Ngày 21/4/2026, Bộ Nội vụ chủ trì tổ chức Hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn xây dựng Kế hoạch hành động giai đoạn 2026–2030 nhằm triển khai Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN tại Việt Nam giai đoạn 2026–2035, góp phần cụ thể hóa các mục tiêu hợp tác khu vực và nâng cao hiệu quả thực thi trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Đây được xem là bước đi cụ thể, tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN tại Việt Nam giai đoạn 2026–2035 theo Quyết định số 155/QĐ-TTg ngày 20/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ (Chương trình 155). Qua đó, các định hướng hợp tác khu vực được chuyển hóa thành nhiệm vụ, giải pháp gắn với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, bảo đảm triển khai đồng bộ và hiệu quả.
Hội nghị có sự tham gia của đại diện nhiều bộ, ngành như Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương; các đơn vị thuộc Bộ Nội vụ; cùng Sở, ban, ngành của 17 tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc và miền Trung. Đáng chú ý, Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam và Ban Thư ký ASEAN cũng tham dự, chia sẻ trực tuyến, góp phần tăng cường kết nối, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy phối hợp khu vực trong quá trình triển khai.
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy nhấn mạnh, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, sự phát triển của mỗi quốc gia thành viên ASEAN không còn tách rời mà gắn kết chặt chẽ trong một chỉnh thể thống nhất, cùng thích ứng và nâng cao năng lực tự cường trước các thách thức chung. Việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 155/QĐ-TTg thể hiện rõ cam kết chủ động, tích cực của Việt Nam trong tiến trình hội nhập ASEAN, dựa trên nền tảng phát triển bền vững và lấy con người làm trung tâm.
Theo Thứ trưởng, các mục tiêu của Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN có sự tương đồng cao với các ưu tiên phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới, đặc biệt thể hiện qua các trụ cột lớn. Trong đó, về đổi mới thể chế và quản trị, Việt Nam đang tập trung tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị – đây cũng là định hướng ASEAN hướng tới nhằm xây dựng một cộng đồng tự lực, tự cường với nền công vụ hiện đại. Việc triển khai các cam kết ASEAN vì vậy không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại mà còn góp phần chuẩn hóa quy trình dịch vụ công, nâng cao năng lực quản trị quốc gia.
Ở lĩnh vực con người và an sinh xã hội, các ưu tiên về y tế, giáo dục, bảo đảm an sinh của Việt Nam hoàn toàn phù hợp với các trụ cột cốt lõi của Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN. Chương trình 155 đặt ra yêu cầu lồng ghép các tiêu chuẩn, sáng kiến khu vực vào chính sách trong nước, hướng tới bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận và thụ hưởng thành quả phát triển một cách công bằng, bền vững.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và những biến động phức tạp của kinh tế toàn cầu, định hướng thích ứng và phát triển bền vững của Việt Nam cũng tương thích với các sáng kiến xây dựng một ASEAN bao trùm và bền vững. Việc xây dựng kế hoạch hành động 5 năm tới được coi là bước chuẩn bị quan trọng, góp phần nâng cao “sức đề kháng” của nền kinh tế – xã hội trước các cú sốc bên ngoài.
Đối với vấn đề bản sắc và truyền thông, Thứ trưởng Cao Huy nhấn mạnh yêu cầu tăng cường nhận thức cộng đồng về ASEAN, hướng tới xây dựng hình ảnh ASEAN trở thành niềm tự hào chung của người dân. Công tác truyền thông cần được đổi mới theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, giúp người dân nắm bắt rõ hơn các cơ hội về học tập, việc làm cũng như các cơ chế bảo vệ trong khuôn khổ cộng đồng, từ đó thúc đẩy sự tham gia chủ động và hưởng lợi thực chất từ tiến trình hội nhập.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai đồng bộ ba yêu cầu trọng tâm. Trước hết, cần bảo đảm kỷ luật về tiến độ, hoàn thành việc xây dựng Kế hoạch hành động 5 năm trước tháng 6/2026, với yêu cầu xác định rõ trách nhiệm từng cơ quan, đơn vị, nội dung công việc, nguồn lực thực hiện và lộ trình cụ thể. Đây được xem là điều kiện tiên quyết để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong tổ chức triển khai.
