Chiều 2/11/2026, tại Cần Thơ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng làm việc với ba địa phương Cần Thơ, Vĩnh Long và Đồng Tháp về nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế năm 2026. Dù kinh tế có chuyển biến qua từng quý, song kết quả 9 tháng vẫn chưa đạt kịch bản đề ra. Những điểm nghẽn về hạ tầng, giải ngân đầu tư công, nguồn lực sản xuất và năng lực chế biến nông sản đang là thách thức lớn, đòi hỏi các địa phương phải có giải pháp quyết liệt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Tăng trưởng cải thiện, nhưng vẫn còn xa mục tiêu
Tại cuộc làm việc, số liệu tăng trưởng của Cần Thơ, Vĩnh Long và Đồng Tháp cho thấy kinh tế đã có chuyển biến tích cực qua từng quý. Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn còn khoảng cách đáng kể so với mục tiêu cả năm 2026.
Trong 9 tháng đầu năm, Cần Thơ tăng trưởng 7,89%, Vĩnh Long đạt 7,32% và Đồng Tháp đạt 7,44%. Đây là những kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh còn nhiều khó khăn, nhưng áp lực tăng tốc trong quý cuối năm vẫn rất lớn.
Tại Cần Thơ, sau hai quý đầu năm chưa đạt kỳ vọng, GRDP quý III tăng 9,29%. Dù vậy, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 10,07% cả năm, thành phố phải đạt mức tăng khoảng 16,08% trong quý IV. Vĩnh Long ghi nhận đà phục hồi khi tăng trưởng từ 5,5% trong quý I lên 8,67% trong quý III, nhưng mức tăng chung 9 tháng mới đạt 7,32%. Trong khi đó, Đồng Tháp cần tăng trưởng khoảng 10,38% trong quý cuối năm để hoàn thành mục tiêu từ 8,21% trở lên.
Những điểm sáng trong sản xuất, kinh doanh chưa đủ tạo sức bật. Hoạt động sản xuất, kinh doanh tại ba địa phương vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực. Trong 10 tháng, công nghiệp Cần Thơ tăng 11,93%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 21,8%. Thành phố cũng thu hút 39 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký gần 44.700 tỷ đồng.
Tại Vĩnh Long, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 9,72% trong 9 tháng; Đồng Tháp đạt mức tăng 10,86%, trong khi bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng tăng trên 15%.
Tuy nhiên, những kết quả này chưa đủ kéo tăng trưởng chung lên mức kế hoạch. Khoảng hụt từ những tháng đầu năm khiến nhiệm vụ tăng tốc dồn vào quý IV, trong khi thời gian và dư địa điều chỉnh không còn nhiều.
Một trong những vấn đề được đặt ra là khả năng chuyển lợi thế nông nghiệp thành giá trị công nghiệp. Cần Thơ, Vĩnh Long và Đồng Tháp đều có thế mạnh về lúa gạo, trái cây và thủy sản, nhưng năng lực chế biến, bảo quản, vận chuyển và tiêu thụ vẫn cần được nâng cao tương xứng với quy mô sản xuất.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị các địa phương chú trọng phát triển công nghiệp chế biến nông sản, hình thành những trung tâm chế biến quy mô lớn, qua đó tạo động lực để nông nghiệp thúc đẩy công nghiệp phát triển.
Đây cũng là yêu cầu xuất phát từ thực tế của Đồng bằng sông Cửu Long. Sản lượng nông sản lớn nhưng công nghiệp chế biến và hệ thống logistics chưa theo kịp khiến chi phí vận chuyển tăng, giá trị gia tăng giữ lại tại địa phương còn hạn chế. Vì vậy, tăng sản lượng đơn thuần không thể là giải pháp lâu dài để nâng cao tốc độ tăng trưởng.
Hạ tầng và liên kết vùng vẫn là những điểm nghẽn. Bên cạnh yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hạn chế về kết cấu hạ tầng và điều kiện triển khai dự án tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng phát triển của các địa phương.
