(Đà Nẵng).Ngày 10/1/2026, đã diễn ra các hoạt động tương tác và hội thảo chuyên đề “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” do Đại học Duy Tân (chủ trì), phối hợp cùng Công ty Cổ phần AlphaTrue, Công ty Cổ phần Dragon Lab, tập đoàn Tether, Plasma, … Gần 2.000 sinh viên các ngành Công nghệ thông tin, Kinh tế và Tài chính – Ngân hàng đã được trang trí nhiều kiễn thức bổ ích về tài sản số và chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính.
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh, kể từ ngày 1/1/2026, tài sản số chính thức được công nhận trên lãnh thổ Việt Nam. Theo quy định tại Điều 46 Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025, tài sản số được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử. Hiệp hội Blockchain Việt Nam xác định, hiện có khoảng 20 triệu người (Việt Nam) đã và đang sở hữu các dạng tài sản số, đứng thứ hai thế giới về tỷ lệ người sở hữu tài sản số. Mặc dù có rất nhiều tiềm ẩn rủi ro nhưng thị trường tài sản số được các chuyên gia nhận định có rất nhiều tiềm năng.
“Chương trình được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang mở rộng hành lang pháp lý cho hoạt động thử nghiệm tài sản số. Chính phủ đã chỉ đạo nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để quản lý, thử nghiệm và khai thác tiềm năng của thị trường tài sản số một cách an toàn.
Đặc biệt, ngày hôm qua, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng đã chính thức khai trương đi vào vận hành. Nâng cao hiểu biết cả về mặt công nghệ và hành lanh lang của lĩnh vực tài sản số là điều cấp thiết. Hội thảo của Đại học Duy Tân, được xem là bước đi tiên phong, trong gắn kết nghiên cứu học thuật với thực tiễn triển khai thị trường tài chính , fintech, ứng dụng blockchain trong tài chính thông minh ở Việt Nam.
Hoạt động trong ngày 10/1/2026, còn giúp sinh viên tiếp cận, trải nghiệm công nghệ fintech một cách thực tế và có trách nhiệm, thông qua thực hành sử dụng tài sản số trực tiếp, trên nền tảng Basal trong môi trường sandbox được cấp phép, tại khu Công viên Phần mềm số 1 (số 2 Quang Trung, Đà Nẵng)” – PGS.TS. Nguyễn Gia Như – Hiệu trưởng Trường Khoa học Máy tính và Trí tuệ Nhân tạo, Đại học Duy Tân, Trưởng Ban Tổ chức hội thảo, phân tích.
Khung pháp lý bảo vệ nhà đầu tư đang dần được bổ sung, điều chỉnh hoàn thiện
Theo ông Trần Huyền Dinh, chủ nhiệm dự án ChainTracer (dự án truy vết giao dịch blockchain do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam phát triển), đồng thời là Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech VBA, hiện tại, các giao dịch liên quan đến tài sản số như Bitcoin, Ethereum, hay các loại stablecoin (USDT), vẫn chưa được pháp luật Việt Nam công nhận là phương tiện thanh toán hợp pháp (theo quy định của Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025 thì tiền ảo, tiền mã hóa vẫn chưa được thừa nhận là có thể sử dụng cho mục đích thanh toán-T.N).
Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không cấm việc nghiên cứu, đầu tư hoặc thử nghiệm các ứng dụng blockchain phục vụ chuyển đổi tài sản số, nếu hoạt động đó nằm trong khuôn khổ cơ chế sandbox theo Luật số 136/2024/QH15. Doanh nghiệp tham gia sandbox phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về nhận diện khách hàng (KYC), phòng chống rửa tiền (AML), kiểm tra giao dịch (KYT) và có cơ chế báo cáo giao dịch đáng ngờ (STR/SAR) cho Cục Phòng chống Rửa tiền thuộc Ngân hàng Nhà nước.
“Rủi ro pháp lý sẽ phát sinh đối với cá nhân, trong tham gia giao dịch P2P (ngang hàng) hoặc OTC, với ví không định danh, hoặc nhận tiền từ nguồn gốc bất hợp pháp; điều này có thể dẫn đến bị phong tỏa tài khoản, bị điều tra hoặc truy tố nếu liên quan đến rửa tiền, chiếm đoạt tài sản” – Chuyên gia Trần Huyền Dinh nhấn mạnh.
Được biết, dự án ChainTracer do Chuyên gia Trần Huyền Dinh làm chủ nhiệm, vừa qua, theo yêu cầu từ cơ quan pháp luật, đã hỗ trợ truy vết (bao gồm phân tích, đánh giá – tiến hành truy vết – mô hình hóa toàn bộ dòng tiền trên blockchain), giúp cơ quan pháp luật nhận diện chính xác các luồng di chuyển của token (tức mã xác thực hay chữ ký số dùng một lần) giữa các ví tiền, các sàn giao dịch, cùng những địa chỉ liên quan 65 vụ việc (liên quan đến các đường dây lừa đảo đầu tư). Tổng thiệt hại ước tính (sơ bộ) đã lên tới 10 triệu USD.
