Chủ Nhật, Tháng 11 22, 2026
* Email: bbt.dongnama@gmail.com *Tòa soạn: 0989011688 - 0768908888
spot_img

Các cuộc đàm phán tại COP31 đổ vỡ khi EU bác bỏ thỏa thuận không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch



ĐNA -

Hội nghị khí hậu COP31 của Liên Hợp Quốc rơi vào bế tắc khi Liên minh châu Âu (EU) và nhiều bên bác bỏ dự thảo thỏa thuận cuối cùng do Thổ Nhĩ Kỳ và Úc đề xuất, vì cho rằng văn bản thiếu các cam kết đủ mạnh để ứng phó với tình trạng nóng lên toàn cầu. Chủ tịch COP31 Murat Kurum xác nhận thỏa thuận không được thông qua do dự thảo không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch.

Theo báo Aljazeera (Thổ Nhĩ Kỳ), sau gần hai tuần đàm phán căng thẳng, kéo dài quá thời hạn dự kiến, Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đã khép lại mà không đạt được thỏa thuận chung.

Phát biểu tại phiên họp toàn thể bế mạc hôm Chủ nhật, Chủ tịch COP31 Murat Kurum (Thổ Nhĩ Kỳ) xác nhận các bên không thể thông qua dự thảo thỏa thuận cuối cùng do thiếu sự đồng thuận.

“Rõ ràng có những bên trong hội trường phản đối văn bản này. Chúng tôi nhận thấy không có sự đồng thuận. Vì vậy, các quyết định đã không được thông qua”, ông Kurum tuyên bố.

Đây là lần đầu tiên kể từ hội nghị khí hậu tại Copenhagen năm 2009, các cuộc đàm phán của Liên Hợp Quốc kết thúc mà không đạt được thỏa thuận chung.

Dự thảo cuối cùng được công bố vào sáng Chủ nhật, hai ngày sau thời điểm COP31 tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) dự kiến bế mạc, trong bối cảnh các cuộc thương lượng kéo dài hơn kế hoạch.

Nếu được thông qua, văn bản sẽ lần đầu tiên chính thức thừa nhận thế giới đang trên đà vượt ngưỡng nóng lên 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, giới hạn mà cộng đồng quốc tế lâu nay nỗ lực duy trì. Đồng thời, dự thảo kêu gọi đẩy nhanh phát triển các công nghệ loại bỏ carbon khỏi khí quyển, hướng tới mục tiêu đưa nhiệt độ toàn cầu trở lại dưới ngưỡng này.

Tuy nhiên, điểm gây tranh cãi lớn nhất là dự thảo không đề cập trực tiếp đến nhiên liệu hóa thạch, nguồn phát thải khí nhà kính chủ yếu gây ra tình trạng nóng lên toàn cầu.

Thay vào đó, văn bản chỉ nhắc lại nội dung đã được thống nhất tại một kỳ COP trước đó, trong đó các quốc gia cam kết chuyển dịch khỏi dầu mỏ, khí đốt và than đá.

EU phản đối, chỉ trích dự thảo thiếu tham vọng
Liên minh châu Âu (EU) bày tỏ thất vọng và tuyên bố không chấp nhận dự thảo thỏa thuận cuối cùng, cho rằng văn bản không đáp ứng tính cấp bách của cuộc khủng hoảng khí hậu.

Bộ trưởng Khí hậu và Năng lượng Ireland Darragh O’Brien, đại diện quốc gia giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, khẳng định khối này cùng các nước thành viên phản đối dự thảo vì những cam kết được đưa ra chưa đủ mạnh.

“Chúng tôi sẽ không ủng hộ một quyết định chung, hay cái gọi là ‘Hiệp ước Antalya’, nếu văn bản đó thậm chí không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch, tác nhân chính gây ra biến đổi khí hậu”, ông O’Brien phát biểu tại phiên bế mạc diễn ra muộn 44 giờ so với lịch trình.

Panama, quốc gia nhiều lần chỉ trích tiến trình đàm phán COP và từng cảnh báo có thể rút khỏi các cuộc thương lượng, cũng chính thức phản đối dự thảo.

Theo quy định, một thỏa thuận COP cần đạt được sự đồng thuận của gần 200 quốc gia tham dự. Tuy nhiên, nhiều phái đoàn cho rằng việc không đề cập cụ thể đến than đá, dầu mỏ và khí đốt là thiếu sót nghiêm trọng, làm suy yếu nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

“Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ bước thụt lùi nào trong đàm phán. Chúng tôi cũng không chấp nhận một kỳ COP tiếp tay cho hành vi ‘tẩy xanh’ (greenwashing) nhiên liệu hóa thạch”, ông O’Brien nhấn mạnh.

Tranh cãi về nhiên liệu hóa thạch tiếp tục là một trong những bất đồng lớn nhất tại COP31, trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh và căng thẳng địa chính trị liên quan đến cuộc chiến tại Iran khiến các cuộc thương lượng thêm phức tạp.

