WHO Tây Thái Bình Dương thống nhất hành động về bốn ưu tiên y tế

ĐNA -

Theo thông cáo báo chí phát đi từ Manila ngày 22/10/2026, Phiên họp lần thứ 77 của Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đạt đồng thuận tuyệt đối về bốn lĩnh vực y tế trọng tâm: kiểm soát tăng huyết áp, phòng chống tác hại của thuốc lá, tiêm chủng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong y tế.

Các quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại khu vực Tây Thái Bình Dương đã thống nhất thông qua các kế hoạch hành động nhằm đẩy nhanh tiến độ kiểm soát tăng huyết áp, phòng, chống tác hại của thuốc lá và tăng cường tiêm chủng, đồng thời thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn, hiệu quả trong lĩnh vực y tế.

Phiên họp lần thứ 77 của Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương thuộc WHO đã bế mạc sau bốn ngày làm việc, với sự tham dự của các bộ trưởng y tế cùng hơn 200 đại biểu đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực, nơi có khoảng 2,2 tỷ người sinh sống, chiếm hơn một phần tư dân số thế giới.

Trong bối cảnh tiến độ thực hiện nhiều mục tiêu y tế còn chậm, hội nghị tập trung thảo luận và thông qua các kế hoạch hành động đối với bốn lĩnh vực ưu tiên, hướng tới giải quyết những thách thức cấp bách về sức khỏe cộng đồng, thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe người dân trong toàn khu vực.

Thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm trong y tế
Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội nghị là việc thông qua Hướng dẫn về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm trong y tế tại khu vực Tây Thái Bình Dương.

Theo WHO, AI có tiềm năng lớn trong đổi mới hoạt động chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường năng lực hệ thống y tế. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ này cũng tiềm ẩn những rủi ro, đặt ra yêu cầu bảo đảm an toàn, hiệu quả và quản lý phù hợp.

Trên cơ sở đó, Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương đã thông qua kế hoạch hành động nhằm hỗ trợ các quốc gia xây dựng và triển khai ứng dụng AI trong y tế một cách an toàn, có trách nhiệm, phù hợp với nhu cầu, điều kiện thực tế và năng lực của từng quốc gia.

Đẩy nhanh kiểm soát tăng huyết áp, củng cố chăm sóc sức khỏe ban đầu
Tăng huyết áp đang là một trong những thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng tại khu vực Tây Thái Bình Dương, ảnh hưởng đến khoảng một phần ba số người trưởng thành.

Được xem là “kẻ giết người thầm lặng”, tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện triệu chứng rõ ràng nhưng có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim mạch, đột quỵ, tàn tật và tử vong sớm. Đáng lo ngại, tỷ lệ phát hiện, điều trị và kiểm soát huyết áp tại nhiều quốc gia trong khu vực vẫn ở mức thấp.

Trước thực trạng này, hội nghị đã thông qua Kế hoạch khu vực nhằm đẩy nhanh kiểm soát tăng huyết áp tại Tây Thái Bình Dương, trong đó nhấn mạnh việc lồng ghép phòng ngừa, phát hiện sớm, điều trị và quản lý tăng huyết áp vào các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Kế hoạch hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế, đặc biệt đối với những nhóm dân cư còn gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận và sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Tăng cường tiêm chủng, bảo đảm tiếp cận vắc-xin công bằng
Trong bối cảnh bệnh sởi và một số bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa bằng vắc-xin tái bùng phát, khu vực Tây Thái Bình Dương đang đứng trước nguy cơ không đạt các mục tiêu tiêm chủng đã đề ra, đặc biệt đối với trẻ em và những nhóm dân cư chưa được tiếp cận đầy đủ với dịch vụ y tế.

Nhằm khắc phục tình trạng này, các quốc gia thành viên đã thông qua Kế hoạch khu vực nhằm đẩy nhanh tiến độ tiêm chủng tại Tây Thái Bình Dương, tập trung củng cố hệ thống tiêm chủng quốc gia, nâng cao chất lượng dịch vụ và tháo gỡ những rào cản trong tiếp cận vắc-xin.

WHO nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ tiêm chủng một cách công bằng, đặc biệt trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đối mặt với khó khăn về ngân sách y tế và sự suy giảm nguồn hỗ trợ từ các nhà tài trợ.

Đẩy mạnh kiểm soát thuốc lá, hướng tới mục tiêu giảm 30% tỷ lệ sử dụng vào năm 2030
Thuốc lá tiếp tục là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây gánh nặng bệnh tật và tử vong tại khu vực Tây Thái Bình Dương, với khoảng 3 triệu ca tử vong mỗi năm được ước tính có liên quan đến việc sử dụng thuốc lá.