Nổi bật là “chiến công” phá án của ChainTracer (phối hợp cùng cơ quan hữu trách) triệt phá thành công chuyên án chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng từ hàng nghìn nhà đầu tư (tiền ảo “WorldMall.app”, đồng WM); hoặc dự án tiền ảo AntEx (ChainTracer đã ứng dụng công nghệ phân tích on-chain mới nhất, để truy vết, lần ra những nhóm ví nghi vấn), liên quan đến Shark Bình (bị can Nguyễn Hòa Bình).
Chuyên gia Trần Huyền Dinh cũng phân tích sâu về rủi ro pháp lý, gian lận và rửa tiền trong giao dịch tài sản số; cơ chế sandbox và quy trình kiểm soát AML/KYT. “Điều 46 Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025 xác định rằng, tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử. Tài sản số bao gồm: Tài sản ảo trên môi trường điện tử, Tài sản mã hóa (là tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa).
Tài sản số đang trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế số toàn cầu. Việt Nam là một trong những thị trường có số người tham gia lớn, dòng vốn lớn. Các bộ khung pháp lý nhằm bảo vệ nhà đầu tư đang được bổ sung, hoặc điều chỉnh hoàn thiện.Với hàng loạt Luật, quy định, chính sách, các điều kiện rằng buột, Việt Nam chúng ta không chỉ phòng ngừa rủi ro, mà đang tận dụng các cơ hội để phát triển ngành công nghiệp blockchain. “1 Trung tâm 2 điểm đến” là cách nói để thông tin cho các nhà đầu biết về Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam đã hiện hữu tại thành phố Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh – nơi sẽ thu hút vốn đầu tư và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế số quốc gia” – Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech VBA, phân tích.
Mô hình sandbox Đà Nẵng: Đổi mới công nghệ, nhưng bảo vệ an toàn hệ thống tài chính
Hội thảo chuyên đề “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” cũng giới thiệu mô hình sandbox mà thành phố Đà Nẵng đã tiên phong triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, mở ra cơ hội thử nghiệm thực tế các giải pháp tài chính số trong môi trường được giám sát bởi cơ quan quản lý.
Theo Luật số 136/2024/QH15 về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho đổi mới sáng tạo, cũng như chỉ đạo của UBND thành phố Đà Nẵng, Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng được giao làm đầu mối tiếp nhận, thẩm định và cấp phép cho các doanh nghiệp đủ năng lực tham gia thử nghiệm sandbox, trong lĩnh vực fintech, blockchain và tài sản số.
Và đến nay đã có 2 dự án (Giải pháp) được phép thử nghiệm các mô hình tài chính số trong môi trường có kiểm soát. Gần đây nhất là “Giải pháp MIMO – Trung gian chuyển đổi tài sản số (USDT) sang tiền pháp định (VND) và ngược lại theo cơ chế không lưu ký (non-custodial)” do Công ty Cổ phần Dragon Lab triển khai, thời hạn triển khai từ ngày 18/12/2025 đến 17/12/2028 (theo Quyết định phê duyệt giải pháp công nghệ mới ở giai đoạn thử nghiệm có kiểm soát, có thời hạn, số 2895/QĐ-UBND, của UBND thành phố Đà Nẵng).
Với quyết định cấp phép sandbox nói trên, Đà Nẵng không chỉ trở thành địa phương đầu tiên tại Việt Nam hợp pháp hóa thử nghiệm tài sản số, giúp Doanh nghiệp – Nhà nước – Người dùng cùng hợp tác trong một môi trường có kiểm soát, thúc đẩy đổi mới công nghệ, đồng thời bảo vệ an toàn hệ thống tài chính. Cũng với cơ chế này, trung tâm tài chính số và đổi mới sáng tạo quốc gia (những mô hình Đà Nẵng đang hướng tới) dần được định hình trở thành đóng góp tiêu biểu ở cấp địa phương cho nội hàm xây dựng khung pháp lý chính thức đối với lĩnh vực tài sản số tại Việt Nam.
“Tài sản số, hoạt động dịch vụ tài chính qua sàn điện tử hay một Trung tâm tài chính, bắt đầu từ niềm tin của nhà đầu tư, Giải pháp MIMO mà Công ty Dragon Lab đang xây dựng, phát triển và dần hoàn thiện (trong 3 năm sandbox) cũng hướng đến tạo niềm tin. Dragon Lab xác định Giải pháp MIMO là giải pháp “đầu tiên và duy nhất” tại Việt Nam triển khai theo mô hình thử nghiệm được cấp phép đối với hoạt động trung gian chuyển đổi USDT sang VND theo cơ chế không lưu ký (non-custodial). Qua đó, góp phần tăng cường tính an toàn cho người dùng và hỗ trợ giao dịch theo khuôn khổ quản lý trong phạm vi thử nghiệm”, đại diện Dragon Lab nhấn mạnh.
