Ngày 9/10/2026, báo Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết “Xung đột ở Đông Âu – Hòa bình như một từ ngữ xấu xa” của nhà báo Reinhard Lauterbach, tập trung vào những dấu hiệu rạn nứt trong nội bộ chính trường Ukraine về triển vọng chấm dứt xung đột với Nga. Trong khi một số chính trị gia Ukraine bắt đầu công khai đề cập khả năng nhượng bộ và thỏa hiệp để tìm kiếm giải pháp hòa bình, phe ủng hộ Tổng thống Volodymyr Zelenskyy vẫn kiên định lập trường tiếp tục đấu tranh, làm dấy lên làn sóng chỉ trích và tranh cãi gay gắt về con đường phía trước của đất nước.
Tranh luận về khả năng thỏa hiệp với Nga gia tăng tại Ukraine
Trong tiếng Đức, từ Frieden có nghĩa là “hòa bình”, tương ứng với từ bắt đầu bằng chữ “M” trong tiếng Ukraine, tương tự từ Mir trong tiếng Nga. Tuy nhiên, tại Ukraine, việc đề cập đến hòa bình và khả năng thỏa hiệp với Nga đang trở thành chủ đề gây tranh cãi gay gắt trong giới chính trị.
Đầu tháng 10/2026, nghị sĩ Oleksiy Honcharenko, thuộc đảng đối lập Đoàn kết châu Âu của cựu Tổng thống Petro Poroshenko, đã công khai đề cập đến khả năng đàm phán với Nga. Trong bài đăng trên Telegram, ông cho rằng, trước những tổn thất mà Ukraine đang phải gánh chịu, Kyiv cần xem xét tiến hành các cuộc đàm phán nhằm đạt được những thỏa thuận từng phần, chẳng hạn như ngừng bắn trên không hoặc trên biển. Theo ông, những bước đi này có thể tạo tiền đề cho một lệnh ngừng bắn trên thực tế.
Ông Honcharenko cũng cho rằng Ukraine cần cân nhắc một số nhượng bộ, trong đó có vấn đề sử dụng tiếng Nga. Một ngày sau, nghị sĩ Anna Skorokhod tiếp tục đưa ra đề xuất táo bạo hơn, cho rằng Ukraine nên xem xét từ bỏ mục tiêu gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), vốn được đưa vào Hiến pháp dưới thời Tổng thống Poroshenko, đồng thời cam kết duy trì vị thế trung lập với những bảo đảm an ninh từ bên thứ ba.
Những đề xuất trên nhanh chóng làm bộc lộ bất đồng trong chính trường Ukraine về phương thức chấm dứt xung đột với Nga. Chỉ vài ngày sau phát biểu, ông Honcharenko đã bị khai trừ khỏi nhóm nghị sĩ. Nghị sĩ Volodymyr Viatrovych, đồng nghiệp cũ của ông, phản đối mạnh mẽ quan điểm thỏa hiệp, cho rằng việc nhượng bộ Nga chẳng khác nào tự đặt mình vào thế nguy hiểm. Theo ông Viatrovych, Ukraine cần chấm dứt tư tưởng nhượng bộ và tiếp tục chiến đấu cho đến khi giành chiến thắng.
Quan điểm này cũng được Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine Iryna Vereshchuk nhấn mạnh trong một bài đăng hôm 7/10. Bà cho rằng một thỏa thuận hòa bình theo các điều kiện do Nga đưa ra sẽ làm suy yếu Ukraine. Vì vậy, xung đột có thể còn tiếp diễn trong tương lai gần và sẽ là “không trung thực” nếu tạo cho người dân kỳ vọng về một giải pháp hòa bình nhanh chóng.
Tuy nhiên, tuyên bố của bà Vereshchuk đã vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ trên mạng xã hội. Một số người bình luận đặt câu hỏi về việc các quan chức không trực tiếp tham chiến lại kêu gọi người dân tiếp tục hy sinh. Có ý kiến chỉ trích giới lãnh đạo Ukraine kéo dài xung đột trong khi những cáo buộc và bê bối tham nhũng tiếp tục làm suy giảm niềm tin của công chúng.
