Ngày 16/9/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài “Yemen – Chiến tranh lại bùng nổ” của nhà báo Jakob Reimann, nhận định tình trạng tương đối yên ắng tại Yemen kể từ năm 2022 đã chấm dứt sau cuộc tấn công của lực lượng Ansar Allah. Xung đột hiện không chỉ liên quan đến quyền kiểm soát bờ Biển Đỏ mà còn tập trung vào các mỏ dầu ở miền bắc Yemen.
Lực lượng Ansar Allah tại Yemen đã mở đợt tấn công mới nhằm vào Ả Rập Xê Út, phóng hàng chục tên lửa và máy bay không người lái (UAV) về phía một sân bay quân sự ở Khamis Mushait, miền tây nam nước này. Theo Reuters, Ansar Allah, còn được phương Tây gọi là lực lượng Houthi, tuyên bố các mục tiêu gồm nhà chứa máy bay, hệ thống radar, đường băng và kho đạn dược. Liên minh quân sự do Ả Rập Xê Út dẫn đầu cho biết các cuộc tấn công khiến 13 dân thường bị thương, đồng thời gây hư hại nhiều nhà cửa và phương tiện. Người phát ngôn Ansar Allah, Yahya Sari, tuyên bố đây là hành động đáp trả hơn 300 cuộc không kích của Ả Rập Xê Út nhằm vào Yemen trong những ngày gần đây.
Ansar Allah đã kiểm soát nhiều trung tâm đô thị lớn ở miền bắc và miền tây Yemen trong hơn một thập niên, trong đó có thủ đô Sana’a và thành phố cảng Hodeida. Những ngày gần đây, lực lượng này mở chiến dịch tiến công quy mô lớn và, sau các cuộc giao tranh với quân đội chính phủ, đã giành quyền kiểm soát toàn bộ khu vực bờ Biển Đỏ có vị trí chiến lược. Theo AFP dẫn thông tin từ Chính phủ Yemen, Ansar Allah hiện kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tuyến hàng hải quan trọng nối Vịnh Aden với Biển Đỏ và có vai trò đáng kể đối với thương mại toàn cầu.
Trong bối cảnh Ansar Allah củng cố vị thế dọc bờ Biển Đỏ, các cuộc tham vấn khẩn cấp đang diễn ra tại Riyadh nhằm tìm phương án đối phó với đà tiến công của lực lượng này. Cuối tháng 7, Ansar Allah tuyên bố áp đặt phong tỏa đường biển đối với Ả Rập Xê Út. Kể từ đó, lực lượng này đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út trên Biển Đỏ cũng như các cơ sở dầu mỏ trong lãnh thổ nước này.
Diễn biến mới đánh dấu một đợt leo thang của cuộc chiến tại Yemen. Xung đột bước sang giai đoạn mới từ tháng 3/2015, khi liên minh do Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) dẫn đầu tiến hành chiến dịch quân sự tại Yemen với sự hậu thuẫn của phương Tây. Chiến sự sau đó được xem là tương đối lắng dịu kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố vào tháng 4/2022.
Theo Al Jazeera, người phát ngôn liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu, Turki Al-Maliki, tuyên bố liên minh sẽ “hành động có trách nhiệm và dứt khoát” trước các cuộc tấn công nhằm bảo vệ chủ quyền của Ả Rập Xê Út. Ông cho biết hàng chục cuộc không kích đã được tiến hành nhằm vào các vị trí của Ansar Allah.
Trong khi đó, Chính phủ Yemen đang tìm cách ngăn chặn đà tiến công của lực lượng này. Phóng viên Yousef Mawri của Al Jazeera cho biết các cơ sở quân sự và tuyến tiếp tế của Ansar Allah quanh Taiz và Mocha, khu vực lực lượng này mới giành quyền kiểm soát, đã trở thành mục tiêu của các cuộc không kích. Hãng Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ cũng đưa tin một cuộc họp của các thủ lĩnh Ansar Allah tại tòa nhà hội đồng thành phố ở Khadir, phía đông Taiz, bị không kích, song chưa cung cấp thông tin về thương vong.
Ưu tiên hàng đầu của lực lượng chính phủ trong các cuộc phản công không phải là giành lại những khu vực ven biển đã mất, mà là bảo đảm an ninh cho các tỉnh do họ kiểm soát gần tiền tuyến, đặc biệt là Marib ở miền bắc Yemen, phía đông vùng lãnh thổ do Ansar Allah kiểm soát. Phóng viên Yousef Mawri của Al Jazeera mô tả Marib là “trung tâm dầu khí của đất nước”.
Đây cũng là hướng tiến công đáng chú ý thứ hai của Ansar Allah. Lực lượng này đang tăng cường binh sĩ và trang thiết bị tới khu vực, trong khi Mawri ghi nhận “giao tranh ác liệt ở ngoại ô Marib” vào cuối tuần. Theo Anadolu, dẫn các nguồn tin Yemen thân cận với chính phủ, lực lượng chính phủ đã tiến hành không kích các kho vũ khí của Ansar Allah tại quận Al-Jubah thuộc tỉnh Marib, song chưa có thông tin cụ thể về thương vong và thiệt hại. Cũng theo nguồn tin này, lực lượng chính phủ tại Marib đã ngăn chặn một nỗ lực xâm nhập của Ansar Allah ở quận Harib.
Ngoài các khu vực sa mạc thưa dân thuộc Hadramaut ở miền đông Yemen, phần lớn trữ lượng dầu khí của nước này tập trung tại Marib và tỉnh Shabwah lân cận. Đây cũng là nơi tập trung nhiều cơ sở thuộc ngành công nghiệp dầu khí, trong đó có các nhà máy lọc dầu và hệ thống đường ống. Với nguồn tài nguyên và nguồn thu quan trọng, Marib được xem là một trong những trụ cột kinh tế của chính phủ Yemen.
“Kiểm soát trữ lượng dầu khí ở Marib là mục tiêu của lực lượng Houthi trong hơn một thập niên qua”, Al Jazeera dẫn lời nhà bình luận chính trị Yemen Saddam Al-Huraibi. Theo ông, chừng nào chưa chịu một thất bại lớn tại Marib, lực lượng này sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu trên.
Đối với lực lượng chính phủ, cuộc chiến giành Marib vì thế mang ý nghĩa sống còn. Al-Huraibi nhận định, nếu kiểm soát được Marib, Ansar Allah có thể sở hữu thêm một lợi thế quan trọng trên bàn đàm phán trong tương lai.
Những diễn biến mới cho thấy cuộc chiến tại Yemen đang bước vào một giai đoạn căng thẳng mới sau thời gian tương đối lắng dịu kể từ năm 2022. Trong khi quyền kiểm soát bờ Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab có ý nghĩa chiến lược đối với các tuyến hàng hải quốc tế, Marib lại giữ vai trò đặc biệt quan trọng về kinh tế và năng lượng. Vì vậy, cuộc cạnh tranh nhằm kiểm soát các khu vực này không chỉ có thể làm thay đổi tương quan lực lượng trên chiến trường, mà còn tác động đáng kể đến vị thế của các bên trong bất kỳ tiến trình đàm phán nào về tương lai Yemen.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn:https://www.jungewelt.de/artikel/529848.jemen-der-krieg-ist-wieder-da.html