“Phần mềm Basal Pay” (của Công ty Cổ phần Alphatrue Solutions) là giải pháp công nghệ tài chính (fintech) đầu tiên được UBND thành phố phê duyệt, cho phép thử nghiệm có kiểm soát , có thời hạn trong vòng 36 tháng (tại Quyết định số 1181/QĐ-UBND). Chuyên gia lĩnh vực đầu tư tài sản số và phân tích thị trường blockchain Trần Huyền Dinh cũng là Giám đốc dự án này. Theo giới chuyên môn, đây cùng là lần đầu tiên, một giải pháp tài sản số được thử nghiệm tại Việt Nam
Quyết định triển khai những mô hình (giải pháp) thử nghiệm có kiểm soát, là biện pháp “lạt mềm buột chặt”, dần hình thành chuẩn mực của quy trình vận hành minh bạch, giảm thiểu rủi ro cho người dùng trong quá trình giao dịch và chuyển đổi giá trị, đặc biệt là các rủi ro liên quan đến nguồn gốc dòng tiền và các hành vi lợi dụng để hợp thức hóa giao dịch bất hợp pháp. Với cơ chế sandbox năng lực tuân thủ, các điều kiện về công nghệ và hạ tầng của nơi cung cấp dịch vụ cũng được nâng cao, đáp ứng cho tương lai, tiến tới được thừa nhận quốc tế.
Phần mềm “Basal Pay” tập trung vào xây dựng một hệ thống kết hợp giữa công nghệ blockchain và tài chính truyền thống, hỗ trợ trao đổi tài sản mã hóa với tiền pháp định theo hướng tuân thủ nghiêm quy định quốc tế về phòng, chống rửa tiền (AML) và tài trợ khủng bố (CFT), minh bạch dòng tiền. Đây cũng là một nội dung, mà Chuyên gia Trần Huyền Dinh nhấn mạnh khá nhiều, trong các phiên nói chuyện của mình với sinh viên trong ngày 10/1/2026.
Ông Ali Ijaz Ahmad, Chủ tịch và CEO Makara Capital, thay mặt các nhà đầu tư tài chính, trong phát biểu tại lễ khai trương Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng (9/1/2026), cũng nhấn mạnh đến yếu tố “Luật theo thông lệ quốc tế (thông Luật) và niềm tin”: “ Thách thức lớn nhất ở phía trước, là làm thế nào để vận hành Trung tâm Tài chính này theo đúng chuẩn mực quốc tế, tạo dựng niềm tin cho các Tập đoàn đa quốc gia và nhà đầu tư toàn cầu. Điều đó đòi hỏi các bạn phải có khuôn khổ pháp lý hiện đại . minh bạch, đáng tin cậy, dự trên cơ chế áp dụng thông luật; bao gồm cả cho phép tự do chuyển đổi, và hồi hương đồng vốn kể cả vốn và lợi nhuận. Đây là hành trình dài hạn, đòi hỏi sự quyết tâm, đồng lòng và phối hợp chặt chẽ giữa khồi nhà nước và khối tư nhân.
Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình cũng lưu ý rằng: Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng phải hấp dẫn, thông thoáng và đạt trình độ quốc tế, phải chủ động phối hợp với cơ quan điều hành, cơ quan quản lý nhà nước của Việt Nam như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, để thiết kế lộ trình, xây dựng và phê duyệt các sản phẩm tài chính mới như: Chứng chỉ carbon; Giao dịch và quản lý tài sản số, ứng dụng công nghệ Fintech, … Tư duy quản lý không được cứng nhắc, phải thường xuyên rà soát, cập nhật, sửa đổi để khuôn khổ pháp lý ngày càng hoàn thiện, hấp dẫn hơn, hướng tới mục tiêu tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội.
Để thu hút bằng được các định chế tài chính hàng đầu và các nguồn vốn tài chính quốc tế cao cấp, phải coi ý kiến của nhà đầu tư là kênh tham vấn quan trọng, trong hoạch định chính sách, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước phối hợp chặt chẽ với Đà Nẵng để xử lý vướng mắc theo nguyên tắc mạnh dạn, thí điểm mới, vừa làm vừa hoàn thiện khung khổ pháp lý, kiên quyết không để tư duy cũ, quy trình cũ, kìm hãm sự phát triển một mô hình mới”.
“Blockchain và Tài sản số không chỉ là công nghệ mà còn là xu hướng tất yếu của tài chính toàn cầu. Đại học Duy Tân mong muốn sinh viên được học, trải nghiệm và hiểu đúng về tài sản số, từ đó hình thành tư duy công dân số có trách nhiệm.
Do đó, hội thảo không chỉ là một sự kiện học thuật, mà còn là hoạt động giáo dục thực tiễn, giúp sinh viên trải nghiệm các ứng dụng tài chính số hợp pháp, qua đó nâng cao nhận thức về an toàn tài chính và tuân thủ pháp lý trong lĩnh vực tài sản số” – PGS.TS. Nguyễn Gia Như – Hiệu trưởng Trường Khoa học Máy tính và Trí tuệ Nhân tạo, Đại học Duy Tân, Trưởng Ban Tổ chức hội thảo, chia sẻ./.
Trần Ngọc