Ngày 28/1/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã trực tiếp kiểm tra tiến độ các dự án phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc, yêu cầu tuyệt đối không lùi các mốc tiến độ đã cam kết và tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương để kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Việc kiểm tra thực địa trong giai đoạn then chốt này cho thấy Chính phủ theo dõi sát sao từng dự án, coi tiến độ và chất lượng là yếu tố quyết định bảo đảm thành công chung của APEC 2027.
Chỉ đạo của Chính phủ và áp lực tiến độ trên công trường
Việt Nam đăng cai Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc đặt ra yêu cầu rất cao về hạ tầng, tổ chức và điều hành trong bối cảnh thời gian gấp, khối lượng dự án lớn, kỹ thuật phức tạp. Trước thực tế đó, Chính phủ và chính quyền Đặc khu Phú Quốc xác định rõ phương châm triển khai là bám sát tiến độ, phân công rõ trách nhiệm, giữ vững kỷ luật và bảo đảm hiệu quả lâu dài; các mốc thời gian, công trình trọng điểm và cơ chế điều hành đang được tổ chức thực hiện theo hướng thận trọng, quyết liệt.
Bên cạnh những kết quả bước đầu, quá trình triển khai cũng bộc lộ nhiều khó khăn khách quan. Đặc thù địa bàn đảo khiến nguồn cung vật liệu xây dựng phụ thuộc lớn vào vận chuyển từ đất liền, chi phí cao và chịu tác động mạnh của điều kiện thời tiết. Một số thủ tục hành chính, đặc biệt liên quan đến đánh giá tác động môi trường và cấp phép xây dựng, vẫn cần thêm thời gian hoàn thiện, tạo áp lực đáng kể trong bối cảnh quỹ thời gian dành cho APEC 2027 không còn nhiều.
Ngay sau khi Phú Quốc được lựa chọn là địa điểm tổ chức Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, Chính phủ đã xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, gắn với uy tín đối ngoại quốc gia và chiến lược phát triển lâu dài. Từ năm 2024, các chỉ đạo về công tác chuẩn bị hạ tầng được ban hành theo hướng tập trung, phân công rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành và địa phương, tránh tình trạng triển khai dàn trải, thiếu liên kết.
Một dấu mốc quan trọng là ngày 24/9/2025, khi Chính phủ và tỉnh An Giang tổ chức lễ khởi công đồng loạt 10 dự án hạ tầng trọng điểm đầu tiên phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc. Đây là bước triển khai cụ thể trong tổng danh mục hơn 21 dự án với tổng vốn đầu tư trên 137.000 tỷ đồng, tập trung vào các lĩnh vực giao thông, hàng không, đô thị, môi trường và hạ tầng hội nghị. Đáng chú ý, các dự án đều được đặt trong tổng thể quy hoạch phát triển Phú Quốc đến năm 2030, tầm nhìn 2050, nhằm bảo đảm hiệu quả sử dụng lâu dài, không chỉ phục vụ riêng cho một sự kiện.
Trong số các công trình đang triển khai, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc được xác định là hạng mục then chốt. Với tổng mức đầu tư gần 22.000 tỷ đồng, dự án bao gồm xây dựng đường cất hạ cánh thứ hai, nhà ga hành khách T2 và khu nhà ga VIP. Theo kế hoạch được phê duyệt, các hạng mục chính phải cơ bản hoàn thành vào cuối năm 2026, dành năm 2027 cho vận hành thử, kiểm tra an toàn và hoàn thiện kỹ thuật trước khi đón các đoàn đại biểu quốc tế.
Thực tế triển khai trong năm 2025 cho thấy áp lực tiến độ là rất lớn. Công tác giải phóng mặt bằng khu vực mở rộng sân bay đạt được những kết quả quan trọng, song vẫn phát sinh vướng mắc liên quan đến hồ sơ đất đai, điều chỉnh quy hoạch cục bộ và yêu cầu bảo đảm quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng. Trước tình hình này, Chính phủ đã nhiều lần yêu cầu các bộ, ngành và chính quyền địa phương xử lý dứt điểm từng nội dung cụ thể, không để tình trạng chậm trễ kéo dài làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn bộ chương trình APEC 2027.