Bộ trưởng Chuyển đổi Sinh thái Pháp Monique Barbut cũng chỉ trích dự thảo là một bước “thụt lùi” trong nỗ lực khí hậu toàn cầu. “Thời gian đang cạn dần, nhưng chúng ta vẫn chưa đạt được những gì cần thiết”, bà Barbut cảnh báo.

Trước đó, một phiên bản dự thảo cũng vấp phải làn sóng phản đối vì không đề cập đến nhiên liệu hóa thạch, nguồn phát thải lớn nhất góp phần gây biến đổi khí hậu.

Tổ chức môi trường 350.org bày tỏ thất vọng khi vấn đề này tiếp tục bị bỏ qua trong văn bản cuối cùng, đồng thời chỉ trích việc dự thảo thúc đẩy các công nghệ loại bỏ carbon. “Công nghệ thu giữ carbon là một trong những trò lừa đảo lớn nhất trong kỷ nguyên vượt ngưỡng khí hậu, vậy mà các nhà lãnh đạo của chúng ta lại suýt mắc bẫy”, bà Sara Shaw, Giám đốc phụ trách chiến dịch và mạng lưới của 350.org, nhận định. Phát biểu này đề cập đến các công nghệ thu giữ khí CO₂ trước khi phát thải vào khí quyển, vốn đang gây tranh luận về hiệu quả và vai trò trong tiến trình giảm phát thải toàn cầu.

Về phía nước chủ nhà, Chủ tịch COP31 Murat Kurum cho biết ông tin rằng những quan ngại liên quan đến nhiên liệu hóa thạch đã được giải quyết trong quá trình thương lượng, cùng với các bất đồng về hỗ trợ tài chính cho các nước đang phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu.

Dự thảo cuối cùng là kết quả của quá trình tham vấn chuyên sâu giữa Úc, quốc gia dẫn dắt các cuộc đàm phán, Thổ Nhĩ Kỳ, nước chủ nhà COP31, và gần 200 phái đoàn tham dự, đại diện cho các nền kinh tế phát triển, đang phát triển và những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước tác động của biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, những bất đồng về nhiên liệu hóa thạch và mức độ tham vọng của các cam kết khí hậu cuối cùng đã khiến các bên không thể tìm được tiếng nói chung.

Thảm họa khí hậu gia tăng trên toàn cầu
Các cuộc đàm phán tại COP31 được kỳ vọng sẽ đạt được thỏa thuận nhằm tăng cường ứng phó với biến đổi khí hậu, trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, lũ lụt và nhiều thảm họa khác ngày càng gây hậu quả nghiêm trọng trên toàn cầu.

Hội nghị diễn ra dưới sức ép phải đạt được những tiến triển thực chất trong việc cắt giảm khí thải nhà kính, khi hàng loạt thảm họa liên quan đến khí hậu xảy ra tại nhiều khu vực trên thế giới trong năm nay, từ châu Âu đến Nepal và Indonesia.

Trong dự thảo đầu tiên do Úc trình hôm thứ Hai, các bên được kêu gọi đẩy nhanh lộ trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, đến thứ Năm, phiên bản rút gọn đã loại bỏ hoàn toàn nội dung này, sau khi Ả Rập Xê Út và một số quốc gia sản xuất dầu khí lớn được cho là đã phản đối.

Một trong những bất đồng lớn nhất tại hội nghị là mức độ cam kết của các quốc gia trong việc giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, bao gồm than đá, dầu mỏ và khí đốt.

Các cuộc thương lượng cũng vấp phải tranh cãi về vai trò của công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon trong công nghiệp, cũng như định hướng phát triển nguồn điện trong tương lai. Trong đó, các bên chưa tìm được tiếng nói chung về việc nên ưu tiên hoàn toàn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, hay tiếp tục cho phép sử dụng các nguồn nhiên liệu hóa thạch như khí đốt tự nhiên và than đá.

Theo các chuyên gia, việc cắt giảm nhanh chóng và mạnh mẽ lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch là yếu tố then chốt để hạn chế những hậu quả nghiêm trọng nhất của tình trạng nóng lên toàn cầu.

Trước thềm COP31, Liên Hợp Quốc cảnh báo thế giới đang đứng trước nguy cơ vượt xa mục tiêu của Thỏa thuận Paris năm 2015, trong đó các quốc gia nhất trí nỗ lực hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Việc COP31 khép lại mà không đạt được thỏa thuận chung cho thấy những chia rẽ sâu sắc giữa các quốc gia trong nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu, đặc biệt về lộ trình chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch. Trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu tiếp tục gia tăng và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng nghiêm trọng, sự bế tắc này làm dấy lên lo ngại về khả năng cộng đồng quốc tế đạt được các mục tiêu của Thỏa thuận Paris, nhất là cam kết hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5°C.

Thiên Phúc

Bài viết cùng chuyên mục