Ngày 7/1/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký văn bản chính thức về việc rút Mỹ khỏi 66 tổ chức, cơ quan và ủy ban quốc tế. Thông báo của Nhà Trắng không nêu cụ thể danh sách từng tổ chức, song cho biết Mỹ sẽ ngừng tham gia và tài trợ cho 35 tổ chức ngoài Liên Hợp Quốc cùng 31 cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc, mà Washington cho rằng “không còn phục vụ lợi ích của nước Mỹ”.
Theo Nhà Trắng, quyết định được đưa ra sau kết quả của một cuộc rà soát toàn diện đối với các tổ chức liên chính phủ, công ước và hiệp ước quốc tế mà Mỹ đang là thành viên. Washington cho rằng động thái này nhằm giảm gánh nặng tài chính cho ngân sách quốc gia, bảo vệ lợi ích người nộp thuế, và tái tập trung nguồn lực vào các ưu tiên mang tính chiến lược, phù hợp với phương châm “Nước Mỹ trên hết” – khẩu hiệu xuyên suốt nhiệm kỳ của ông Trump.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, nhiều tổ chức bị đánh giá hoạt động chồng chéo, quản lý yếu kém, lãng phí và kém hiệu quả, thậm chí bị chi phối bởi các lợi ích trái ngược với chủ quyền và thịnh vượng của Mỹ. Phần lớn trong số này liên quan đến các vấn đề khí hậu, lao động và xã hội – những lĩnh vực mà chính quyền Trump từng nhiều lần bày tỏ hoài nghi về tính công bằng và hiệu quả toàn cầu.
Từ khi bước vào nhiệm kỳ thứ hai (tháng 1/2025), ông Trump đã kiên định với chính sách giảm cam kết quốc tế, trong đó có việc cắt giảm tài trợ cho Liên Hợp Quốc, rút khỏi Hội đồng Nhân quyền LHQ, ngừng tài trợ cho UNRWA, và rời UNESCO. Bên cạnh đó, kế hoạch rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu tiếp tục thể hiện quan điểm rằng Washington chỉ tham gia những thể chế phù hợp với ưu tiên quốc gia và lợi ích trực tiếp của Mỹ.
Giới quan sát nhận định, quyết định này không chỉ là một bước đi hành chính, mà còn là tuyên bố chính trị cho thấy Mỹ đang tái định hình vai trò của mình trong trật tự quốc tế – chuyển từ mô hình “lãnh đạo toàn cầu” sang “chủ quyền có chọn lọc”, nơi mọi cam kết quốc tế đều được soi chiếu qua lợi ích trong nước.
Quyết định rút khỏi một số tổ chức quốc tế cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đang theo đuổi một hướng đi đối ngoại thực dụng hơn, đặt lợi ích quốc gia lên trên hợp tác đa phương. Tuy vậy, động thái này cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thu hẹp ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ và khoảng trống quyền lực mà các cường quốc khác có thể nhanh chóng lấp đầy. Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức xuyên biên giới, từ biến đổi khí hậu đến an ninh toàn cầu, việc Washington lựa chọn “đứng ngoài” một số cơ chế hợp tác quốc tế có thể vừa giúp củng cố vị thế trong nước, vừa đặt ra bài toán chiến lược dài hạn cho vai trò lãnh đạo của Mỹ trên trường quốc tế.
Daisy N