Vĩnh Long cho biết hệ thống giao thông kết nối nội tỉnh và liên vùng chưa đồng bộ; công tác giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng và thủ tục đầu tư còn tác động đến tiến độ các công trình. Đồng Tháp cũng gặp khó khăn về nguồn cung cát, đá, thủ tục khai thác vật liệu và quỹ đất phục vụ phát triển công nghiệp, đô thị, logistics.
Đáng chú ý, việc bố trí đất cho các dự án công nghiệp, đô thị và dịch vụ tại Đồng Tháp còn liên quan đến chỉ tiêu sử dụng đất lúa. Đây là bài toán cần được giải quyết hài hòa giữa yêu cầu mở rộng không gian phát triển và bảo vệ đất sản xuất nông nghiệp theo quy hoạch.
Đối với Cần Thơ, yêu cầu phát triển không chỉ giới hạn trong phạm vi thành phố. Với vai trò đô thị trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, Cần Thơ được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng, tạo sức lan tỏa về công nghiệp, thương mại, dịch vụ và logistics. Muốn thực hiện vai trò này, thành phố cần cải thiện khả năng kết nối hàng hóa, thu hút đầu tư sản xuất và tăng cường liên kết với các địa phương trong vùng.
Tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Cần Thơ phát huy vai trò cực tăng trưởng, đô thị trung tâm của vùng. Điều đó đòi hỏi thành phố không chỉ phát triển các ngành kinh tế tại chỗ mà còn phải kết nối hiệu quả hơn với những vùng sản xuất nông nghiệp, thủy sản và các trung tâm công nghiệp lân cận.
Thực tế, yêu cầu liên kết vùng đã được xác định trong nhiều chủ trương, chính sách. Nghị quyết số 13-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhấn mạnh vai trò của liên kết vùng. Chương trình hành động của Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả điều phối, ưu tiên các dự án có tính liên tỉnh và huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng chung.
Ngày 4/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 616/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kết nối nội vùng, liên vùng, hoàn thiện các hành lang giao thông Bắc – Nam và kết nối các trung tâm của vùng với Thành phố Hồ Chí Minh, Đông Nam Bộ.
Như vậy, định hướng phát triển đã tương đối rõ. Vấn đề quan trọng hiện nay là đẩy nhanh tiến độ các công trình kết nối, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai dự án và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng. Đây là những điều kiện cần thiết để chuyển lợi thế về sản xuất, vị trí địa lý và quy mô thị trường thành động lực tăng trưởng thực chất cho từng địa phương và toàn vùng.
Không thể trông chờ vào quý cuối năm
Bên cạnh những hạn chế về cơ cấu kinh tế và hạ tầng, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công là một trong những vấn đề cấp thiết cần giải quyết trong những tháng còn lại của năm 2026.
Theo số liệu Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nêu tại cuộc làm việc, Cần Thơ còn khoảng 6.000 tỷ đồng vốn đầu tư công chưa giải ngân, Vĩnh Long khoảng 8.000 tỷ đồng và Đồng Tháp khoảng 5.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực đáng kể để thúc đẩy đầu tư xây dựng, bổ sung động lực tăng trưởng cho các địa phương. Tuy nhiên, giải ngân không thể chỉ dừng ở việc hoàn thành thủ tục thanh toán. Muốn vốn đầu tư phát huy hiệu quả, các dự án phải có mặt bằng, đủ vật liệu, nhà thầu tổ chức thi công đúng tiến độ và công trình được nghiệm thu theo quy định.
Những vướng mắc về đất đai, nguồn cung cát, đá xây dựng và thủ tục đầu tư được các địa phương nêu tại cuộc làm việc cho thấy giải ngân vốn đầu tư công phải đi liền với tháo gỡ khó khăn thực chất tại từng dự án. Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện theo tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, xác định cụ thể vấn đề cần xử lý và trách nhiệm của từng cơ quan liên quan.
