Sáng 12/6/2026, tại Trường Chính trị Nguyễn Chí Thanh (thành phố Huế), Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp với Trường Chính trị Nguyễn Chí Thanh tổ chức Hội thảo khoa học “Phát huy hệ giá trị quốc gia Việt Nam hiện nay – Thực trạng và những vấn đề đặt ra trong giai đoạn mới”, thu hút sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ nghiên cứu.
Hội thảo quy tụ đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên và cán bộ quản lý đến từ Viện Triết học, Trường Chính trị Nguyễn Chí Thanh, Đại học Huế cùng nhiều cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố Huế. Các đại biểu đã tập trung trao đổi về một vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới: làm thế nào để hệ giá trị quốc gia thực sự trở thành nền tảng tinh thần, động lực nội sinh và nguồn sức mạnh mềm của dân tộc.
Phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thảo, TS. Trần Tuấn Phong, nguyên Phó Viện trưởng Viện Triết học, Chủ nhiệm đề tài, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng cùng những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới, việc nghiên cứu, nhận diện và phát huy hệ giá trị quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo ông, hệ giá trị quốc gia không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực quan trọng cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Phát biểu chào mừng hội thảo, PGS.TS Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học, khẳng định nghiên cứu hệ giá trị quốc gia là một trong những hướng nghiên cứu trọng tâm của khoa học xã hội và nhân văn hiện nay, có ý nghĩa thiết thực đối với việc xây dựng con người Việt Nam, phát huy nguồn lực văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. TS. Trần Nhật, Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị Nguyễn Chí Thanh, cho rằng việc lựa chọn Huế làm địa điểm tổ chức hội thảo mang nhiều ý nghĩa, bởi đây là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, nơi hội tụ nhiều giá trị tiêu biểu của dân tộc, đồng thời đang nỗ lực hiện thực hóa các giá trị ấy trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố trực thuộc Trung ương.
Sau phiên khai mạc, hội thảo đã nghe sáu tham luận tiêu biểu của các nhà khoa học đến từ nhiều cơ sở nghiên cứu và đào tạo.
Mở đầu là tham luận “Hệ giá trị quốc gia Việt Nam và vai trò điều tiết của nó trong kỷ nguyên mới” của GS.TS. Phạm Văn Đức. Từ góc nhìn triết học phát triển, tác giả khẳng định hệ giá trị quốc gia là “la bàn định hướng” cho sự phát triển đất nước, bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển con người, giữa hội nhập quốc tế với giữ gìn bản sắc dân tộc. Theo ông, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, nguồn lực văn hóa và hệ giá trị ngày càng trở thành nhân tố quyết định năng lực phát triển bền vững của mỗi quốc gia.
Tiếp đó, TS. Trần Tuấn Phong trình bày tham luận “Một vài suy nghĩ về mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam: Tiếp cận từ góc độ hệ giá trị quốc gia”, góp phần làm rõ cơ sở giá trị của con đường phát triển mà Việt Nam đang lựa chọn. Tham luận khẳng định hệ giá trị quốc gia vừa là kết quả của quá trình lịch sử, vừa là mục tiêu hướng tới trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu là tham luận của TS. Phan Hữu Chánh về mối quan hệ giữa hệ giá trị quốc gia và Nhà nước pháp quyền từ góc độ triết học. Tác giả cho rằng hệ giá trị quốc gia giữ vai trò định hướng, trong khi Nhà nước pháp quyền là công cụ thể chế hóa, bảo vệ và hiện thực hóa các giá trị đó trong đời sống xã hội. Những phân tích về mối quan hệ giữa giá trị, thể chế và con người đã gợi mở nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn trong quá trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Một trong những tham luận nhận được sự quan tâm đặc biệt là bài viết “Phát huy hệ giá trị quốc gia Việt Nam từ thực tiễn phát triển đô thị di sản: Trường hợp thành phố Huế trong bối cảnh mới” của TS. Phan Thanh Hải. Từ thực tiễn phát triển của Huế sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tác giả cho rằng hệ giá trị quốc gia được hiện thực hóa sinh động thông qua các giá trị văn hóa, lịch sử, di sản và con người cụ thể. Với hệ thống di sản phong phú, bề dày lịch sử và truyền thống nhân văn đặc sắc, Huế là minh chứng tiêu biểu cho khả năng chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển. Tham luận đồng thời nhấn mạnh vai trò của văn hóa và con người trong chiến lược xây dựng Huế trở thành đô thị di sản, văn hóa, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường và thông minh.
Tiếp nối mạch nghiên cứu đó, TS. Trần Thị Hồng Minh trình bày tham luận về phát huy hệ giá trị quốc gia Việt Nam theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, tập trung phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với việc xây dựng và phát huy hệ giá trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới. Theo tác giả, các giá trị quốc gia cần tiếp tục được cụ thể hóa thành chính sách phát triển, chuẩn mực xã hội và động lực đổi mới sáng tạo.
