Sáng 11/2/2025, tại TP Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC-HCMC), đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược đưa TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm tài chính khu vực và quốc tế. Sự kiện khẳng định quyết tâm thúc đẩy hội nhập tài chính toàn cầu, kỳ vọng thu hút dòng vốn chất lượng cao, các định chế tài chính hàng đầu và nguồn nhân lực chuyên sâu, qua đó nâng cao vị thế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh thế giới đang chuyển động nhanh, sâu và khó lường với cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa các nền kinh tế lớn, xu hướng phân mảnh chuỗi cung ứng và sự dịch chuyển mạnh mẽ của các dòng vốn đầu tư toàn cầu. Trong bối cảnh đó, các quốc gia, đặc biệt là những nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, phải chủ động thích ứng, nắm bắt cơ hội và tìm ra hướng đi riêng để bứt phá.
Hướng tới hai mục tiêu chiến lược 100 năm (đến năm 2030 và 2045) cùng yêu cầu tăng trưởng hai con số trong những năm tới, Thủ tướng cho rằng Việt Nam không thể đi theo lối mòn cũ mà phải “lách qua cơn gió ngược”, tận dụng thời cơ để tìm ra những điểm sáng mới cho phát triển. Theo Thủ tướng, đây là nhiệm vụ nặng nề nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên.
Thủ tướng cho biết, trong năm 2025, Việt Nam tiếp tục duy trì mức tăng trưởng kinh tế cao hàng đầu thế giới. Thành quả này là kết tinh của sự nỗ lực bền bỉ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị, cùng với sự đồng hành, hợp tác và hỗ trợ hiệu quả của bạn bè, đối tác quốc tế. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu, phía trước vẫn còn nhiều thách thức đòi hỏi phải có tư duy đổi mới và hành động quyết liệt hơn.
Việt Nam xác định tiếp tục xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất và hiệu quả; kết hợp hài hòa giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, giữa nội lực và ngoại lực. Trong đó, nội lực giữ vai trò quyết định, ngoại lực là nguồn lực quan trọng, tạo thêm động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng là yêu cầu khách quan từ thực tiễn phát triển và là lựa chọn mang tính chiến lược của Việt Nam. Đây không chỉ là bước đi nhằm thu hút dòng vốn đầu tư, mà còn hướng các nguồn lực tài chính vào những lĩnh vực ưu tiên, phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu như hạ tầng chiến lược, công nghiệp nền tảng, logistics, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ cung cấp các công cụ tài chính hiện đại, đa dạng và linh hoạt cho doanh nghiệp Việt Nam, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, nâng cao năng lực cạnh tranh. Quan trọng hơn, Việt Nam đặt mục tiêu từng bước chuyển vai trò từ một quốc gia chủ yếu tiếp nhận vốn sang chủ động tham gia kiến tạo và định hình thị trường tài chính khu vực và quốc tế.
Nhấn mạnh tinh thần cầu thị, khiêm tốn và sẵn sàng học hỏi, Thủ tướng cho biết Việt Nam sẽ tham khảo có chọn lọc các mô hình thành công trên thế giới, chấp nhận “trả học phí” trong quá trình phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế. Theo Thủ tướng, để thực hiện được những mục tiêu lớn và nhiệm vụ khó khăn này, dứt khoát phải bảo đảm ba yếu tố then chốt.
Thứ nhất, thể chế và cơ chế phải thực sự vượt trội, cạnh tranh so với các trung tâm tài chính hàng đầu trên thế giới, tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và thuận lợi cho nhà đầu tư. Thứ hai, mô hình tổ chức và vận hành phải độc đáo, khác biệt, có bản sắc riêng để tạo lợi thế cạnh tranh và bứt phá. Thứ ba, công tác điều hành phải linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, thích ứng nhanh với biến động của thị trường tài chính toàn cầu.
Theo Thủ tướng, tinh thần xuyên suốt là xây dựng “thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản trị thông minh”, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Ông cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của niềm tin trong thu hút nhà đầu tư và đối tác quốc tế. Với phương châm “đoàn kết để tạo lập sức mạnh; hợp tác để tạo lập nguồn lực; đối thoại để tạo lập lòng tin”, Việt Nam mong muốn thúc đẩy môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và cùng phát triển bền vững.
Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế là nhiệm vụ mới mẻ, khó khăn và phức tạp, đòi hỏi tư duy phải thông suốt, quyết tâm chính trị rất cao, nỗ lực rất lớn và hành động phải thật sự quyết liệt, kiên trì, bền bỉ. Đây là công việc không cho phép sự chần chừ, nửa vời hay tư tưởng “đánh trống bỏ dùi”. Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu về tiến độ và hiệu quả với tinh thần: không lãng phí trong một ngày; không chậm trễ trong một tuần; không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng; và không để bị động trong một năm.
Thành công của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là nhiệm vụ của riêng một cấp, một ngành mà đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chung tay của người dân, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Đây phải được coi là công trình mang tầm quốc gia, là động lực phát triển mới của đất nước trong giai đoạn tới.