Áp lực tăng trưởng cũng cần được nhìn trong yêu cầu phát triển của cả giai đoạn 2026-2030. Nghị quyết số 109/NQ-CP ngày 16/4/2026 của Chính phủ cập nhật Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18-KL/TW, gắn với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số. Tiếp đó, Nghị quyết số 169/NQ-CP ngày 27/6/2026 xác định mục tiêu tăng trưởng của các địa phương trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.
Như vậy, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là cải thiện chỉ tiêu GRDP trong vài tháng cuối năm, mà còn phải tạo nền tảng sản xuất, hạ tầng và năng lực thu hút đầu tư cho những năm tiếp theo. Đây cũng là lý do các giải pháp phát triển cần được triển khai đồng bộ, thay vì tập trung xử lý những chỉ tiêu trước mắt.
Mỗi địa phương cần tạo động lực tăng trưởng từ lợi thế riêng. Đối với Cần Thơ, Phó Thủ tướng đề nghị khai thác hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nghiên cứu phát triển không gian kinh tế dọc các tuyến cao tốc. Đáng chú ý là định hướng hình thành hành lang kinh tế Cần Thơ – Vĩnh Long – Đồng Tháp – Tây Ninh – Thành phố Hồ Chí Minh, tăng cường kết nối các trung tâm sản xuất, đô thị và thị trường tiêu thụ.
Với vai trò trung tâm vùng, Cần Thơ cần vượt ra khỏi giới hạn phát triển kinh tế trong địa giới hành chính, phát huy năng lực kết nối với các vùng nguyên liệu, trung tâm công nghiệp và thị trường. Khi giao thông và không gian công nghiệp được tổ chức đồng bộ, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong tiếp cận nguyên liệu, vận chuyển hàng hóa và mở rộng thị trường. Đây cũng là điều kiện để thành phố thực sự phát huy vai trò cực tăng trưởng của Đồng bằng sông Cửu Long.
Tại Đồng Tháp, lợi thế về lúa gạo, trái cây, hoa kiểng, thủy sản và kinh tế biên mậu cần được khai thác gắn với phát triển công nghiệp chế biến. Việc đẩy nhanh đầu tư hạ tầng các khu công nghiệp Tân Kiều, Sông Hậu 2, Ba Tơ, Cao Lãnh 2 và Cao Lãnh 3 được đặt ra nhằm tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư chiến lược.
Đối với địa phương có thế mạnh nông nghiệp, phát triển công nghiệp chế biến không chỉ giúp mở rộng đầu ra cho nông sản mà còn tạo thêm việc làm, nâng giá trị sản phẩm và đa dạng hóa cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, muốn thu hút doanh nghiệp, hạ tầng khu công nghiệp, giao thông kết nối và điều kiện tiếp cận đất đai phải được giải quyết đồng bộ.
Vĩnh Long được yêu cầu phát huy thế mạnh nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển, đồng thời tháo gỡ khó khăn để phát triển công nghiệp chế biến nông – thủy sản và năng lượng tái tạo. Hai dự án giao thông được địa phương kiến nghị gồm tuyến đường bộ ven biển kết nối Vĩnh Long với Cần Thơ, Đồng Tháp và cao tốc CT.33 kết nối Tây Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ.
Các kiến nghị này phản ánh nhu cầu kết nối giao thông gắn trực tiếp với định hướng phát triển kinh tế. Khi vận chuyển chưa thuận lợi, chi phí logistics tăng, khả năng hình thành các vùng sản xuất và chế biến quy mô lớn cũng bị hạn chế. Do đó, đầu tư hạ tầng không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn phải được xem là một phần trong chiến lược tổ chức không gian sản xuất và thu hút đầu tư của toàn vùng.
