Khép lại trong ba ngày cuối tháng 5/2026 tại A Lưới, Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi TP Huế lần thứ I không chỉ để lại dấu ấn từ các hoạt động văn hóa, thể thao sôi nổi mà còn khẳng định sức sống văn hóa các dân tộc thiểu số, tinh thần đoàn kết cộng đồng và tiềm năng phát triển du lịch, kinh tế – xã hội khu vực miền núi phía tây thành phố Huế trong giai đoạn mới.
Được tổ chức trong bối cảnh thành phố Huế tiếp tục khẳng định vị thế thành phố trực thuộc Trung ương và nằm trong chuỗi hoạt động Festival Huế 2026, Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi TP Huế lần thứ I mang ý nghĩa vượt xa một sự kiện văn hóa – thể thao thông thường. Đây là không gian giao lưu, hội tụ và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần làm giàu bản sắc văn hóa đa dạng của vùng đất Cố đô.
Thành công của Ngày hội được thể hiện qua quy mô tổ chức và sức hút đối với cộng đồng. Gần 600 nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đến từ 11 xã, phường miền núi và trung du đã mang đến những sắc màu văn hóa đặc trưng của các dân tộc Cơ Tu, Tà Ôi, Pa Cô, Pa Hy cùng nhiều cộng đồng cư dân khác. Trong ba ngày diễn ra, các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, triển lãm và ẩm thực đã thu hút hơn 20.000 lượt người dân, du khách tham gia, cho thấy sức lan tỏa tích cực của sự kiện ngay từ lần đầu tổ chức tại khu vực miền núi.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của Ngày hội là việc đặt cộng đồng các dân tộc thiểu số vào vị trí trung tâm của các hoạt động. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu hay trình diễn, sự kiện đã tạo nên một không gian văn hóa sống động, nơi các giá trị truyền thống được tái hiện chân thực qua dân ca, nhạc cụ dân tộc, các điệu múa, trang phục truyền thống và những nghi lễ đặc trưng. Qua đó, lịch sử, tín ngưỡng, đời sống và khát vọng của đồng bào các dân tộc miền núi phía tây Huế được giới thiệu sinh động đến công chúng và du khách.
Các chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu, kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hơi thở đương đại. Đáng chú ý, sự tham gia tích cực của thế hệ trẻ trong các đoàn nghệ thuật quần chúng cho thấy hiệu quả của công tác bảo tồn, trao truyền di sản văn hóa, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, các hoạt động thể thao dân tộc đã tạo nên không khí sôi nổi và gắn kết cộng đồng. Những cuộc tranh tài ở các môn bóng đá, bóng chuyền, kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ không chỉ mang ý nghĩa rèn luyện thể chất mà còn là dịp để các địa phương giao lưu, tăng cường tình đoàn kết. Sự hưởng ứng nhiệt tình của người dân đã góp phần biến Ngày hội thành không gian kết nối cộng đồng, lan tỏa niềm tự hào văn hóa và tinh thần đoàn kết giữa các địa phương miền núi.
Một trong những điểm nhấn nổi bật nhất của Ngày hội năm nay là Lễ hội Ẩm thực. Những món ăn dân dã của núi rừng Trường Sơn như cơm lam, lạp cá, lạp thịt, tà lèng, xúp sắn, tà lục tà lạo cùng hàng chục món ăn truyền thống khác đã chinh phục du khách không chỉ bởi hương vị độc đáo mà còn bởi những câu chuyện văn hóa ẩn chứa phía sau mỗi món ăn. Ẩm thực đã trở thành một “ngôn ngữ mềm” đầy sức hấp dẫn để quảng bá hình ảnh vùng cao Huế đến với du khách gần xa.
Đặc biệt, từ thành công của Ngày hội có thể thấy rõ tiềm năng rất lớn để hình thành những sản phẩm du lịch văn hóa cộng đồng đặc sắc tại khu vực A Lưới, Nam Đông và các địa phương miền núi phía tây Huế. Những lễ hội truyền thống được phục dựng, những nghề thủ công như dệt Dèng, đan lát, những sản phẩm OCOP đặc trưng, cùng kho tàng văn hóa dân gian phong phú hoàn toàn có thể trở thành nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái.
Không phải ngẫu nhiên mà trong những năm gần đây, thành phố Huế luôn xác định văn hóa là nền tảng tinh thần, là nguồn lực nội sinh và động lực phát triển. Tinh thần đó cũng được thể hiện rất rõ qua Ngày hội lần này. Văn hóa không chỉ được bảo tồn mà còn được đưa vào đời sống đương đại, trở thành nguồn lực cho phát triển kinh tế, du lịch và nâng cao đời sống người dân. Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt của các chủ trương lớn của Đảng về phát triển văn hóa trong thời kỳ mới, đặc biệt là Nghị quyết số 80-NQ/TW về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Từ góc nhìn đó, Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế lần thứ I có thể xem là một bước khởi đầu rất thành công cho hành trình xây dựng những thương hiệu văn hóa – du lịch mới của vùng cao Huế. Thành công của Ngày hội không chỉ nằm ở những con số hay các giải thưởng, mà còn ở việc khơi dậy niềm tự hào văn hóa trong mỗi người dân, tạo động lực để cộng đồng cùng tham gia gìn giữ bản sắc và chung tay phát triển quê hương.
Khi tiếng cồng chiêng cuối cùng lắng xuống, khi những đoàn nghệ nhân và vận động viên trở về bản làng của mình, điều còn ở lại chính là niềm tin về một tương lai mới cho vùng cao Huế. Một tương lai mà văn hóa không chỉ là ký ức, mà còn là nguồn lực phát triển; nơi những giá trị truyền thống của đại ngàn Trường Sơn tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và trở thành sức mạnh để xây dựng vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng giàu đẹp, văn minh và bền vững.
Với những kết quả ấn tượng đạt được, hoàn toàn có cơ sở để tin rằng Ngày hội Văn hóa, Thể thao và Du lịch các dân tộc miền núi thành phố Huế sẽ trở thành một sự kiện định kỳ có sức hút lớn, một sản phẩm văn hóa – du lịch đặc sắc của Huế, góp phần làm phong phú thêm hình ảnh một thành phố di sản, xanh, thông minh và giàu bản sắc trong thời kỳ phát triển mới.
TS.Phan Thanh Hải/Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế