công. Liên đoàn Lao động Italy (CGIL) dự kiến tổ chức hoạt động tiếp theo vào ngày 20/11.
Nhìn nhận công bằng – Tin tưởng tương lai
Từ Hy Lạp, Albania đến Italy, làn sóng biểu tình của học sinh, sinh viên, giáo viên và người lao động cho thấy sự bất bình ngày càng gia tăng trước chi phí sinh hoạt, tình trạng thiếu hụt nguồn lực giáo dục và những ưu tiên trong phân bổ ngân sách công. Khi các yêu cầu về trường học tốt hơn, việc làm và đời sống ổn định song hành với phản đối gia tăng chi tiêu quân sự, khoảng cách giữa nhu cầu thiết yếu của người dân và chính sách của chính phủ trở thành tâm điểm tranh luận. Những cuộc tuần hành, đình công và phong tỏa không chỉ phản ánh sức ép kinh tế trước mắt, mà còn đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của các chính phủ trong việc cân bằng giữa an ninh, phúc lợi xã hội và tương lai của thế hệ trẻ.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/531998.griechenland-raketen-statt-klassenzimmer.html
Bài viết cùng chuyên mục
Giới trẻ châu Âu xuống đường phản đối chi phí sinh hoạt và chính sách giáo dục
EU chia rẽ về chiến lược ứng phó với sức ép thương mại từ Trung Quốc
Giới trẻ Pháp xuống đường: Từ yêu cầu giáo dục đến phản đối chính sách thắt lưng buộc bụng
Hàng chục nghìn người Ý xuống đường phản đối chiến tranh, ủng hộ Palestine
Bỉ: Hàng chục nghìn người xuống đường phản đối chính sách không hợp lý của chính phủ.
Ra mắt Fondation Pont du Pacifique: Nhịp cầu kết nối Việt Nam với cộng đồng quốc tế