Song song với dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, các tuyến giao thông trục chính, trong đó có Đại lộ APEC và các tuyến kết nối từ sân bay vào trung tâm Đặc khu, đang được đẩy nhanh tiến độ thi công. Đây là những tuyến có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm lưu thông an toàn, thông suốt cho các đoàn đại biểu trong thời gian diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, đồng thời góp phần giải quyết các điểm nghẽn giao thông tồn tại lâu nay trên địa bàn Phú Quốc. Đến cuối năm 2025, nhiều đoạn tuyến đã hoàn thành công tác san nền, triển khai các lớp kết cấu mặt đường, hướng tới mục tiêu cơ bản hoàn chỉnh trước quý III/2026.
Theo báo cáo tại buổi kiểm tra của Thủ tướng Chính phủ ngày 28/1/2026
Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, với tổng mức đầu tư khoảng 22.000 tỷ đồng, đang được triển khai đồng loạt các hạng mục trọng điểm. Đến thời điểm báo cáo, nhà ga hành khách T2 (giai đoạn 1) và nhà ga VIP đã hoàn thành xây dựng cơ bản; hạng mục đường cất hạ cánh thứ hai đạt giá trị khối lượng thực hiện khoảng 2.370 tỷ đồng. Theo kế hoạch, đường băng thứ hai sẽ hoàn thành vào ngày 30/6/2026, nhà ga VIP vào ngày 30/9/2026 và nhà ga T2 vào ngày 30/12/2026.
Đối với dự án Đại lộ APEC, tổng mức đầu tư khoảng 1.817 tỷ đồng, đến nay đã giải ngân 56,4% kế hoạch vốn năm 2025. Công tác giải phóng mặt bằng đang được tập trung triển khai và dự kiến hoàn tất trong tháng 2/2026, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục còn lại.
Dự án Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC và các công trình chức năng, bao gồm khu kè và san lấp biển diện tích 57 ha với tổng mức đầu tư khoảng 21.860 tỷ đồng, hiện đạt khoảng 33% khối lượng thi công. Trong đó, tuyến ĐT.975 đã hoàn thành 90,3% công tác giải phóng mặt bằng, dự kiến hoàn thành toàn tuyến vào ngày 17/12/2026.
Từ nghị quyết cán bộ đến sự đồng hành của người dân
Trong bối cảnh triển khai đồng loạt nhiều dự án quy mô lớn với yêu cầu tiến độ cao, chính quyền Đặc khu Phú Quốc đã có những điều chỉnh quan trọng về cơ chế điều hành nhằm đáp ứng tính chất đặc thù của nhiệm vụ phục vụ APEC 2027. Đáng chú ý là việc HĐND Đặc khu Phú Quốc ban hành Nghị quyết về bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến APEC 2027. Nghị quyết này được xem là bước đi cần thiết, tạo hành lang pháp lý và tâm lý để đội ngũ cán bộ, công chức chủ động xử lý công việc, kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án.
Nội dung nghị quyết không chỉ dừng lại ở việc khuyến khích tinh thần chủ động, sáng tạo, mà còn gắn với cơ chế kiểm soát, giám sát và trách nhiệm giải trình, bảo đảm mọi quyết định được đưa ra đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật và vì lợi ích chung. Thực tế triển khai cho thấy cơ chế này đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, thủ tục, đặc biệt ở các khâu liên quan đến giải phóng mặt bằng, điều chỉnh kỹ thuật và phối hợp liên ngành.