Tăng trưởng phải đi cùng năng lực thích ứng và phát triển dài hạn. Một yêu cầu khác không thể tách rời trong quá trình phát triển Đồng bằng sông Cửu Long là khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương ưu tiên những công trình hạ tầng có khả năng chống chịu với tác động của biến đổi khí hậu.
Hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở và biến động nguồn nước đang tác động đến nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp đến giao thông, đô thị và công nghiệp. Vì vậy, quy hoạch và đầu tư hạ tầng cần tính đến điều kiện nền đất, nguồn nước, khả năng thích ứng và chi phí vận hành lâu dài. Nếu chỉ chú trọng tốc độ xây dựng mà chưa tính đầy đủ yếu tố bền vững, những công trình mới có thể tiếp tục phát sinh khó khăn trong quá trình khai thác.
Cùng với đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần được đưa sâu hơn vào hoạt động sản xuất, chế biến, quản lý và tiêu thụ hàng hóa. Sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cần gắn với những bài toán cụ thể của từng ngành, từng địa phương, từ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm đến tối ưu hóa chuỗi cung ứng và giảm chi phí sản xuất.
Nhìn từ kết quả 9 tháng và những vấn đề được đặt ra tại cuộc làm việc ngày 2/11/2026, Cần Thơ, Vĩnh Long và Đồng Tháp đều có những lợi thế riêng, nhưng dư địa tăng trưởng chỉ có thể được khai thác khi các điểm nghẽn về đầu tư, chế biến, hạ tầng và liên kết vùng được tháo gỡ. Mục tiêu tăng trưởng hai con số vì thế không thể chỉ được nhìn nhận như một chỉ tiêu cần hoàn thành trong năm 2026, mà phải trở thành động lực thúc đẩy thay đổi phương thức phát triển.
Từ Nghị quyết số 13-NQ/TW đến Quy hoạch vùng điều chỉnh năm 2026, định hướng phát triển Đồng bằng sông Cửu Long đã được xác lập. Điều còn thiếu không phải là những mục tiêu hay chủ trương mới, mà là khả năng biến các định hướng đó thành công trình cụ thể, dự án có hiệu quả và năng lực sản xuất thực chất. Một tuyến giao thông chậm kết nối, một khu công nghiệp thiếu hạ tầng hay một dự án kéo dài vì vướng mặt bằng đều đồng nghĩa với nguồn lực phát triển chưa được khơi thông.
Vì vậy, không thể trông chờ vào quý cuối năm để bù đắp những hạn chế đã tích tụ trong cả năm. Tăng tốc giải ngân, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án, nâng cao năng lực chế biến và cải thiện kết nối vùng phải được thực hiện đồng thời, có trọng tâm và gắn với trách nhiệm cụ thể. Quan trọng hơn, kết quả của những tháng cuối năm không nên chỉ được đo bằng tỷ lệ giải ngân hay mức tăng GRDP, mà phải bằng những năng lực mới được hình thành: hạ tầng được kết nối, dự án đi vào hoạt động, doanh nghiệp mở rộng sản xuất và giá trị gia tăng được giữ lại nhiều hơn tại địa phương.
Đó mới là thước đo thực chất của tăng trưởng và cũng là nền tảng để Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp đóng góp mạnh mẽ hơn vào mục tiêu phát triển chung của Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn tới.
Trọng Nguyễn
Bài viết cùng chuyên mục
Lâm Đồng – Tuyên Quang: Mở rộng không gian liên kết, phát huy tiềm năng du lịch
Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam phấn đấu có giao dịch đầu tiên ngay trong tháng 11/2026
Hệ sinh thái TMĐT tại Việt Nam, từ địa phương đến quốc gia cùng chung mục tiêu: Đột phá phát triển kinh tế số
Xuất khẩu tháng 9 của Đài Loan đạt mức kỷ lục mới nhờ nhu cầu về AI
Chứng khoán Mỹ chịu sức ép kép từ giá dầu leo thang và đà giảm của cổ phiếu chipTháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm