Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng, kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều bất định và chủ nghĩa đa phương đứng trước những thách thức mới, cuộc tiếp Điều phối viên Thường trú cùng Trưởng đại diện các tổ chức Liên hợp quốc tại Việt Nam của Thủ tướng Lê Minh Hưng sáng 23/10/2026, nhân Ngày Liên hợp quốc (24/10), không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại thường niên mà còn đặt ra những vấn đề chiến lược về vai trò của hợp tác đa phương trong bảo đảm ổn định, huy động nguồn lực phát triển và nâng cao vị thế Việt Nam trong cấu trúc kinh tế – chính trị quốc tế đang chuyển dịch.
Việt Nam tăng cường hợp tác chiến lược với Liên hợp quốc
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc và những thách thức phát triển ngày càng phức tạp, Việt Nam tiếp tục coi trọng hợp tác với Liên hợp quốc nhằm củng cố môi trường quốc tế thuận lợi, thúc đẩy tự chủ công nghệ, chuyển đổi xanh và nâng cao vị thế trong hệ thống quản trị toàn cầu.
Tại cuộc tiếp đại diện các tổ chức Liên hợp quốc tại Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn coi trọng vai trò trung tâm, không thể thay thế của Liên hợp quốc trong quản trị toàn cầu; đồng thời đánh giá cao những thành tựu hợp tác giữa hai bên sau gần 50 năm Việt Nam gia nhập tổ chức này.
Quan hệ Việt Nam – Liên hợp quốc đã từng bước chuyển từ hỗ trợ tái thiết, giảm nghèo và cải thiện điều kiện kinh tế – xã hội sang hợp tác toàn diện hơn trong phát triển bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu và giải quyết các thách thức toàn cầu.
Ở góc độ địa chính trị, việc Việt Nam đề cao vai trò của Liên hợp quốc có ý nghĩa trong bối cảnh trật tự quốc tế đang điều chỉnh sâu sắc, với xu hướng phân cực, phân mảnh và cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn. Hợp tác đa phương không chỉ góp phần duy trì đối thoại, thúc đẩy giải quyết các vấn đề chung mà còn giúp Việt Nam đa dạng hóa quan hệ quốc tế, mở rộng không gian phát triển và hạn chế rủi ro từ những biến động bên ngoài.
Đồng thời, việc chủ động tham gia các cơ chế đa phương tạo điều kiện để Việt Nam đóng góp vào quá trình xây dựng các nguyên tắc, chuẩn mực quản trị quốc tế, qua đó gắn kết mục tiêu đối ngoại với yêu cầu bảo đảm lợi ích quốc gia và phát triển kinh tế dài hạn.
Thúc đẩy tự chủ công nghệ và chuyển đổi mô hình tăng trưởng
Về định hướng phát triển, Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng quan trọng, đồng thời gắn phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng đề nghị Liên hợp quốc hỗ trợ Việt Nam làm chủ công nghệ chiến lược, tham gia quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Những ưu tiên này phản ánh yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa nhiều vào lao động và chi phí sản xuất sang nâng cao năng suất, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng. Trong bối cảnh công nghệ, dữ liệu và các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng chi phối thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng, năng lực làm chủ công nghệ trở thành yếu tố quan trọng đối với sức cạnh tranh và khả năng tự chủ của nền kinh tế.
Đặc biệt, việc tham gia quản trị AI toàn cầu không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ mà còn tạo cơ hội để Việt Nam đóng góp vào quá trình xây dựng các nguyên tắc và tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực đang tác động sâu rộng đến sản xuất, thị trường lao động và quản trị xã hội.
Cùng với đó, chuyển đổi xanh là yêu cầu ngày càng cấp thiết khi các tiêu chuẩn môi trường và phát thải đang định hình lại thương mại quốc tế. Hợp tác với Liên hợp quốc có thể hỗ trợ Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ, kinh nghiệm chính sách và nguồn lực phát triển, qua đó nâng cao năng lực thích ứng của doanh nghiệp, duy trì sức cạnh tranh xuất khẩu và thu hút đầu tư chất lượng cao.
Tuy nhiên, hiệu quả hợp tác phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa nguồn lực quốc tế thành năng lực nội sinh, đặc biệt trong nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, hoàn thiện thể chế và đào tạo nhân lực.
