Ngày 23/10/2026, báo Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết “Pháp – Paris trong làn khói hơi cay” của nhà báo Jasmine Rochereul, gửi từ Paris, phản ánh tình trạng căng thẳng xã hội leo thang tại thủ đô nước Pháp. Theo tác giả, các biện pháp trấn áp mạnh tay của cảnh sát không những không xoa dịu tình hình mà còn thổi bùng làn sóng biểu tình và bạo loạn trong những ngày cuối tuần qua.
Ấn tượng từ thủ đô nước Pháp
“Nước Pháp trong biển lửa”, dòng tít xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông những ngày gần đây, phản ánh làn sóng biểu tình và bạo loạn đang lan rộng tại quốc gia này. Nhiều công trình, cơ sở kinh doanh bị đốt phá, trong đó có một tòa thị chính ở Limoges, một nhà hàng tại Paris cùng hàng loạt rào chắn dựng từ thùng rác và xe đạp cho thuê. Tình trạng cướp phá cũng xảy ra tại nhiều cơ sở thương mại, từ các cửa hàng thời trang cao cấp, siêu thị đến những cửa hàng kinh doanh nhỏ lẻ.
Trong khi truyền thông tập trung phản ánh tình trạng “bạo lực đô thị” và đặt câu hỏi về những nhóm đứng sau các cuộc biểu tình quy mô lớn, thực tế trên đường phố Pháp lại cho thấy một bức tranh phức tạp hơn, với sự khác biệt rõ rệt trong cách lực lượng chức năng ứng phó tại từng khu vực.
Bên ngoài Trường Trung học Victor Hugo, thuộc Quận 3, trung tâm Paris, các học sinh cho biết với báo Thế Giới Trẻ rằng họ không nhìn thấy bóng dáng cảnh sát trong suốt hai tuần diễn ra đình công. Ngay phía sau, một nhóm học sinh thảnh thơi tổ chức tiệc nướng, trong khi những người khác chơi bóng đá. Trái ngược với khung cảnh tương đối yên bình này, tại một cuộc phong tỏa ở vùng ngoại ô Paris, hai người đã bị cảnh sát bắt giữ.
Theo lời một học sinh, những người trẻ sống tại các khu ngoại ô đang phải đối mặt với thực tế hoàn toàn khác biệt. Tại đây, cảnh sát bị cáo buộc sử dụng nhiều loại phương tiện trấn áp, kể cả đối với người chưa thành niên. Trong các cuộc biểu tình tại nhiều thành phố trên khắp nước Pháp, một số học sinh được cho là đã chịu thương tích nghiêm trọng, thậm chí mất mắt, răng hoặc bàn tay do trúng đạn cao su, hơi cay và lựu đạn gây choáng.
Sự bất bình trước cách ứng phó của lực lượng chức năng được thể hiện qua khẩu hiệu lan truyền từ khi làn sóng biểu tình bùng phát: “Một giáo viên cho 35 học sinh, một cảnh sát cho 5 học sinh.” Khẩu hiệu này không chỉ phản ánh những lo ngại về tình trạng trấn áp mà còn cho thấy sự đối lập giữa nhu cầu đầu tư cho giáo dục và việc tăng cường lực lượng an ninh.
Không được bảo vệ
Các biện pháp trấn áp cứng rắn của cảnh sát cùng phản ứng bị cho là thiếu thỏa đáng của chính phủ trước yêu cầu tăng cường nguồn lực cho giáo dục đã làm dấy lên làn sóng bất bình, thúc đẩy giáo viên, phụ huynh và các tổ chức công đoàn tham gia biểu tình. Khi ngày xuống đường đến gần, ngày càng nhiều vấn đề xã hội trở thành động lực để các tầng lớp dân chúng tham gia phong trào phản đối.
Trao đổi với báo Thế Giới Trẻ vào sáng thứ Bảy (17/10), một người biểu tình cho rằng cuộc xuống đường lần này mang ý nghĩa đặc biệt trên hai phương diện. Trước hết, sự kiện quy tụ nhiều lực lượng xã hội khác nhau, tạo nên sức mạnh đoàn kết lớn hơn so với những cuộc biểu tình hoặc hoạt động kiến nghị trước đây vốn thường chỉ tập trung vào các yêu cầu riêng lẻ. Quan trọng hơn, phong trào lần này không chỉ nhằm ngăn chặn tình hình tiếp tục xấu đi mà còn hướng tới mục tiêu rộng lớn hơn: thúc đẩy công bằng xã hội.
