Ngày 12/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Văn bản số 237/TTg-CN liên quan đến Dự án đầu tư xây dựng đoạn tuyến cao tốc Sơn La – Điện Biên – cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1). Theo đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên được giao làm cơ quan chủ quản, trực tiếp tổ chức triển khai dự án theo hình thức đầu tư công, nhằm từng bước hoàn thiện hạ tầng giao thông chiến lược, thúc đẩy kết nối vùng và phát triển kinh tế – xã hội khu vực Tây Bắc.
Theo văn bản của Chính phủ, trên cơ sở xem xét đề nghị của Bộ Tài chính và Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên về Dự án đầu tư đoạn tuyến cao tốc Sơn La – Điện Biên – cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1), Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà thống nhất giao Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên làm cơ quan chủ quản tổ chức thực hiện Dự án theo hình thức đầu tư công. Quyết định này đồng thời thay thế nhiệm vụ cơ quan có thẩm quyền đã được giao trước đó tại Văn bản số 538/TTg-CN ngày 23/6/2022, qua đó tạo cơ sở pháp lý quan trọng để địa phương chủ động triển khai dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của vùng Tây Bắc.
Về nguồn vốn, Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với tỉnh Điện Biên thực hiện theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ, trong đó ngân sách địa phương chịu trách nhiệm bố trí kinh phí đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư, còn ngân sách trung ương hỗ trợ chi phí xây lắp. Việc phân định rõ trách nhiệm nguồn vốn được xem là giải pháp nhằm bảo đảm tiến độ, đồng thời nâng cao tính chủ động và hiệu quả trong tổ chức thực hiện dự án.
Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên được yêu cầu rà soát toàn diện, hoàn thiện hồ sơ thủ tục đầu tư và xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp; chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ cùng các cơ quan thanh tra, kiểm toán về tính chính xác của thông tin, số liệu. Đồng thời, địa phương cần chủ động cân đối nguồn lực để thực hiện công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư một cách tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, tham nhũng và lợi ích nhóm.
Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ rà soát tổng mức ngân sách trung ương hỗ trợ phần xây lắp, nghiên cứu đề xuất phương án bố trí nguồn vốn phù hợp trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 theo đúng quy định.
Dự án cao tốc Sơn La – Điện Biên – cửa khẩu quốc tế Tây Trang là một hợp phần quan trọng trong định hướng hình thành trục giao thông cao tốc kết nối từ Thủ đô Hà Nội lên khu vực Tây Bắc, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, tăng cường giao thương, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng biên giới. Toàn tuyến có chiều dài khoảng 155km, hiện đang trong quá trình lập chủ trương đầu tư, trong đó đoạn qua tỉnh Điện Biên dài khoảng 75,3km.
Theo phương án dự kiến, giai đoạn 1 sẽ đầu tư đoạn tuyến khu vực Mường Thanh dài 48,3km với tổng mức đầu tư khoảng 23.252 tỷ đồng; giai đoạn 2 tiếp tục triển khai đoạn từ Mường Thanh đến cửa khẩu Tây Trang dài khoảng 27km, tổng mức đầu tư 8.717 tỷ đồng. Tuyến đường được thiết kế với quy mô nền rộng 22m, bố trí 4 làn xe cơ giới, dải phân cách trung tâm, làn dừng khẩn cấp liên tục và các hạng mục an toàn giao thông đồng bộ, cho phép vận tốc thiết kế khoảng 80km/h.
Phạm vi thực hiện dự án giai đoạn 1 đi qua địa bàn 5 xã, phường gồm Mường Lạn, Mường Ảng, Mường Phăng, phường Điện Biên Phủ và phường Mường Thanh. Tổng diện tích đất dự kiến sử dụng khoảng 766,29ha, trong đó diện tích giải phóng mặt bằng chiếm hơn 576ha, diện tích bãi đổ thải khoảng 190ha, dự kiến ảnh hưởng và phải bố trí tái định cư cho khoảng 276 hộ dân. Việc triển khai dự án không chỉ đặt ra yêu cầu cao về tiến độ, chất lượng xây dựng mà còn đòi hỏi công tác an sinh xã hội, ổn định đời sống người dân trong vùng dự án phải được quan tâm thực hiện đồng bộ.
Việc triển khai Dự án cao tốc Sơn La – Điện Biên – cửa khẩu quốc tế Tây Trang không chỉ mang ý nghĩa đầu tư một tuyến giao thông đơn thuần mà còn hướng tới thực hiện đồng thời nhiều mục tiêu chiến lược. Dự án góp phần cụ thể hóa mục tiêu phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ theo định hướng các chương trình, chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của quốc gia. Đồng thời tuyến cao tốc giữ vai trò quan trọng trong việc tăng cường kết nối vùng, mở rộng không gian phát triển, bảo đảm quốc phòng – an ninh và thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực biên giới. Công trình được kỳ vọng tạo động lực lan tỏa, thu hút đầu tư, phát triển thương mại – dịch vụ, du lịch và nâng cao đời sống người dân, qua đó đóng góp tích cực vào tăng trưởng bền vững và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Điện Biên nói riêng, khu vực Tây Bắc nói chung trong giai đoạn tới.
Lê Huy