Theo Reuters, ngày 30/1/2026 cho biết, vào tuần tới, Triển lãm Hàng không Singapore, sự kiện hai năm một lần sẽ diễn ra trong bối cảnh Singapore và các quốc gia láng giềng Đông Nam Á theo dõi sát việc Trung Quốc tiếp tục gia tăng năng lực quân sự trong khu vực, đồng thời bày tỏ lo ngại trước xu hướng Mỹ ngày càng thu mình trên trường quốc tế.
Diễn ra từ ngày 3 đến 8/2, Triển lãm Hàng không Singapore, sự kiện lớn nhất châu Á trong lĩnh vực này dự kiến thu hút hơn 1.000 doanh nghiệp, bao gồm các nhà sản xuất máy bay, hãng hàng không, công ty vũ khí cùng các phái đoàn quân sự đến từ nhiều quốc gia. Triển lãm Hàng không Singapore 2026 được xem là tấm gương phản chiếu những bất ổn quốc phòng cũng như tham vọng tăng trưởng của khu vực. Sự kiện hàng không lớn nhất châu Á sẽ giới thiệu máy bay, linh kiện và vũ khí trong bối cảnh ngành đang chịu áp lực từ nhu cầu đi lại tăng cao, căng thẳng địa chính trị và tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài.
Tại triển lãm, tiêm kích F-35 do hãng Lockheed Martin (Mỹ) sản xuất, thuộc biên chế Không quân Hoàng gia Australia, sẽ lần đầu xuất hiện. Trong khi đó, quân đội Singapore đang chờ bàn giao những chiếc F-35 đầu tiên, dù một số nhà phân tích đặt câu hỏi về mức độ suy giảm của các liên minh hậu thuẫn cho những chương trình quốc phòng như vậy.
“Vấn đề then chốt là các quốc gia châu Á sẽ đánh giá ra sao về cam kết quốc phòng của Mỹ đối với khu vực,” ông Byron Callan, đối tác điều hành tại công ty nghiên cứu Capital Alpha Partners có trụ sở tại Washington, nhận định.
Theo các nhà phân tích an ninh và lãnh đạo ngành, lĩnh vực quốc phòng được dự báo sẽ nhận được sự quan tâm đặc biệt, trong bối cảnh ngân sách quân sự tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương gia tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị leo thang.
Các chính phủ và nhà thầu quốc phòng dự kiến sẽ đẩy mạnh đầu tư vào nhiều công nghệ, từ trực thăng, hệ thống phòng thủ tên lửa đến máy bay không người lái và năng lực chống UAV, nhằm củng cố khả năng phòng thủ cũng như nâng cao các giải pháp tình báo, giám sát và cảnh báo sớm.
Đội bay của các hãng hàng không đang mở rộng
Chương trình cũng diễn ra vào thời điểm then chốt đối với ngành hàng không dân dụng toàn cầu, khi các hãng hàng không nỗ lực củng cố đà phục hồi sau đại dịch và mở rộng đội bay, trong lúc các nhà sản xuất vẫn phải đối mặt với những nút thắt kéo dài trong chuỗi cung ứng và các rào cản thương mại.
Theo ông Subhas Menon, Tổng thư ký Hiệp hội Các hãng hàng không châu Á – Thái Bình Dương (AAPA), việc mở rộng đội bay trên toàn khu vực được dự báo sẽ tiếp tục “mạnh mẽ, tùy thuộc vào mức độ tháo gỡ các nút thắt trong chuỗi cung ứng”.
Ông cảnh báo Đông Nam Á và Ấn Độ nhiều khả năng sẽ dẫn dắt tăng trưởng, song nhấn mạnh rằng chủ nghĩa bảo hộ và các ma sát thương mại khiến những thách thức về nguồn cung khó có thể sớm được giải quyết.
Dù triển lãm hàng không Singapore thường không phải là sự kiện trọng tâm cho các đơn hàng máy bay thương mại, Airbus và Boeing vẫn bước vào kỳ triển lãm lần này trong bối cảnh ngày càng chịu áp lực trước những thách thức đối với thế song quyền lâu nay của hai hãng.