Không có kế hoạch hành động thống nhất cho các cuộc biểu tình trong ngày thứ Bảy (17/10). Cuộc tuần hành duy nhất được đăng ký chính thức, do ủy ban điều phối gồm đại diện học sinh, sinh viên, phong trào “Áo vàng” và các tổ chức công đoàn tổ chức, dự kiến bắt đầu lúc 14 giờ tại Quảng trường Cộng hòa. Tuy nhiên, tuyến đường tuần hành hướng tới Quảng trường Concorde đã bị chính quyền cấm từ trước do nằm gần các cơ quan quyền lực chính trị.
Trong khi đó, một số nhóm kêu gọi người biểu tình tập trung tại các nhà ga ở Paris từ sáng sớm để cùng tuần hành về phía Điện Élysée. Tuy nhiên, ngay từ thứ Sáu, cảnh sát Paris đã tuyên bố các nhà ga là khu vực cấm biểu tình, tạo cơ sở để tiến hành kiểm tra người tham gia vào sáng hôm sau.
Một phụ nữ tham gia biểu tình kể với báo Thế Giới Trẻ rằng lọ thuốc nhỏ mắt dùng để giảm tác động của hơi cay mà cô mang theo suýt bị cảnh sát tịch thu. Theo lời người này, một số người biểu tình khác còn bị đe dọa truy tố vì mang khẩu trang FFP2 hoặc kính bơi. Những biện pháp kiểm soát này làm dấy lên nghi vấn rằng cảnh sát đang tìm cách hạn chế khả năng tự bảo vệ của người biểu tình trước hơi cay, loại phương tiện thường được lực lượng chức năng Pháp sử dụng để giải tán đám đông.
Tại Ga Bắc (Gare du Nord), một nhóm đông người biểu tình bắt đầu tuần hành nhưng chỉ di chuyển được vài dãy phố trước khi bị cảnh sát bao vây. Trong tình thế không có lối thoát, những người tham gia đã bị xịt hơi cay. Sự việc nhanh chóng thu hút thêm người dân tại các khu vực lân cận, dẫn đến sự hình thành một cuộc tuần hành tự phát.
Đoàn biểu tình tiếp tục tiến sâu vào các tuyến phố, dựng những rào chắn tạm bằng thùng rác, song nhiều rào chắn nhanh chóng bị người dân địa phương dỡ bỏ. Sau đó, lực lượng cảnh sát tiếp tục sử dụng hơi cay để giải tán đám đông. Kịch bản tương tự liên tục tái diễn trên đường phố Paris: các nhóm biểu tình hình thành, tập hợp lực lượng rồi lại bị cảnh sát giải tán bằng các biện pháp cưỡng chế.
Đáng chú ý, giữa lúc đông đảo người dân xuống đường và các cuộc đối đầu với cảnh sát liên tiếp xảy ra, nhịp sống thường nhật tại nhiều khu vực của thủ đô Paris dường như vẫn không bị xáo trộn đáng kể. Du khách vẫn xếp hàng mua những chiếc bánh có giá 16 euro, trong khi các quán cà phê chật kín khách. Sự tương phản giữa không khí căng thẳng trên đường phố và sinh hoạt bình thường của một bộ phận người dân tạo nên bức tranh đầy đối lập về thủ đô nước Pháp trong những ngày biến động.
Chăm sóc người bị thương giữa làn đạn
Vào lúc 14 giờ, thời điểm cuộc biểu tình được cấp phép dự kiến bắt đầu với sự tham gia của các đảng cánh tả, trong đó có đảng Nước Pháp Bất khuất (La France Insoumise), cùng các tổ chức công đoàn, học sinh và sinh viên cũng lên kế hoạch tập trung tại Quảng trường Concorde. Tuy nhiên, các lối vào khu vực này đã bị cảnh sát phong tỏa, với sự hiện diện của xe phun vòi rồng. Trong khi đó, người biểu tình chỉ có thể đi bộ đến Quảng trường Cộng hòa (Place de la République), do 27 ga tàu điện ngầm ở trung tâm Paris đã bị đóng cửa. Ngay tại địa điểm tập trung được phép, cảnh sát vẫn sử dụng hơi cay để giải tán đám đông, giữa lúc một dàn nhạc đang biểu diễn.