Để bảo đảm đạt được mục tiêu cuối cùng là xây dựng thành công Trung tâm Tài chính Quốc tế, Thủ tướng yêu cầu Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương phải hành động quyết liệt, chịu trách nhiệm trực tiếp, tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên; kịp thời giải quyết, tháo gỡ dứt điểm, hiệu quả các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Trọng tâm trước hết là khẩn trương hoàn thiện hệ thống thể chế vượt trội, đồng bộ với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế như OECD, Basel…, bám sát thực tiễn để điều chỉnh linh hoạt. Cùng với đó là cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực phù hợp; nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới đi đôi với tăng cường giám sát, kiểm tra nhằm bảo đảm kỷ cương, minh bạch và hiệu quả.
Thủ tướng cũng yêu cầu ưu tiên nguồn lực cho phát triển hạ tầng số và hạ tầng tài chính xanh; đầu tư mạnh vào an ninh tài chính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) trong giám sát, cảnh báo và quản trị rủi ro. Đồng thời, thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ, thực hiện báo cáo định kỳ hằng quý với các chỉ số cụ thể như lượng vốn thu hút, số lượng tổ chức tham gia và quy mô giao dịch, qua đó bảo đảm tính minh bạch và khả năng đánh giá hiệu quả thực chất.
Các cơ quan như Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp chặt chẽ với Tòa án Nhân dân tối cao để xây dựng và vận hành hiệu quả hệ thống giải quyết tranh chấp ngay từ khi Trung tâm đi vào hoạt động, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia theo chuẩn mực quốc tế.
Chính phủ cam kết tạo lập môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, cạnh tranh cao, để các bên cùng thấu hiểu, chia sẻ, cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng lợi ích và cùng chia sẻ niềm vui, thành quả. Đồng thời, sẽ thành lập tổ tư vấn cho Hội đồng Điều hành Trung tâm, trong đó có sự tham gia của các chuyên gia quốc tế giàu kinh nghiệm.
Đối với chính quyền địa phương, Thủ tướng chỉ đạo UBND TP Hồ Chí Minh và TP Đà Nẵng phải triển khai công việc với tinh thần tiên phong, chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; làm đến nơi đến chốn, làm ra kết quả cụ thể và bảo đảm hiệu quả thực chất. Hai thành phố cần khẩn trương đầu tư xây dựng trụ sở Trung tâm Tài chính với hạ tầng thiết yếu, hiện đại, thuận lợi và đồng bộ, tạo nền tảng vật chất vững chắc cho hoạt động.
TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng phải sớm triển khai cơ chế sandbox cho các sản phẩm, mô hình tài chính mới; đề xuất chính sách ưu đãi đột phá nhằm thu hút ít nhất 50 tổ chức tài chính quốc tế tham gia trong ba năm đầu; số hóa 100% thủ tục hành chính với chi phí cạnh tranh cho nhà đầu tư. Mục tiêu là đưa Trung tâm Tài chính Quốc tế trở thành nhân tố chủ lực, đóng góp mạnh mẽ và thực chất cho sự phát triển của hai thành phố và cả nước.
Riêng TP Đà Nẵng cần phối hợp chặt chẽ với TP Hồ Chí Minh, phát huy lợi thế địa kinh tế để xây dựng trung tâm bổ trợ, tập trung vào tài chính hàng hải và logistics; đẩy mạnh cải cách hành chính, bảo đảm môi trường kinh doanh hấp dẫn, năng động không kém trung tâm đầu tàu phía Nam.
Hai địa phương cũng phải đặc biệt chú trọng đầu tư đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo chuyên gia tài chính, thu hút nhân lực trình độ cao tham gia vận hành và quản trị Trung tâm theo chuẩn mực toàn cầu.
Thủ tướng kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, tích cực tham gia, coi đây là cơ hội phát triển của chính mình. Các nhà đầu tư quốc tế cần thực hiện nghiêm túc các cam kết, mở rộng hiện diện tại Việt Nam, chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản trị tài chính, tham gia sâu vào các lĩnh vực trọng tâm như hàng không, hàng hải, fintech…
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các tập đoàn lớn và ngân hàng thương mại, Thủ tướng nhấn mạnh không thể đứng ngoài cuộc. Các đơn vị cần tiên phong, cạnh tranh lành mạnh, tham gia với vai trò thành viên sáng lập, tận dụng Trung tâm để huy động vốn quốc tế, phát hành trái phiếu, quản lý rủi ro hiệu quả, thúc đẩy xanh hóa, số hóa, tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao chất lượng quản trị và hài hòa lợi ích các bên.
Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là các start-up, cần mạnh dạn tham gia cơ chế sandbox, thử nghiệm sản phẩm và mô hình mới; chủ động hợp tác với đối tác nước ngoài để nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo Thủ tướng, đây là thời điểm để doanh nghiệp trong nước thực hiện sứ mệnh của mình, khẳng định trí tuệ, bản lĩnh và văn hóa Việt Nam; biến Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng trở thành động lực tăng trưởng mới, điểm tựa vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng không chỉ là một dự án phát triển đơn lẻ, mà là bước đi chiến lược mang tầm nhìn dài hạn, thể hiện khát vọng vươn lên mạnh mẽ của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng. Đây vừa là thách thức lớn, vừa là cơ hội để đất nước bứt phá, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trên bản đồ tài chính khu vực và thế giới.
Với quyết tâm chính trị cao, thể chế vượt trội, mô hình đột phá và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế, Trung tâm Tài chính Quốc tế được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, là điểm tựa quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút nguồn lực chất lượng cao và đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Minh Anh