Giải thích chính trị - Các cuộc biểu tình ở Pháp - ASEAN News

ĐNA -

Theo bài phân tích của nhà báo Raphaël Schmeller đăng trên báo Thế Giới Trẻ (Đức) ngày 20/10/2026, sau bốn tuần biểu tình liên tiếp, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vẫn chưa tìm được lời giải cho làn sóng bất mãn xã hội ngày càng sâu sắc. Những cuộc xuống đường kéo dài không chỉ phản ánh sự phẫn nộ của người dân mà còn đặt ra thách thức đối với năng lực điều hành và khả năng khôi phục niềm tin của chính quyền Macron.

Các cuộc biểu tình đang lột trần chiếc mặt nạ xã hội của Le Pen. Ảnh: Jasmine Rochereul/jW

Sau khi khoảng 800.000 người xuống đường biểu tình vào cuối tuần, trong đó một số cuộc tuần hành leo thang thành bạo lực, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã có bài phát biểu trên truyền hình tối Chủ nhật, tập trung chủ yếu vào các biện pháp siết chặt an ninh và kiểm soát biểu tình. Theo đó, việc cấm các cuộc tụ tập sẽ được thực hiện dễ dàng hơn; chính quyền địa phương, bao gồm các tỉnh trưởng và thị trưởng, có thể được trao thêm thẩm quyền áp đặt lệnh giới nghiêm, trong khi lực lượng cảnh sát tăng cường các biện pháp trấn áp.

Tuy nhiên, theo nhận định của tác giả, Tổng thống Macron gần như không đề cập đến những nguyên nhân sâu xa thúc đẩy làn sóng bất mãn xã hội, từ tình trạng xuống cấp của hệ thống giáo dục, thiếu hụt nhân lực, chi phí sinh hoạt leo thang đến chất lượng dịch vụ công suy giảm và các chính sách cắt giảm ngân sách.

Cách ứng phó này được cho là tiếp nối đường lối điều hành gây nhiều tranh cãi trong gần một thập niên cầm quyền của ông Macron: theo đuổi những chính sách vấp phải sự phản đối của nhiều tầng lớp xã hội, đồng thời ưu tiên các biện pháp bảo đảm trật tự khi phong trào phản kháng bùng phát. Theo bài phân tích, hệ quả chính trị của đường lối này ngày càng rõ nét khi mô hình trung dung tự do gắn với Tổng thống Macron đang suy giảm sức ảnh hưởng, trong bối cảnh nước Pháp tiến gần cuộc bầu cử tổng thống năm 2027.

Trên chính trường Pháp, triển vọng cạnh tranh giữa lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen và chính trị gia cánh tả Jean-Luc Mélenchon đang thu hút sự chú ý. Đáng chú ý, làn sóng biểu tình hiện nay không chỉ có nguy cơ đẩy nhanh sự suy yếu của lực lượng trung dung mà còn có thể tác động đáng kể đến tương quan chính trị giữa hai nhân vật này.

Trước hết, các cuộc biểu tình đang góp phần định hình lại chương trình nghị sự chính trị của nước Pháp. Trong khi phe cánh hữu thường tập trung vào các vấn đề nhập cư, Hồi giáo, tội phạm và bản sắc dân tộc – những chủ đề được xem là thế mạnh của bà Le Pen – phong trào phản kháng hiện nay lại đưa các vấn đề kinh tế – xã hội trở thành tâm điểm tranh luận.

Những câu hỏi về sự xuống cấp của trường học, tình trạng quá tải và hoạt động kém hiệu quả của bệnh viện, nghèo đói gia tăng, áp lực lao động ngày càng lớn, cũng như khoảng cách giàu nghèo tiếp tục nới rộng trong bối cảnh ngân sách dành cho dịch vụ công bị cắt giảm, đang được đặt ra ngày càng gay gắt.

Sự dịch chuyển trọng tâm tranh luận này có thể tạo lợi thế chính trị cho ông Mélenchon, bởi công bằng xã hội, phân phối lại của cải và tăng cường đầu tư vào dịch vụ công vốn là những nội dung cốt lõi trong cương lĩnh chính trị của ông.