Càng tiến gần Quảng trường Cộng hòa, tình hình càng trở nên hỗn loạn khi số người biểu tình tiếp tục gia tăng. Trên các tuyến phố xuất hiện xe máy bị thiêu rụi, những rào chắn dựng từ thùng rác và xe đạp cho thuê đang bốc cháy. Tại quảng trường, không khí đặc biệt căng thẳng. Hai giờ sau khi cuộc tuần hành của các đảng phái và công đoàn bắt đầu, đông đảo người biểu tình vẫn tập trung tại đây, trong khi cảnh sát bao vây toàn bộ khu vực, liên tục sử dụng hơi cay, lựu đạn gây choáng và đạn cao su nhằm vào đám đông. Xe phun vòi rồng cũng được triển khai thường xuyên, cùng với các đợt cảnh sát tiến vào giải tán người biểu tình.
Giữa tình cảnh đó, các nhân viên y tế tình nguyện khẩn trương sơ cứu người bị thương ở những khu vực ven quảng trường. Những trường hợp bị thương nặng được đưa ra khỏi khu vực giao tranh, trong khi nhiều người khác phải được điều trị ngay tại chỗ, giữa lúc cảnh sát tiếp tục sử dụng các phương tiện trấn áp.
Khoảng 16 giờ 30 phút, một tuyến đường dẫn về phía bắc dường như được mở ra. Tại đây, một hiệu thuốc và nhiều siêu thị bị cướp phá, trong khi các rào chắn tiếp tục được dựng lên và đốt cháy. Một nhà hàng bất ngờ bốc cháy dữ dội trước sự bất lực của đám đông chứng kiến. Khi ngọn lửa lan rộng, người dân vội bấm chuông các căn hộ phía trên để cảnh báo những người bên trong. Lực lượng cứu hỏa được chào đón bằng những tràng pháo tay khi đến hiện trường và mở đường tiếp cận đám cháy.
Đây cũng là hình ảnh xuất hiện nhiều lần trong ngày: xe cứu hỏa và xe cứu thương được người dân đón bằng những tiếng reo hò, ngay cả khi lực lượng cứu hỏa tiến hành dập tắt các rào chắn vừa được người biểu tình dựng lên.
Trên một đại lộ dẫn ra khỏi Quảng trường Cộng hòa, tình trạng cướp phá tiếp tục diễn ra tại nhiều cửa hàng. Hàng hóa lấy được không chỉ được chia giữa những người tham gia cướp phá mà còn được phân phát cho cả người qua đường và người vô gia cư. Từ xa, tiếng lựu đạn gây choáng của cảnh sát vẫn liên tục vang lên.
Trong tình hình hỗn loạn, một nhóm người biểu tình bất ngờ tiến đến rất gần Điện Élysée, điều khó có thể xảy ra nếu lực lượng an ninh duy trì được thế kiểm soát chặt chẽ. Các cuộc đối đầu diễn biến liên tục và khó lường: ngay khi một rào chắn bị dập tắt, đám đông bị giải tán bằng hơi cay, một rào chắn khác cách đó chỉ hai dãy phố lại bốc cháy.
Sau khi bị đẩy lùi, những người biểu tình tiếp tục đụng độ dữ dội với cảnh sát tại Quảng trường Madeleine (Place de la Madeleine). Lực lượng chức năng sử dụng các phương tiện trấn áp quen thuộc, trong khi một số người biểu tình đáp trả bằng pháo hoa và đá.
Trên những tuyến phố lân cận, nhiều thanh thiếu niên xuất hiện với áo khoác chống mưa và giày thể thao hàng hiệu vừa lấy được từ các cửa hàng bị cướp phá. Trong khi đó, những ô cửa kính còn nguyên vẹn sau các cuộc đụng độ bị phủ kín bằng các hình vẽ graffiti. Khung cảnh phản ánh sự đan xen giữa biểu tình, đối đầu với cảnh sát và tình trạng mất trật tự trên đường phố Paris.
Trách nhiệm của chính quyền và những vấn đề xã hội nhức nhối
Các cuộc biểu tình hôm thứ Bảy đã gây ra thiệt hại đáng kể về tài sản, với hàng loạt vụ trộm cắp, cướp phá cùng những hành vi ném đá, chai lọ vào lực lượng chức năng. Tuy nhiên, theo tác giả bài viết, vấn đề cần được xem xét không chỉ là tình trạng bạo lực trên đường phố mà còn là trách nhiệm của chính quyền và cảnh sát trong việc đẩy căng thẳng leo thang. Ngay từ đầu, lực lượng cảnh sát bị cho là đã sử dụng các biện pháp trấn áp không tương xứng, liên tục triển khai hơi cay nhằm vào cả những người biểu tình ôn hòa. Trước đó, cảnh sát còn bị cáo buộc tịch thu các phương tiện bảo hộ cá nhân mà người biểu tình mang theo để giảm tác động của hơi cay.
