Ngày 24/7/2026, tại xã Thạnh Phú, thành phố Cần Thơ, Trung tâm Thông tin và Truyền thông VHTT – Tạp chí Đông Nam Á phối hợp với Câu lạc bộ Trái tim Người lính Phương Nam, Đảng ủy, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Thạnh Phú, các đoàn thể địa phương cùng các nhà tài trợ tổ chức chương trình tri ân, trao quà đến các gia đình chính sách. Đoàn công tác do Thượng tá Mai Văn Em, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Công an Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Trái tim Người lính Phương Nam, dẫn đầu.
Từ lời vận động đến những phần việc cụ thể
Mỗi độ tháng Bảy về, khi cả nước hướng tới Ngày Thương binh – Liệt sĩ 27/7, những câu chuyện về sự hy sinh, cống hiến của các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách và người có công lại được nhắc nhớ bằng những hành động thiết thực. Đó không chỉ là những vòng hoa dâng trước tượng đài, nén hương tại nghĩa trang hay những cuộc gặp gỡ giữa các thế hệ, mà còn là những chuyến xe chở nghĩa tình đến tận từng mái nhà, những phần quà được trao bằng tất cả sự trân trọng đối với những người đã góp phần làm nên độc lập, tự do và cuộc sống bình yên hôm nay.
Trong dòng chảy của các hoạt động tri ân trên cả nước, xã Thạnh Phú, thành phố Cần Thơ được lựa chọn là điểm đến của chương trình trao quà cho gia đình chính sách nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026). Đây không chỉ là một địa điểm tổ chức sự kiện mà còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi từng hình thành Chi bộ An Nam Cộng sản Đảng Cờ Đỏ – chi bộ Đảng đầu tiên của Đảng bộ Cần Thơ. Mỗi con đường, mỗi xóm ấp nơi đây đều lưu giữ ký ức về những năm tháng đấu tranh gian khổ và những con người đã âm thầm cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Việc tổ chức chương trình ngay tại địa phương vì thế mang ý nghĩa nhiều hơn một hoạt động trao tặng quà. Đó là cách để sự tri ân đến gần hơn với từng gia đình chính sách, từng thương binh, thân nhân liệt sĩ và người có công; để những lời biết ơn không chỉ vang lên trên lễ đài mà được chuyển hóa thành sự sẻ chia cụ thể, đúng lúc, đúng người.
Phát biểu tại chương trình, Thượng tá Mai Văn Em, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Công an Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Trái tim Người lính Phương Nam, khẳng định: “Tri ân anh hùng liệt sĩ, thương binh, gia đình chính sách và người có công nhân dịp 27/7 là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đồng thời là trách nhiệm đạo lý của mỗi thế hệ hôm nay. Sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên độc lập, tự do và cuộc sống bình yên của đất nước. Chúng tôi trân trọng cảm ơn cấp ủy, chính quyền, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã cùng các đoàn thể địa phương đã quan tâm, phối hợp, tạo điều kiện để chương trình được tổ chức chu đáo, đúng đối tượng, lan tỏa sâu rộng truyền thống ‘Uống nước nhớ nguồn’ trong cộng đồng.”
Đằng sau buổi lễ diễn ra chỉ trong vài giờ là quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều ngày với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương. Lãnh đạo xã Thạnh Phú đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể rà soát từng trường hợp, đối chiếu danh sách, xác định đúng đối tượng thụ hưởng, chuẩn bị địa điểm, bố trí lực lượng đón tiếp và tổ chức trao quà trang trọng, chu đáo.
Sự cẩn trọng ấy không chỉ bảo đảm các nguồn lực xã hội được trao đúng người, đúng mục đích mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với những gia đình đã hy sinh, cống hiến cho đất nước. Thông tin về từng hoàn cảnh đều được xem xét kỹ lưỡng, tránh khai thác yếu tố riêng tư, thay vào đó nhấn mạnh giá trị nhân văn của chính sách đền ơn đáp nghĩa và trách nhiệm chung của cộng đồng đối với người có công.
Trong chương trình, mỗi đơn vị đảm nhận một vai trò nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung là lan tỏa tinh thần tri ân. Trung tâm Thông tin và Truyền thông VHTT – Tạp chí Đông Nam Á thực hiện nhiệm vụ truyền thông, kết nối các nguồn lực và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của hoạt động. Câu lạc bộ Trái tim Người lính Phương Nam phát huy mạng lưới cựu quân nhân, nhà báo, doanh nhân cùng những người luôn nặng lòng với đồng đội và cộng đồng để vận động nguồn lực xã hội đồng hành cùng chương trình.
Sự phối hợp ấy giúp hoạt động không dừng lại ở giá trị vật chất của những phần quà. Quan trọng hơn, chương trình góp phần khẳng định sự quan tâm của toàn xã hội đối với người có công, lan tỏa truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn” và củng cố nhận thức rằng chăm lo cho các gia đình chính sách là trách nhiệm chung của cả cộng đồng.