Bên cạnh đó, việc xây dựng và thực hiện kế hoạch phải bảo đảm tính thống nhất trong đa dạng, vừa bám sát định hướng chung của Chương trình 155, vừa phát huy đặc thù, lợi thế riêng của từng địa phương, đơn vị. Cách tiếp cận này nhằm tạo sự linh hoạt trong triển khai, đồng thời vẫn duy trì được tính đồng bộ và liên kết trong tổng thể chung của cả nước.
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao tính thực chất trong phối hợp liên ngành, liên cấp. Trong đó, Bộ Nội vụ giữ vai trò cơ quan điều phối, hướng dẫn và hỗ trợ chuyên môn, song hiệu quả triển khai phụ thuộc lớn vào sự chủ động, sáng tạo của các bộ, ngành và địa phương. Nhấn mạnh tại Hội nghị, Thứ trưởng Cao Huy khẳng định: “Hợp tác ASEAN là một phần không thể tách rời của chiến lược phát triển quốc gia”, đồng thời kêu gọi các đơn vị tăng cường cam kết hành động, chung tay xây dựng một Việt Nam vững mạnh, đóng góp tích cực vào Cộng đồng ASEAN.
Trong khuôn khổ Hội nghị, các đại biểu đã được nghe Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, phân tích bối cảnh quốc tế và khu vực, làm rõ những cơ hội và thách thức đặt ra đối với tiến trình hợp tác ASEAN trong giai đoạn tới. Đồng thời, các báo cáo chuyên sâu từ Bộ Ngoại giao, Ban Thư ký ASEAN và các bộ, ngành liên quan đã cung cấp cái nhìn toàn diện về tình hình triển khai Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN ở cấp khu vực, các ưu tiên và sáng kiến trong năm 2026, cũng như định hướng tăng cường phối hợp liên trụ cột, bao gồm cả với Cộng đồng Chính trị – An ninh ASEAN (APSC).
Bộ Nội vụ cũng đã giới thiệu chi tiết nội dung Chương trình 155 và Kế hoạch hành động của Bộ giai đoạn 2026–2030, làm cơ sở để các bộ, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch phù hợp. Trên tinh thần trao đổi thẳng thắn, các đại biểu đã chia sẻ tiến độ triển khai tại đơn vị mình, đồng thời nêu rõ những khó khăn, vướng mắc, đặc biệt trong việc huy động nguồn lực, lồng ghép chính sách và bảo đảm tính đồng bộ giữa các cấp.
Kết luận tại Hội nghị, các bên thống nhất cần đẩy mạnh công tác thông tin, tăng cường cơ chế trao đổi thường xuyên nhằm kịp thời tháo gỡ vướng mắc, điều chỉnh giải pháp phù hợp với thực tiễn. Bộ Nội vụ khẳng định sẽ tiếp tục phát huy vai trò cơ quan chủ trì, tăng cường điều phối, hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật, qua đó bảo đảm việc triển khai Chương trình 155 đạt hiệu quả cao, góp phần nâng cao vị thế và đóng góp của Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN trong giai đoạn phát triển mới.
Hội nghị đã thống nhất cao về định hướng, cách tiếp cận và các nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng, triển khai Kế hoạch hành động giai đoạn 2026–2030, qua đó tạo tiền đề quan trọng để thực hiện hiệu quả Chương trình 155 trong thời gian tới. Với sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương cùng sự phối hợp chặt chẽ với các đối tác ASEAN, việc hiện thực hóa các mục tiêu của Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN tại Việt Nam được kỳ vọng sẽ đạt những kết quả thiết thực, bền vững.
Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục phát huy vai trò cơ quan chủ trì, tăng cường điều phối, hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật, đồng thời thúc đẩy cơ chế phối hợp linh hoạt, hiệu quả giữa các bên liên quan. Sự chủ động, quyết tâm của các bộ, ngành, địa phương cùng tinh thần hợp tác khu vực sẽ là yếu tố then chốt, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân, củng cố năng lực tự cường quốc gia và khẳng định vị thế, trách nhiệm của Việt Nam trong xây dựng một Cộng đồng ASEAN gắn kết, bao trùm và phát triển bền vững.
Thế Nguyễn