Trong khi đó, trách nhiệm của nhà nước đối với những bất ổn xã hội dường như chưa được thảo luận đúng mức. Theo bài báo, Chính phủ Pháp đã có cơ hội xoa dịu làn sóng bất bình bằng cách lắng nghe và đáp ứng những yêu cầu của người dân. Thay vì tham dự buổi hòa nhạc của ca sĩ Céline Dion vào tối hôm trước, Tổng thống Emmanuel Macron lẽ ra có thể công bố các biện pháp tăng đầu tư cho giáo dục hoặc hỗ trợ người dân ứng phó với chi phí sinh hoạt leo thang. Tuy nhiên, tác giả cho rằng nguồn lực dường như tiếp tục được ưu tiên cho việc mở rộng lực lượng cảnh sát.
Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối Chủ nhật, Tổng thống Macron đặt câu hỏi vì sao nước Pháp lại rơi vào tình trạng bất ổn như hiện nay, đồng thời khẳng định không có lý do nào có thể biện minh cho các hành vi bạo lực. Tuy nhiên, theo tác giả, chính những chính sách làm suy yếu hệ thống phúc lợi xã hội dưới thời ông Macron cũng cần được xem xét như một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự bất mãn trong xã hội Pháp.
Bài viết dẫn số liệu cho thấy khoảng 350.000 người tại Pháp đang trong tình trạng vô gia cư và 10 triệu người sống dưới ngưỡng nghèo. Khoảng 8.000 người được cho là đã thiệt mạng trong các đợt nắng nóng mùa hè vừa qua. Bên cạnh đó, 2,4 triệu người phải dựa vào sự hỗ trợ của các tổ chức từ thiện chuyên thu gom thực phẩm dư thừa để phân phát miễn phí hoặc với giá thấp cho người có hoàn cảnh khó khăn. Theo bài báo, con số này mới chỉ chiếm khoảng một nửa số người không được bảo đảm đầy đủ nhu cầu ăn uống.
Những khó khăn còn hiện hữu trong lĩnh vực giáo dục, khi nhiều trường học thiếu giáo viên nghiêm trọng, trong khi cơ sở vật chất xuống cấp, cần được cải tạo và nâng cấp. Từ thực trạng đó, tác giả đặt câu hỏi: Vì sao những tổn thương và áp lực mà hàng triệu người dân phải đối mặt hằng ngày lại không được nhìn nhận và thảo luận như một dạng bạo lực mang tính xã hội?
Trên thực tế, sự bất bình trong xã hội Pháp đã nhiều lần bùng phát thành các phong trào phản kháng quy mô lớn trong những năm qua. Phong trào “Áo vàng”, hiện có dấu hiệu trỗi dậy trở lại, từng xuất hiện nhằm phản đối tình trạng giá nhiên liệu tăng mạnh. Các chính sách cải cách hưu trí cũng làm dấy lên làn sóng phản đối, thúc đẩy sự liên kết giữa nhiều lực lượng xã hội. Trong khi đó, vụ cảnh sát bắn chết một thiếu niên đã châm ngòi cho tình trạng bất ổn tại các khu ngoại ô nghèo, nơi tập trung đông cộng đồng nhập cư quanh Paris.
Dưới thời Tổng thống Macron, những cuộc biểu tình quy mô lớn, từ tuần hành ôn hòa đến đối đầu quyết liệt với lực lượng an ninh, đã trở thành hiện tượng lặp đi lặp lại trong đời sống chính trị – xã hội Pháp. Câu hỏi đặt ra hiện nay là làn sóng huy động lực lượng mới sẽ tác động như thế nào đến giai đoạn cuối nhiệm kỳ của ông Macron. Trong bối cảnh đó, cuộc xuống đường vào thứ Bảy tới được xem là “màn thứ hai” của phong trào biểu tình, báo hiệu nguy cơ căng thẳng xã hội tiếp tục kéo dài.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/532067.frankreich-paris-im-tr%C3%A4nengasnebel.html
Bài viết cùng chuyên mục
Đài Loan điều tra mối liên hệ giữa tội phạm có tổ chức và hoạt động “đàn áp xuyên quốc gia” của Trung Quốc
Giảm họp ở cơ sở từ nhận thức đến hành động
EU định hình chiến lược Bắc Cực, giảm phụ thuộc vào Mỹ
Giải thích chính trị – Các cuộc biểu tình ở Pháp
Trump trước sức ép từ Phố Wall và các tập đoàn lớn
Nga – Ukraine: gần 5 năm xung đột, phương Tây đang đứng trước bước ngoặt lịch sử?