Đây cũng không phải lần đầu tiên các đơn vị đồng hành cùng nhau thực hiện những hoạt động an sinh xã hội. Dịp Tết Bính Ngọ 2026, Câu lạc bộ Trái tim Người lính Phương Nam phối hợp với lực lượng Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương và các nhà hảo tâm tổ chức chương trình “Xuân biên phòng ấm lòng dân bản”, trao gần 400 phần quà cho các hộ nghèo tại xã Phước Vinh, tỉnh Tây Ninh, trong đó phần lớn là đồng bào Khmer.
Trước đó, năm 2025, Trung tâm Thông tin và Truyền thông VHTT – Tạp chí Đông Nam Á phối hợp với UBND xã Thạnh Phú cùng các mạnh thường quân tổ chức chương trình “Trung thu cho em” tại Trường Tiểu học Thạnh Phú 2, trao hơn 500 phần quà và mang đến nhiều hoạt động vui chơi, văn nghệ cho thiếu nhi địa phương. Những chương trình nối tiếp nhau qua từng năm cho thấy sự gắn kết bền chặt giữa các đơn vị với chính quyền cơ sở trong việc huy động nguồn lực xã hội vì cộng đồng.
Chương trình tri ân tại xã Thạnh Phú vì thế không chỉ khép lại sau lễ trao quà. Mỗi phần quà là một lời động viên, một sự sẻ chia trước mắt; còn giá trị lâu dài nằm ở việc tiếp tục kết nối những tấm lòng, duy trì sự quan tâm đối với người có công và góp phần để các chính sách đền ơn đáp nghĩa được thực hiện đầy đủ, thiết thực và bền vững. Khi sự tri ân được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể, truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ được nhắc lại trong mỗi dịp 27/7 mà tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống hôm nay.
Ký ức chỉ sống khi có người tiếp nhận
Mỗi năm, khi tháng Bảy trở về, Ngày Thương binh – Liệt sĩ không chỉ là dịp tưởng niệm những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của Nhà nước, của toàn xã hội đối với thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách, người có công và thân nhân liệt sĩ. Gần tám thập niên đã trôi qua kể từ ngày 27/7/1947, đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới với nhiều đổi thay về kinh tế, đời sống và cách các thế hệ trẻ tiếp cận lịch sử. Dẫu vậy, lòng biết ơn đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc vẫn luôn là giá trị bền vững, không bị thời gian làm phai nhạt.
Ghi nhận sự đồng hành của các đơn vị tổ chức, Bí thư Đảng ủy xã Thạnh Phú Trần Thái Nghiêm bày tỏ sự trân trọng đối với Trung tâm Thông tin và Truyền thông VHTT – Tạp chí Đông Nam Á, Câu lạc bộ Trái tim Người lính Phương Nam cùng Thượng tá Mai Văn Em đã kết nối nguồn lực xã hội, phối hợp với địa phương tổ chức chương trình tri ân thiết thực. Ông cũng bày tỏ mong muốn trong thời gian tới các đơn vị tiếp tục đồng hành cùng địa phương trong các hoạt động an sinh xã hội, góp phần chăm lo tốt hơn đời sống người dân, nhất là các gia đình chính sách và người có công.
Nhưng giá trị của một chương trình tri ân không chỉ được đo bằng số lượng phần quà được trao hay quy mô tổ chức. Điều còn lại sau buổi lễ chính là những cuộc gặp gỡ giữa các thế hệ, nơi ký ức chiến tranh được truyền lại bằng chính câu chuyện của những con người đã đi qua năm tháng khốc liệt.
Ở đó, không cần bục giảng hay giáo án, lịch sử vẫn được kể bằng những lời tâm sự chân thành. Một thương binh nhắc về người đồng đội đã nằm lại chiến trường. Một người mẹ lặng lẽ gìn giữ những lá thư cũ của người con không trở về. Một người vợ liệt sĩ kể về những năm tháng vừa lao động, vừa gồng mình nuôi con trong thiếu thốn để giữ trọn lời hứa với người đã khuất. Những câu chuyện bình dị ấy khiến lịch sử không còn là những con số hay mốc thời gian khô cứng, mà hiện lên bằng số phận, bằng nước mắt, niềm tin và nghị lực của những con người cụ thể.
Đại diện các gia đình chính sách được nhận quà, ông Bùi Quang Huấn (sinh năm 1959, ngụ ấp 2, xã Thạnh Phú), từng tham gia chiến đấu tại chiến trường Campuchia, hiện là bệnh binh suy giảm 65% sức khỏe, xúc động chia sẻ: “Tôi trân trọng cảm ơn cấp ủy, chính quyền địa phương, các đơn vị tổ chức và nhà tài trợ đã quan tâm, thăm hỏi, trao quà cho gia đình chính sách. Sự động viên này là nguồn khích lệ để chúng tôi tiếp tục giữ gìn phẩm chất người lính, sống gương mẫu và đóng góp cho quê hương.”