Thứ hai, phong trào biểu tình đang thúc đẩy quá trình chính trị hóa trong thế hệ trẻ, qua đó có khả năng tác động đến hành vi bỏ phiếu tại cuộc bầu cử tổng thống năm 2027. Đặc biệt, thanh niên tại các khu ngoại ô, nhóm cử tri trước đây có tỷ lệ tham gia bầu cử tương đối thấp, đang thể hiện sự quan tâm lớn hơn đến đời sống chính trị và ý định tham gia bỏ phiếu.

Diễn biến này được đánh giá là có ý nghĩa quan trọng đối với triển vọng tranh cử của ông Mélenchon. Theo cuộc thăm dò được bài viết dẫn lại, gần một nửa số người trong độ tuổi 18–24 được hỏi cho biết có ý định bỏ phiếu cho chính trị gia cánh tả này.

Sự ủng hộ đó phần nào gắn với lập trường của đảng Nước Pháp Bất khuất (La France Insoumise – LFI), lực lượng đã đồng hành với phong trào phản kháng ngay từ khi phong trào khởi phát tại một trường trung học ở Créteil. Ngay cả sau khi một số cuộc biểu tình cuối tuần biến thành bạo loạn và xảy ra tình trạng cướp phá, ông Mélenchon vẫn duy trì lập trường ủng hộ phong trào, bất chấp sức ép từ dư luận và truyền thông.

Thứ ba, làn sóng biểu tình đang làm rõ hơn sự khác biệt về lập trường giữa các lực lượng chính trị, đặc biệt là giữa ông Mélenchon và bà Le Pen. Trong khi ông Mélenchon tiếp tục thể hiện sự ủng hộ đối với phong trào phản kháng, bà Le Pen đứng trước thách thức trong việc duy trì hình ảnh người đại diện cho các tầng lớp bình dân.

Theo đánh giá của tác giả, việc bà Le Pen chủ trương tiếp tục cắt giảm chi tiêu xã hội, đồng thời kêu gọi người biểu tình duy trì trật tự, có thể làm suy giảm sức thuyết phục của thông điệp bảo vệ “người dân thường” mà bà từng theo đuổi, đặc biệt trong mối liên hệ với phong trào “Áo vàng” trước đây.

Nhìn tổng thể, làn sóng biểu tình tại Pháp không đơn thuần phản ánh sự bất mãn trước các chính sách kinh tế – xã hội của chính quyền Tổng thống Macron, mà còn có thể trở thành nhân tố tác động đến quá trình tái định hình cục diện chính trị quốc gia. Khi những vấn đề về bất bình đẳng, phúc lợi xã hội và chất lượng dịch vụ công ngày càng chi phối tranh luận chính trị, khả năng huy động cử tri và định hình chương trình nghị sự có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc cạnh tranh quyền lực trước thềm bầu cử tổng thống năm 2027.

Theo ASEAN News, làn sóng biểu tình tại Pháp không chỉ phản ánh sự bất mãn của người dân đối với chính quyền Tổng thống Emmanuel Macron, mà còn phơi bày những mâu thuẫn sâu sắc trong mô hình quản trị kinh tế – xã hội của nhiều nước phương Tây. Việc ưu tiên lợi ích của các tập đoàn kinh tế lớn, giới tài chính và tầng lớp tinh hoa cầm quyền, trong khi thu hẹp chi tiêu công, cắt giảm phúc lợi và chuyển gánh nặng kinh tế sang người lao động, đã góp phần khoét sâu bất bình đẳng, làm xói mòn niềm tin của người dân vào các thể chế chính trị. Khi những đòi hỏi chính đáng về đời sống, việc làm và công bằng xã hội không được giải quyết thỏa đáng, mà chủ yếu được đáp lại bằng các biện pháp kiểm soát an ninh, sự bất mãn có nguy cơ chuyển thành những làn sóng phản kháng ngày càng quyết liệt. Những diễn biến tại Pháp vì thế cũng là lời cảnh báo đối với các chính phủ phương Tây về hệ lụy của những chính sách bị cho là đặt lợi ích của thiểu số có đặc quyền lên trên lợi ích của đông đảo người dân: không chỉ làm gia tăng bất ổn xã hội, mà còn thúc đẩy phân cực chính trị, suy giảm niềm tin vào các lực lượng cầm quyền truyền thống và tạo tiền đề cho những biến động sâu sắc trong cấu trúc quyền lực.

Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/531856.politische-kl%C3%A4rung.html