Ngày 20/8/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết của nhà báo Reinhard Lauterbach, gửi từ Poznań, đề cập hai diễn biến đáng chú ý: nghi phạm thứ hai liên quan vụ tấn công đường ống Nord Stream bị bắt giữ, trong khi cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Fedorov kêu gọi tổ chức bầu cử mới bất chấp chiến sự.
Văn phòng Công tố Liên bang Đức dường như vừa thực hiện một vụ bắt giữ quan trọng: nghi phạm thứ hai liên quan đến vụ tấn công đường ống dẫn khí Nord Stream 2 trên Biển Baltic hồi tháng 9/2022 đã bị bắt giữ. Theo các nhà điều tra, vụ bắt giữ diễn ra vào sáng thứ Tư tại thành phố ven biển Pula của Croatia. Nghi phạm là một thợ lặn chuyên nghiệp, bị cáo buộc đã tham gia thuê chiếc du thuyền được sử dụng trong vụ tấn công và đặt chất nổ trên đường ống ở độ sâu 80 mét.
Trước đó, một nghi phạm đồng phạm khác đã bị bắt giữ tại Ý và sau một số tranh chấp pháp lý, đã bị dẫn độ về Đức. Người này được cho là đã thừa nhận từng làm việc cho Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) vào thời điểm xảy ra vụ tấn công. Tuy nhiên, trái với vẻ bề ngoài, lời khai này có thể trở thành cơ sở giúp người đó được miễn truy cứu trách nhiệm, nếu được xác định là hành động với tư cách nhân viên của một cơ quan nhà nước và có thể viện dẫn quyền miễn trừ nhà nước trong bối cảnh chiến tranh.
Nghi phạm bị bắt tại Croatia được cho là đã hai lần thoát khỏi sự truy bắt của các nhà điều tra Đức. Năm 2024, giới chức Đức từng tìm cách bắt giữ người này tại Ba Lan, nhưng nghi phạm đã trốn sang Ukraine. Đến năm 2025, người này tiếp tục bị bắt tại Ba Lan, song tòa án ở Warsaw từ chối dẫn độ. Tuy nhiên, việc đi lại ra nước ngoài bằng giấy tờ hợp lệ lần này đã khiến nghi phạm bị bắt. Dù vậy, khả năng thực hiện vụ phá hoại đường ống theo cách mà cơ quan công tố cáo buộc vẫn đang là vấn đề gây nhiều nghi ngờ.
Trong khi đó, tại Ukraine, cuộc xung đột chính trị kéo dài nhiều tuần giữa Tổng thống Volodymyr Zelensky và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov đã leo thang. Tối thứ Ba, Fedorov xuất hiện trong một video và kêu gọi tìm kiếm một “con đường an toàn và hợp pháp để tổ chức bầu cử”, bất chấp tình trạng chiến tranh vẫn đang tiếp diễn.
Tuyên bố này được xem là bước đi phá vỡ một điều cấm kỵ trong đời sống chính trị Ukraine. Cho đến nay, các lực lượng chính trị nước này về cơ bản đều thống nhất rằng không thể tổ chức bầu cử khi chiến sự chưa kết thúc. Fedorov, người bị Zelensky cách chức hồi đầu tháng 7 trong bối cảnh tranh cãi liên quan đến các cáo buộc tham nhũng trong hoạt động mua sắm quân sự, cũng không nói rõ ông đang đề cập đến cuộc bầu cử nào.
Cả bầu cử tổng thống và bầu cử quốc hội của Ukraine đều đang trở thành những vấn đề gây tranh luận. Việc tổ chức bầu cử quốc hội được cho là phức tạp hơn do hiến pháp Ukraine quy định không tiến hành bầu cử trong thời chiến. Trong khi đó, những hạn chế đối với việc tổ chức bầu cử tổng thống trong điều kiện thiết quân luật được quy định trong luật và về mặt lý thuyết có thể được sửa đổi hoặc bãi bỏ.
Bài viết cũng cho rằng Tổng thống Zelenskyy liên tục viện dẫn tình trạng chiến tranh như một trở ngại quyết định đối với việc tổ chức bầu cử, trong bối cảnh một số cuộc thăm dò dư luận cho thấy triển vọng tái đắc cử của ông không cao. Theo một số viện khảo sát Ukraine được bài viết dẫn lại, Zelenskyy có thể thất bại trong vòng hai trước nhiều đối thủ tiềm năng, với tỷ lệ ủng hộ dao động từ 33% đến 39%. Những cái tên được nhắc tới gồm Fedorov, Chánh văn phòng của Zelenskyy là Kirilo Budanov và cựu Tổng tư lệnh quân đội, hiện là Đại sứ Ukraine tại London, Valery Zalushny.
Video của Fedorov được công bố vào thời điểm nhạy cảm, khi Quốc hội Ukraine dự kiến bỏ phiếu lựa chọn người kế nhiệm ông là Yevgeny Khmara. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu lại cho thấy sự đồng thuận hiếm thấy: 318 nghị sĩ thuộc các phe phái khác nhau đã bỏ phiếu ủng hộ Khmara trở thành Bộ trưởng Quốc phòng mới và không có phiếu phản đối.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa giới chính trị và các cơ quan chống tham nhũng. Ngay trước cuộc bỏ phiếu, các quan chức chống tham nhũng đã tiến hành khám xét văn phòng và nhà riêng của một số quan chức cấp cao trong chính quyền Zelensky, trong đó có người đứng đầu bộ phận pháp lý, cùng một số nghị sĩ thuộc các phe phái khác nhau.
Việc bắt giữ nghi phạm thứ hai trong vụ Nord Stream có thể mở ra thêm những diễn biến mới trong quá trình điều tra một trong những vụ phá hoại gây tranh cãi nhất châu Âu. Trong khi đó, lời kêu gọi tổ chức bầu cử của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho thấy những rạn nứt chính trị tại Ukraine đang ngày càng rõ nét, trong bối cảnh chiến sự kéo dài và áp lực đối với chính quyền Tổng thống Volodymyr Zelensky tiếp tục gia tăng.
Hồ Ngọc Thắng