Chính những lời chia sẻ mộc mạc ấy giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với thế hệ hôm nay. Một vết thương còn hằn trên cơ thể, một tấm ảnh đã ngả màu thời gian, một lá thư cũ hay một kỷ vật được nâng niu suốt nhiều thập kỷ đều có sức lay động mạnh mẽ hơn bất kỳ bài học nào trong sách vở. Giáo dục truyền thống vì thế không chỉ là việc ghi nhớ những mốc son lịch sử, mà còn là hành trình giúp người trẻ hiểu chiến tranh đã đi qua từng mái nhà, từng vùng quê và vẫn còn in dấu trong cuộc sống của những con người đang hiện diện quanh mình.
Đó cũng là định hướng mà Câu lạc bộ Trái tim Người lính Phương Nam kiên trì theo đuổi. Song hành với các hoạt động an sinh xã hội, Câu lạc bộ triển khai chương trình “Chân dung và đối thoại tướng lĩnh Việt Nam”, ghi lại ký ức, kinh nghiệm và nhân cách của những vị tướng, những người trực tiếp chiến đấu, xây dựng lực lượng vũ trang và bảo vệ Tổ quốc. Mỗi cuộc đối thoại là một nỗ lực gìn giữ ký ức lịch sử trước khi những nhân chứng của một thời hoa lửa dần lùi vào quá khứ.
Giữa chương trình ghi lại chân dung các tướng lĩnh và hoạt động tri ân gia đình chính sách tưởng như là hai việc làm khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở một điểm cốt lõi: đặt con người vào trung tâm của lịch sử. Nếu những cuộc đối thoại lưu giữ ký ức của người chỉ huy, người cầm quân thì các hoạt động tri ân ở cơ sở góp phần lưu giữ những hy sinh thầm lặng phía sau mỗi chiến thắng. Đó là những người mẹ tiễn con ra trận mà không đợi được ngày đoàn tụ; những người vợ gác lại tuổi xuân để thay chồng nuôi con; những thương binh mang theo vết thương chiến tranh suốt cuộc đời nhưng vẫn tiếp tục lao động, cống hiến; và biết bao gia đình đã lặng lẽ chấp nhận mất mát để đất nước có được hòa bình.
Ký ức chỉ thật sự có sức sống khi được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Và mỗi chương trình tri ân, mỗi cuộc gặp gỡ với người có công, mỗi câu chuyện được kể bằng sự chân thành chính là một nhịp cầu để lịch sử tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Khi lòng biết ơn được nuôi dưỡng bằng những hành động cụ thể, truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ được gìn giữ như một giá trị đạo lý, mà còn trở thành động lực để các thế hệ hôm nay sống có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước và với những người đã hy sinh vì nền hòa bình mà chúng ta đang được hưởng.
Chương trình tri ân tại xã Thạnh Phú không chỉ mang đến những phần quà nghĩa tình mà còn mở ra cơ hội để chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội, cơ quan nghiên cứu, đơn vị truyền thông và các nhà hảo tâm cùng nhìn nhận đầy đủ hơn nhu cầu của gia đình chính sách trong bối cảnh hiện nay. Sự chăm lo dành cho người có công sẽ chỉ thật sự bền vững khi được thực hiện từ sự thấu hiểu, phù hợp với từng hoàn cảnh, không dừng ở hỗ trợ vật chất mà còn quan tâm đến sức khỏe, đời sống tinh thần và khả năng tiếp cận đầy đủ các chính sách của Đảng và Nhà nước.
Ý nghĩa của hoạt động tri ân cũng không khép lại sau lễ trao quà. Khi thanh niên, học sinh và các tổ chức đoàn thể cùng tham gia chuẩn bị chương trình, thăm hỏi, lắng nghe, ghi lại những câu chuyện của các gia đình chính sách và tiếp tục đồng hành sau buổi gặp gỡ, đạo lý “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn” sẽ không còn là khẩu hiệu, mà trở thành những hành động cụ thể, được bồi đắp trong đời sống hằng ngày.
Từ những hoạt động như vậy, xã Thạnh Phú không chỉ là nơi diễn ra một chương trình tri ân, mà còn trở thành điểm gặp gỡ của những người lính năm xưa, những người làm báo, nhà nghiên cứu, doanh nhân, nhà hảo tâm, cán bộ cơ sở và các gia đình chính sách. Mỗi người đến từ một lĩnh vực khác nhau, nhưng cùng chung một điểm gặp gỡ: lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh, cống hiến cho độc lập, tự do của dân tộc.
Chương trình rồi sẽ khép lại, những phần quà sẽ được trao hết, nhưng trách nhiệm đối với người có công không dừng lại ở một ngày kỷ niệm hay một hoạt động mang tính thời điểm. Điều cần được gìn giữ lâu dài là sự quan tâm thường xuyên đối với đời sống của các gia đình chính sách, là những ký ức lịch sử được trân trọng lưu giữ và tiếp tục trao truyền cho thế hệ mai sau.
Bởi suy cho cùng, ký ức chỉ thật sự có sức sống khi có người tiếp nhận, gìn giữ và kể tiếp. Còn lòng biết ơn chỉ trọn vẹn khi được thể hiện bằng những việc làm thiết thực mỗi ngày, để những hy sinh của các thế hệ đi trước luôn được trân trọng, tiếp nối và tỏa sáng trong hành trình xây dựng đất nước hôm nay và mai sau.
Trọng Nguyễn