Sáng 27/12/2025, tại cửa khẩu Ban Phakkad (tỉnh Chanthaburi, miền Đông Thái Lan), chính phủ Thái Lan và Campuchia đã chính thức ký kết thỏa thuận ngừng bắn, đánh dấu bước tiến quan trọng nhằm hạ nhiệt căng thẳng biên giới giữa hai nước trong nhiều năm qua.
Thỏa thuận ngừng bắn được ký bởi Đại tướng Natthaphon Narkphanit, Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan, và Đại tướng Tea Seiha, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia, trong khuôn khổ cuộc họp Ủy ban Biên giới chung (GBC) hai nước.
Theo tuyên bố chung, lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ 12h trưa cùng ngày (giờ địa phương). Hai bên cam kết giữ nguyên hiện trạng triển khai lực lượng, không tăng cường binh sĩ hay khí tài tại khu vực tranh chấp, đồng thời không sử dụng vũ lực đối với dân thường. Thỏa thuận nhằm tạo điều kiện để người dân bị ảnh hưởng tại biên giới sớm trở về nhà, từng bước ổn định cuộc sống.
Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan, Chủ tịch GBC phía Thái, cho biết tình hình sẽ được giám sát nghiêm ngặt trong 72 giờ đầu. Trên cơ sở đó, hai bên sẽ tiếp tục thảo luận nhằm củng cố lệnh ngừng bắn lâu dài. Ông khẳng định lực lượng Thái Lan hiện kiểm soát phần lớn khu vực giao tranh.
Thỏa thuận bao gồm cơ chế giám sát với sự tham gia của quan sát viên ASEAN, cùng đường dây phối hợp trực tiếp giữa Bộ trưởng Quốc phòng và Tổng tư lệnh quân đội hai nước. Thái Lan cũng cam kết trao trả 18 binh sĩ Campuchia bị bắt giữ nếu thỏa thuận được duy trì ổn định sau 72 giờ.
Thỏa thuận đánh dấu hồi kết cho 20 ngày giao tranh dữ dội, được coi là nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua khiến ít nhất 101 người thiệt mạng và hơn 500.000 người phải sơ tán.
Thái Lan và Campuchia vẫn còn tranh chấp biên giới tại nhiều khu vực trên đường ranh giới dài hơn 800 km, vốn được xác định từ Hiệp ước Pháp – Xiêm năm 1907. Trong đó, mới chỉ khoảng 630 km được phân định chính thức. Việc ký kết ngừng bắn lần này được đánh giá là bước tiến ngoại giao quan trọng, mở đường cho các giải pháp hòa bình lâu dài.
Việc Thái Lan và Campuchia đạt được thỏa thuận ngừng bắn sau 20 ngày giao tranh không chỉ góp phần chấm dứt xung đột nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua, mà còn mở ra cơ hội khôi phục ổn định khu vực biên giới và thúc đẩy đối thoại ngoại giao. Đây được xem là bước đi mang tính xây dựng, đặt nền móng cho tiến trình giải quyết tranh chấp lãnh thổ lâu dài giữa hai quốc gia láng giềng Đông Nam Á.
Bên cạnh ý nghĩa tích cực trong việc hạ nhiệt căng thẳng biên giới, vụ xung đột kéo dài giữa Thái Lan và Campuchia cũng đặt ra những lo ngại sâu sắc về vai trò điều phối và giải quyết khủng hoảng nội khối của ASEAN. Việc để xảy ra giao tranh nghiêm trọng giữa hai quốc gia thành viên ngay trong khu vực được xem là hòa bình và ổn định đã ảnh hưởng đáng kể đến uy tín của khối trên chính trường quốc tế.
Thêm vào đó, những cáo buộc kéo dài về việc Campuchia là điểm nóng dung dưỡng các tổ chức tội phạm mạng – đặc biệt là các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia – càng khiến hình ảnh khu vực Đông Nam Á trở nên phức tạp hơn trong mắt cộng đồng quốc tế. Hệ lụy không chỉ dừng ở an ninh mạng, mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin đầu tư và quan hệ kinh tế giữa ASEAN với nhiều quốc gia trên thế giới.
Trong bối cảnh đó, thỏa thuận ngừng bắn lần này không chỉ là bước đi cần thiết để giải quyết một xung đột song phương, mà còn là phép thử đối với khả năng nội lực, trách nhiệm tập thể và vị thế của ASEAN trong việc gìn giữ hòa bình, ổn định và hình ảnh của chính mình trước những thách thức ngày càng đa chiều.
Đồng Trịnh