Mở rộng vai trò trong hợp tác và quản trị toàn cầu
Một nội dung đáng chú ý là đề nghị sớm hoàn tất Khung chiến lược hợp tác phát triển bền vững giai đoạn 2027–2031, tạo cơ sở xác định các ưu tiên, phối hợp nguồn lực và triển khai những chương trình phù hợp với yêu cầu phát triển mới của Việt Nam.
Khuôn khổ hợp tác này có ý nghĩa trong việc gắn kết các mục tiêu phát triển quốc gia với chương trình nghị sự toàn cầu. Tuy nhiên, hiệu quả thực chất cần được thể hiện thông qua những chương trình cụ thể, cơ chế phối hợp rõ ràng và kết quả có thể đo lường, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản trị.
Về phía Liên hợp quốc, Điều phối viên Thường trú tại Việt Nam Pauline Tamesis đánh giá Việt Nam là đối tác đa phương ngày càng quan trọng, chủ động và có tính kiến tạo. Bà đánh giá cao những thông điệp của Việt Nam tại khóa họp thứ 81 Đại hội đồng Liên hợp quốc, đồng thời ghi nhận các thành tựu phát triển kinh tế – xã hội và đóng góp của Việt Nam trong gìn giữ hòa bình, thúc đẩy hợp tác đa phương.
Khẳng định Liên hợp quốc sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, bà Pauline Tamesis cho thấy triển vọng tiếp tục mở rộng hợp tác giữa hai bên.
Từ góc nhìn chiến lược, những đánh giá này phản ánh sự chuyển dịch trong quan hệ Việt Nam – Liên hợp quốc, từ mô hình chủ yếu tiếp nhận hỗ trợ phát triển sang quan hệ đối tác có sự tham gia và đóng góp ngày càng sâu rộng của Việt Nam.
Trong bối cảnh các quốc gia đang phát triển tìm kiếm tiếng nói lớn hơn trong quản trị toàn cầu, Việt Nam có thêm cơ hội chia sẻ kinh nghiệm phát triển, thúc đẩy đối thoại và tham gia xây dựng các giải pháp quốc tế. Tuy nhiên, vai trò này cần được củng cố bằng năng lực đề xuất sáng kiến, đóng góp chuyên môn và thực hiện hiệu quả các cam kết đa phương.
Hợp tác đa phương gắn với yêu cầu nâng cao nội lực quốc gia
Cuộc gặp giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và đại diện các tổ chức Liên hợp quốc cho thấy sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa chính sách đối ngoại, mục tiêu phát triển kinh tế và yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ quốc gia. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị, địa kinh tế gia tăng, quan hệ Việt Nam – Liên hợp quốc đang mở rộng sang những lĩnh vực chiến lược như công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực và quản trị toàn cầu.
Về dài hạn, giá trị của hợp tác đa phương không chỉ nằm ở khả năng huy động nguồn lực quốc tế mà còn ở hiệu quả chuyển hóa các nguồn lực này thành năng lực nội sinh, góp phần nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và khả năng thích ứng của nền kinh tế. Trong đó, Liên hợp quốc tiếp tục là đối tác quan trọng hỗ trợ Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ và kinh nghiệm quản trị; đồng thời tạo điều kiện để Việt Nam mở rộng đóng góp vào các sáng kiến và cơ chế hợp tác quốc tế.
Từ góc nhìn chiến lược, chiều sâu của quan hệ Việt Nam – Liên hợp quốc sẽ được quyết định bởi khả năng chuyển các cam kết thành kết quả phát triển thực chất. Việc kết hợp hiệu quả nguồn lực quốc tế với củng cố nội lực và chủ động tham gia quản trị toàn cầu sẽ góp phần mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực tự chủ và vị thế của Việt Nam trong trật tự quốc tế đang chuyển dịch.
Hoàng Hạnh
Bài viết cùng chuyên mục
Thủ tướng: Trao cơ chế vượt trội để phát triển đại học quốc gia đẳng cấp thế giới
9 văn kiện mở thêm dư địa hợp tác Việt Nam – Panama
Phiên thảo luận Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 khai mạc tại Ấn Độ
Kiểm soát chặt chẽ giá thành từ gốc với thuốc, thiết bị y tế; loại bỏ mọi chi phí trung gian
Đưa hợp tác địa phương Việt Nam – Nhật Bản từ cam kết đến hành động thực chất
Quốc khánh 2/9: Từ ký ức độc lập đến trách nhiệm hôm nay