Các phản ứng chủ yếu tập trung vào hai vấn đề: khoảng cách giữa những lời kêu gọi tiếp tục chiến đấu của giới lãnh đạo với thực tế tại tiền tuyến; và những nghi vấn về tính chính danh của một bộ phận quan chức khi yêu cầu người dân tiếp tục chịu đựng tổn thất trong bối cảnh các vụ bê bối tham nhũng gây nhiều tranh cãi.
Dù vậy, tính khả thi và mức độ thực chất trong các đề xuất của ông Honcharenko vẫn là vấn đề cần xem xét. Nghị sĩ này viện dẫn các thỏa thuận Minsk giai đoạn 2014–2015 như một tiền lệ giúp Ukraine duy trì vị thế trong thời kỳ khó khăn. Tuy nhiên, các thỏa thuận này từ lâu đã gây tranh cãi, đặc biệt sau khi cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel thừa nhận chúng đã tạo thêm thời gian để Ukraine củng cố năng lực quốc phòng.
Đối với vấn đề ngôn ngữ, đề xuất của ông Honcharenko chủ yếu liên quan đến việc cho phép người dân sử dụng tiếng Nga trong đời sống riêng tư, trong khi tiếng Ukraine tiếp tục giữ vai trò ngôn ngữ chính thức trong giáo dục và hành chính. Theo nhận định của tác giả bài báo, đây khó có thể coi là một nhượng bộ đáng kể, bởi việc sử dụng ngôn ngữ trong không gian riêng tư vốn rất khó bị kiểm soát trên thực tế.
Hiện chưa rõ những phát biểu của ông Honcharenko nhằm thăm dò phản ứng dư luận hay nằm trong một tính toán chính trị rộng hơn. Tuy nhiên, theo đánh giá của tác giả, làn sóng phản đối bài đăng của bà Vereshchuk phản ánh tâm lý mệt mỏi vì xung đột và mong muốn sớm chấm dứt chiến sự của một bộ phận người dân Ukraine. Những tâm lý này không chỉ xuất phát từ tổn thất về con người mà còn liên quan đến khó khăn trong đời sống thường nhật.
Trong khi tranh luận về khả năng đàm phán và nhượng bộ ngày càng gia tăng, chính quyền Kyiv vẫn duy trì lập trường tiếp tục gây sức ép quân sự đối với Moscow. Ukraine được cho là tiếp tục triển khai các cuộc tấn công nhằm làm suy yếu năng lực công nghệ và hạ tầng của Nga.
Theo bài báo, ngày 8/10, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã khiến một trung tâm dữ liệu của tập đoàn công nghệ Nga Yandex, thường được ví như “Google của Nga”, ngừng hoạt động. Sau đó, một cuộc tấn công nhằm vào thành phố Kramatorsk của Ukraine được cho là khiến 30 người thiệt mạng.
Cùng thời điểm, các đợt tập kích của Nga gây mất điện tại nhiều khu vực của Ukraine, gồm Sumy, Kharkiv, Donetsk và Zaporizhzhia. Trước đó một ngày, Moscow cũng tiến hành các cuộc tấn công phối hợp bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng Ukraine.
Tổng thống Volodymyr Zelenskyy mô tả những cuộc tấn công này là một “món quà sinh nhật” dành cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, người bước sang tuổi 74 vào ngày 7/10.
Những diễn biến trên cho thấy sự đối lập ngày càng rõ giữa các tiếng nói kêu gọi tìm kiếm giải pháp đàm phán và lập trường tiếp tục chiến đấu của giới lãnh đạo Ukraine. Trong bối cảnh giao tranh chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, tranh luận về khả năng thỏa hiệp với Nga đang trở thành một vấn đề nhạy cảm, phản ánh những bất đồng trong chính trường cũng như áp lực xã hội đối với chính quyền Kyiv.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/531214.konflikt-in-osteuropa-frieden-als-schimpfwort.html