Hãng COMAC của Trung Quốc cũng đang tìm cách thu hút sự chú ý với mẫu máy bay chở khách C919 do hãng tự phát triển, dự kiến xuất hiện lần thứ hai trong năm nay, sau khi từng tạo làn sóng chú ý trên truyền thông cách đây hai năm.
“Chắc chắn mọi người sẽ theo dõi COMAC với sự quan tâm lớn,” ông Adam Cowburn, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Alton Aviation Consultancy, nhận định. “Những thành công ban đầu của hãng bên ngoài Trung Quốc chủ yếu đến từ Đông Nam Á. Sẽ rất đáng chú ý khi xem liệu xu hướng đó có tiếp tục được củng cố tại triển lãm lần này hay trong năm tới hay không.”
Dù đang nỗ lực khẳng định vị thế như một lựa chọn thay thế cho thế song quyền lâu nay của Airbus và Boeing, COMAC hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào các hãng hàng không nội địa Trung Quốc và một số hãng vận tải quy mô nhỏ tại Đông Nam Á, bao gồm Campuchia, Brunei, Lào, Việt Nam và Indonesia.
Hai dòng máy bay hiện có của hãng, C919 thân hẹp và C909, mẫu phản lực khu vực cỡ nhỏ vẫn chưa được các cơ quan quản lý hàng không phương Tây cấp chứng nhận, qua đó hạn chế khả năng mở rộng sang các thị trường không có mối liên kết chặt chẽ với Trung Quốc.
Giống như nhiều nhà sản xuất khác, COMAC cũng chưa đạt được các mục tiêu giao hàng đề ra, chủ yếu do những gián đoạn trong chuỗi cung ứng. “Số máy bay COMAC giao trong cả một năm vẫn thấp hơn nhiều so với lượng máy bay mà Boeing hoặc Airbus giao trong một tháng. Khoảng cách này là rất lớn,” ông Cowburn nói.
Tuy nhiên, như một dấu hiệu cho thấy tham vọng thương mại của hãng trước thềm Triển lãm Hàng không Singapore, COMAC gần đây đã giới thiệu biến thể thương mại đầu tiên của C919, theo các hình ảnh đăng tải trên mạng xã hội.
Theo tạp chí chuyên ngành Air Current, biến thể rút gọn 140 chỗ ngồi được thiết kế để hoạt động tại các khu vực cao nguyên như Lhasa, thủ phủ Tây Tạng đã lần đầu xuất hiện bên ngoài nhà máy của COMAC vào ngày 21/1. Hãng cũng đang lên kế hoạch phát triển một biến thể lớn hơn, với thân máy bay kéo dài.
Hãng Embraer của Brazil cũng sẽ giới thiệu các dòng máy bay phản lực khu vực tại triển lãm, chỉ ít ngày sau khi công bố khả năng xây dựng một dây chuyền lắp ráp mới tại Ấn Độ – thị trường hàng không tăng trưởng nhanh nhất thế giới.
Tính bền vững được dự báo là một trong những chủ đề trọng tâm của sự kiện năm nay, đặc biệt xoay quanh các tiến bộ trong nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) và các hệ thống động cơ đẩy thế hệ mới. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang các giải pháp năng lượng sạch hơn vẫn đối mặt với nhiều thách thức.
Ông Menon của AAPA cho biết: “Ngành hàng không năng lượng mặt trời (SAF) cũng đang gặp phải những trở ngại về chuỗi cung ứng, chủ nghĩa bảo hộ và các rào cản thương mại. Các nhà cung cấp nhiên liệu truyền thống chưa thực sự tham gia vào quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch”, đồng thời cho biết thêm rằng đội bay cũ kỹ tiếp tục hạn chế việc tăng hiệu quả.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, chuỗi cung ứng còn nhiều gián đoạn và ngành hàng không dân dụng lẫn quốc phòng cùng đứng trước những bước ngoặt quan trọng, Triển lãm Hàng không Singapore năm nay không chỉ là nơi trưng bày công nghệ và sản phẩm mới, mà còn phản ánh rõ những toan tính chiến lược và tham vọng dài hạn của các quốc gia cũng như các nhà sản xuất hàng không toàn cầu. Những diễn biến tại sự kiện được kỳ vọng sẽ phần nào định hình cục diện cạnh tranh, hợp tác và định hướng phát triển của ngành trong thời gian tới.
Thế Nguyễn