Trước thực trạng này, các quốc gia thành viên đã thông qua Kế hoạch đẩy nhanh tiến độ thực hiện mục tiêu kiểm soát thuốc lá đến năm 2030, nhằm tăng cường các biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá và ứng phó với những thách thức mới.

Đáng chú ý, sự gia tăng hoạt động quảng bá, tiếp thị các sản phẩm như thuốc lá điện tử và túi nicotine, đặc biệt hướng đến giới trẻ, đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác kiểm soát thuốc lá. Bên cạnh đó, sự can thiệp của ngành công nghiệp thuốc lá vào quá trình hoạch định chính sách tiếp tục là một trong những rào cản đối với việc triển khai các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo WHO, phần lớn các quốc gia trong khu vực hiện chưa đạt tiến độ cần thiết để thực hiện mục tiêu giảm 30% tỷ lệ sử dụng thuốc lá vào năm 2030.

Kế hoạch mới nhấn mạnh yêu cầu tăng cường thực thi các chính sách kiểm soát thuốc lá, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện mục tiêu đã đề ra, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do thuốc lá gây ra.

Tăng cường hợp tác khu vực nhằm giải quyết các thách thức y tế
Đánh giá kết quả hội nghị, Tiến sĩ Saia Ma’u Piukala, Giám đốc WHO Khu vực Tây Thái Bình Dương, nhấn mạnh các quốc gia thành viên đã nhận thức rõ tính cấp bách của việc khắc phục những khoảng trống và thách thức đang ảnh hưởng đến sức khỏe, phúc lợi của người dân, dù bốn lĩnh vực ưu tiên đều dựa trên các khuôn khổ hiện hành của WHO.

Theo ông, các quốc gia không chỉ cam kết đẩy nhanh tiến độ giải quyết những vấn đề y tế cấp bách mà còn tăng cường hợp tác thực chất, chia sẻ kinh nghiệm và bài học giữa các nước thông qua vai trò kết nối, điều phối của WHO.

Bên cạnh bốn lĩnh vực ưu tiên, hội nghị cũng tổ chức phiên thảo luận bàn tròn cấp bộ trưởng nhằm tìm kiếm các cơ chế hợp tác khu vực trên cơ sở tự nguyện, hướng tới cải thiện khả năng tiếp cận các sản phẩm y tế an toàn, hiệu quả, bảo đảm chất lượng với giá cả phù hợp.

Trong khuôn khổ hội nghị, WHO và các đối tác cũng công bố sáng kiến thúc đẩy lão hóa lành mạnh kéo dài bốn năm, với sự tham gia của Đại học Trung văn Hồng Kông. Sáng kiến nhận được khoản tài trợ khoảng 7 triệu USD từ các tổ chức từ thiện liên quan đến Câu lạc bộ Đua ngựa Hồng Kông, nhằm thúc đẩy những giải pháp giúp người cao tuổi duy trì khả năng hoạt động, nâng cao chất lượng cuộc sống và sống khỏe mạnh trong cộng đồng.

Đây là một phần trong nỗ lực thực hiện các mục tiêu của Thập kỷ Lão hóa khỏe mạnh của Liên Hợp Quốc giai đoạn 2021–2030.

Kết thúc hội nghị, Tiến sĩ Piukala khẳng định sự ghi nhận của các quốc gia thành viên đối với vai trò của WHO trong hỗ trợ chính phủ và các đối tác y tế tiếp tục cho thấy tầm quan trọng của hợp tác đa phương trong giải quyết những thách thức sức khỏe cộng đồng.

Ông nhấn mạnh, việc tăng cường phối hợp và chia sẻ trách nhiệm giữa các quốc gia là nền tảng quan trọng để thúc đẩy các mục tiêu y tế khu vực, hướng tới hiện thực hóa tầm nhìn “Sức khỏe cho mọi người”.

Việc thông qua các kế hoạch hành động tại Phiên họp lần thứ 77 không chỉ thể hiện quyết tâm chung của các quốc gia Tây Thái Bình Dương trong ứng phó với những thách thức y tế cấp bách, mà còn đặt ra yêu cầu chuyển hóa các cam kết thành hành động cụ thể, thiết thực và bền vững. Trong bối cảnh gánh nặng bệnh tật gia tăng, nguồn lực y tế còn hạn chế và những tiến bộ công nghệ đang làm thay đổi phương thức chăm sóc sức khỏe, việc tăng cường hợp tác khu vực, thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ và củng cố hệ thống y tế cơ sở có ý nghĩa then chốt. Quan trọng hơn, hiệu quả của các kế hoạch không chỉ được đo bằng tiến độ thực hiện các mục tiêu, mà còn bằng những cải thiện thực chất về sức khỏe, chất lượng cuộc sống và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế công bằng của người dân, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương.

Đinh Hoàng Anh