Song song với việc hoàn thiện cơ chế điều hành, sự đồng thuận và đồng hành của người dân Phú Quốc được xác định là yếu tố có ý nghĩa then chốt đối với tiến độ chung. Trong quá trình triển khai các dự án phục vụ APEC, nhiều hộ dân đã chủ động bàn giao mặt bằng sớm theo chủ trương chung. Việc bàn giao đất được thực hiện trên cơ sở đối thoại, công khai, minh bạch các phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, qua đó tạo được sự đồng thuận xã hội tương đối cao so với nhiều dự án hạ tầng lớn khác.
Việc người dân bàn giao mặt bằng đúng và sớm tiến độ không chỉ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị thi công, mà còn giảm áp lực chi phí, hạn chế phát sinh khiếu kiện, tranh chấp, tạo điều kiện để các nhà thầu tổ chức thi công theo kế hoạch đã đề ra. Đây là yếu tố quan trọng góp phần giữ nhịp tiến độ cho các công trình hạ tầng trong bối cảnh quỹ thời gian chuẩn bị cho APEC 2027 ngày càng thu hẹp.
Cùng với đó, công tác tái định cư và bảo đảm an sinh xã hội cho các hộ dân bị ảnh hưởng được triển khai song song với tiến độ dự án. Các khu tái định cư được đầu tư hạ tầng cơ bản, kết hợp với các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, kết nối việc làm, nhằm giúp người dân sớm ổn định cuộc sống. Cách tiếp cận này cho thấy chính quyền địa phương không chỉ tập trung vào tiến độ công trình, mà còn chú trọng yếu tố xã hội, coi đây là nền tảng cho phát triển bền vững.
Bên cạnh các yếu tố kinh tế – xã hội, công tác bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn trong suốt quá trình triển khai các dự án cũng được đặt lên hàng đầu. Các phương án bảo vệ công trình, phân luồng giao thông, phòng chống cháy nổ và ứng phó sự cố y tế được xây dựng từ sớm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng công an, quân đội và các đơn vị chức năng. Đây là yêu cầu tất yếu đối với một sự kiện quốc tế lớn, đồng thời góp phần nâng cao năng lực quản lý, điều hành của địa phương trong dài hạn.
Từ góc độ phát triển, APEC 2027 được xác định là cú hích quan trọng để Phú Quốc hoàn thiện hệ thống hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực quản trị đô thị. Những công trình đang được triển khai không chỉ phục vụ Tuần lễ Cấp cao, mà còn tiếp tục được khai thác hiệu quả sau năm 2027, tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển du lịch, thương mại và logistics, qua đó đóng góp vào tăng trưởng kinh tế – xã hội của địa phương và cả nước.
Có thể khẳng định, APEC 2027 không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng, mà còn là cơ hội để Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế và uy tín trên chính trường khu vực và quốc tế. Thông qua việc đăng cai và tổ chức thành công Tuần lễ Cấp cao APEC tại Phú Quốc, Việt Nam thể hiện năng lực điều hành, tổ chức các sự kiện đa phương lớn, đồng thời phát đi thông điệp mạnh mẽ về một quốc gia ổn định, chủ động hội nhập và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế. Chính vì ý nghĩa đó, các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027 được Chính phủ xác định là nhiệm vụ trọng điểm, được theo dõi sát sao và chỉ đạo quyết liệt ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Quá trình chuẩn bị cho APEC 2027 tại Phú Quốc đang cho thấy sự vào cuộc đồng bộ của Chính phủ, chính quyền địa phương và người dân. Các mốc tiến độ rõ ràng, cơ chế điều hành phù hợp cùng sự đồng thuận xã hội là những yếu tố then chốt giúp Phú Quốc từng bước đáp ứng yêu cầu tổ chức một sự kiện quốc tế lớn, đồng thời tạo nền tảng phát triển bền vững cho giai đoạn tiếp theo. Thành công của APEC 2027, vì vậy, không chỉ được đo bằng chất lượng công tác tổ chức, mà còn ở những giá trị lâu dài về hạ tầng, quản trị, môi trường đầu tư và uy tín quốc gia mà Phú Quốc và Việt Nam đạt được sau sự kiện.
Kiến Văn