Ngày 17/10/2026, báo Thế Giới Trẻ (Junge Welt, Đức) đăng bài bình luận “Thời kỳ hoàng hôn của Trump” của nhà báo Arnold Schölzel, phân tích những rạn nứt ngày càng rõ nét giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và giới tài phiệt Mỹ về chính sách thương mại, liên minh phương Tây và chiến lược duy trì vị thế lãnh đạo toàn cầu của Washington. Bài viết đặt ra những vấn đề đáng chú ý về vị thế chính trị của ông Trump, những thách thức đối với chính quyền Mỹ và tác động đến cục diện chính trị quốc tế.
Hoa Kỳ: Giới lãnh đạo doanh nghiệp và vị tổng thống của họ
Các tập đoàn lớn đôi khi mắc sai lầm nghiêm trọng khi lựa chọn nhân sự chính trị, trao quyền cho những người thay vì thúc đẩy tăng trưởng lại gây ra những hệ lụy kinh tế, thậm chí dẫn đến chiến tranh. Donald Trump là một ví dụ điển hình cho sự lựa chọn sai lầm đó. Dù kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng, lợi ích chưa thực sự đến với cử tri của ông, trong khi người dân phải gánh chịu lạm phát do chiến tranh gây ra. Họ có quyền bỏ phiếu nhưng tiếng nói trong các quyết sách vẫn hạn chế. Đáng chú ý, những bất mãn trước đường lối của Trump đang ngày càng bộc lộ rõ trong giới tài chính Phố Wall và các tập đoàn lớn, kéo theo những đề xuất về một chiến lược toàn cầu mới cho Hoa Kỳ.
Một dấu mốc đáng chú ý là ngày 5/10, khi Jamie Dimon, Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, một trong những ngân hàng lớn nhất Mỹ đăng bài trên The Wall Street Journal, cảnh báo nguy cơ phương Tây đánh mất vị thế, song nhấn mạnh rằng xu hướng này vẫn có thể đảo ngược. Theo Dimon, việc củng cố lại phương Tây cần trở thành một mục tiêu chính trị và kinh tế trọng điểm, trong bối cảnh năng lực quân sự suy yếu và sự phân mảnh kinh tế đang làm xói mòn ba trụ cột lãnh đạo toàn cầu của Mỹ: sức mạnh quân sự, năng lực kinh tế và các giá trị.
Để khắc phục tình trạng này, Dimon đề xuất đàm phán một thỏa thuận thương mại tự do và kinh tế toàn diện với châu Âu, đi kèm yêu cầu các nước châu Âu tiến hành những cải cách đáng kể về kinh tế và quân sự. Thỏa thuận có thể mở rộng sang Canada, Mexico, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và Philippines. Đề xuất này cho thấy một bộ phận giới doanh nghiệp Mỹ đang hướng tới việc tái củng cố các liên kết kinh tế và chiến lược với phương Tây, thay vì tiếp tục để những rạn nứt thương mại và đồng minh làm suy giảm ảnh hưởng của Washington.
Những cảnh báo trên cũng được Chrystia Freeland, nhà báo, cựu Ngoại trưởng và cựu Phó Thủ tướng Canada, đề cập trong bài viết đăng trên Financial Times hôm thứ Sáu. Theo Freeland, giới lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ đang dần nhận ra những rủi ro từ chủ nghĩa dân túy gắn với quyền lực tài phiệt. Các doanh nghiệp vốn mong đợi một tổng thống cắt giảm thuế và nới lỏng quy định, nhưng thay vào đó lại chứng kiến những trở ngại đối với thương mại tự do và các liên minh toàn cầu.
Nhắc đến Dimon, Freeland cho rằng uy tín chính trị của Trump suy giảm đang khiến một số nhân vật trong giới tinh hoa kinh tế công khai thừa nhận điều mà họ đã nghĩ từ lâu: toàn cầu hóa vẫn có giá trị và Mỹ cần quay trở lại tham gia sâu hơn vào tiến trình này. Nhận định đó phản ánh khoảng cách ngày càng lớn giữa kỳ vọng của giới doanh nghiệp đối với chính quyền và những hệ quả mà đường lối của Trump tạo ra.
Dù vậy, những tiếng nói chỉ trích từ giới doanh nghiệp chưa đủ để khẳng định Mỹ sẽ sớm thay đổi chiến lược. Việc các tập đoàn lớn lên tiếng phản đối Trump có thể phản ánh sự điều chỉnh trong tính toán lợi ích của giới tinh hoa kinh tế hơn là một sự chuyển hướng đã được xác lập. Bởi vậy, cần thận trọng trước những kết luận vội vàng, nhất là khi chính trị Mỹ vẫn chịu tác động từ những diễn biến khó lường và cách thức truyền thông gây chú ý của Trump, điển hình như video do trí tuệ nhân tạo tạo ra, trong đó ông vật lộn với một con hổ.
Tóm lại, những chỉ trích ngày càng công khai từ giới tài chính và doanh nghiệp Mỹ cho thấy sự bất đồng với chính quyền Trump không chỉ xoay quanh lợi ích kinh tế trước mắt, mà còn liên quan đến định hướng thương mại, quan hệ đồng minh và vai trò lãnh đạo toàn cầu của Washington. Những rạn nứt này có thể gây sức ép lên vị thế chính trị của Trump, nhất là khi các tập đoàn lớn và những nhân vật có ảnh hưởng trong giới tài chính không còn hoàn toàn ủng hộ đường lối của ông. Tuy nhiên, mức độ tác động còn phụ thuộc vào việc những bất đồng này có chuyển thành hành động cụ thể hay không, cũng như khả năng duy trì sự ủng hộ của cử tri đối với Tổng thống Mỹ. Về lâu dài, nếu mâu thuẫn giữa Nhà Trắng và giới doanh nghiệp tiếp tục gia tăng, uy tín và dư địa chính trị của Trump có thể bị thu hẹp, đồng thời làm nổi bật những thách thức đối với chiến lược duy trì vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/531676.trump-d%C3%A4mmerung.html
Bài viết cùng chuyên mục
EU trước sức ép kép từ bất đồng ngân sách và nhu cầu viện trợ Ukraine
Hội nghị Thượng đỉnh EU trước những bất đồng xuyên Đại Tây Dương
Mỹ đình chỉ trừng phạt mới với Nga trước thềm bầu cử giữa kỳ
Trump và Zelensky: Mối quan hệ vừa căng thẳng vừa thực dụng
Từ xung đột địa chính trị Thế giới đến bài toán sức chống chịu của kinh tế Việt Nam
Mỹ: Cuộc chiến giành lợi thế trước bầu cử giữa nhiệm kỳ