Khép lại phiên tham luận là bài trình bày của TS. Nguyễn Thủy Tiên về phát triển văn hóa theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV nhằm xây dựng con người Huế toàn diện trong kỷ nguyên mới. Tham luận khẳng định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực phát triển, đồng thời nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng con người Huế với những phẩm chất trí tuệ, nhân văn, sáng tạo và trách nhiệm trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Bên cạnh các tham luận được trình bày trực tiếp, kỷ yếu hội thảo gồm 15 bài viết khoa học với gần 164 trang nội dung đã cung cấp thêm nhiều góc nhìn phong phú về chủ đề nghiên cứu. Đáng chú ý là nghiên cứu của ThS. Nguyễn Hồng Đức về nhận thức của sinh viên đối với hệ giá trị quốc gia, dựa trên khảo sát hơn 360 sinh viên trên cả nước. Kết quả cho thấy đa số sinh viên nhận thức được tầm quan trọng của hệ giá trị quốc gia nhưng mức độ hiểu biết còn chưa đồng đều, đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức giáo dục giá trị trong thời đại số. Trong khi đó, tham luận của TS. Hồ Mạnh Tùng về tiếp biến văn hóa số trong thời đại trí tuệ nhân tạo đã đặt ra những vấn đề mới liên quan đến nguy cơ “khủng hoảng giá trị” và vai trò điều tiết của hệ giá trị quốc gia trong môi trường số. Nhiều bài viết khác về giáo dục, phát triển bền vững, tư tưởng Hồ Chí Minh, kinh nghiệm quốc tế và vai trò của các thiết chế xã hội cũng góp phần mở rộng không gian nghiên cứu của chủ đề này.
Phát biểu tổng kết hội thảo, GS.TS. Võ Khánh Vinh, Chủ nhiệm Chương trình KX.03/21-30, đánh giá cao chất lượng các tham luận và những trao đổi khoa học tại hội thảo. Theo ông, các nghiên cứu đã góp phần làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng liên quan đến hệ giá trị quốc gia Việt Nam trong bối cảnh mới.
Hội thảo thống nhất nhận định rằng hệ giá trị quốc gia không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển đất nước. Đó là sự kết tinh những giá trị cốt lõi được hình thành trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, phản ánh bản sắc văn hóa, lý tưởng phát triển, khát vọng dân tộc và định hướng phát triển của Việt Nam trong thời đại mới.
Từ các tham luận và trao đổi khoa học, hội thảo đã làm rõ vai trò điều tiết của hệ giá trị quốc gia trên nhiều phương diện: định hướng mục tiêu phát triển đất nước; bảo đảm sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển con người; củng cố các giá trị cốt lõi của xã hội Việt Nam hiện đại; định hướng xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển; đồng thời nuôi dưỡng khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
Đặc biệt, hội thảo ghi nhận những đóng góp từ thực tiễn Huế thông qua các nghiên cứu của TS. Phan Thanh Hải, TS. Trần Thị Hồng Minh, TS. Hoàng Trần Như Ngọc và nhiều nhà khoa học khác. Các nghiên cứu cho thấy hệ giá trị quốc gia không tồn tại như một hệ thống giá trị trừu tượng mà được hiện thực hóa thông qua các giá trị văn hóa, lịch sử và con người cụ thể ở từng địa phương. Trong đó, Huế được nhìn nhận là một trường hợp tiêu biểu về sự gắn kết giữa di sản văn hóa, phát triển con người và phát triển bền vững.
Theo GS.TS. Võ Khánh Vinh, hội thảo là một bước đi quan trọng trong quá trình triển khai Chương trình khoa học xã hội và nhân văn cấp quốc gia KX.03/21-30. Những kết quả nghiên cứu từ hội thảo sẽ tiếp tục được tổng hợp, hoàn thiện thành các sản phẩm khoa học, đồng thời bổ sung cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ công tác tham mưu, tư vấn chính sách cho Đảng và Nhà nước trong quá trình xây dựng, hoàn thiện và phát huy hệ giá trị quốc gia Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Nhìn tổng thể, hội thảo đã hoàn thành mục tiêu đặt ra khi góp phần làm sáng tỏ hơn nội hàm, vị trí, vai trò cũng như những yêu cầu và phương thức phát huy hệ giá trị quốc gia Việt Nam trong bối cảnh phát triển mới. Giá trị của hội thảo không chỉ nằm ở những trao đổi học thuật sâu sắc, mà còn ở việc củng cố một nhận thức ngày càng rõ nét: sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước phải được đặt trên nền tảng văn hóa và hệ giá trị dân tộc. Trong hành trình hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI, hệ giá trị quốc gia cần được chuyển hóa thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh tinh thần và động lực phát triển, tạo nên sự đồng thuận xã hội và sức mạnh đoàn kết dân tộc.
Đối với Huế, địa phương hội tụ và lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam, hội thảo tiếp tục khẳng định vai trò của thành phố không chỉ là trung tâm văn hóa, di sản của cả nước mà còn là một không gian tiêu biểu để nghiên cứu, bảo tồn, thực hành và lan tỏa hệ giá trị quốc gia trong thời đại mới. Từ những trao đổi học thuật tại hội thảo, nhiều gợi mở quan trọng đã được đặt ra nhằm kết nối giữa lý luận và thực tiễn, giữa bảo tồn và phát triển, giữa truyền thống và hiện đại. Đó cũng là cơ sở để các giá trị quốc gia từng bước được cụ thể hóa thành chính sách, thành hành động và thành động lực phát triển, góp phần xây dựng Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương giàu bản sắc, đồng thời đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước trong những thập niên tới.
Hương Bình