Ngày 3/2/2026, theo Reuters, Singapore đã chính thức khai mạc cuộc họp hàng không lớn nhất châu Á vào thứ Ba, trong bối cảnh ngành hàng không khu vực đứng trước bài toán kép: vừa phải đáp ứng các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng, vừa đối mặt với tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng kéo dài. Việc thiếu hụt linh kiện và năng lực sản xuất đã khiến tiến độ bàn giao máy bay bị trì hoãn, làm gia tăng áp lực lên các hãng hàng không khi nhu cầu đi lại tiếp tục phục hồi mạnh mẽ.
Hơn 1.000 doanh nghiệp đang góp mặt tại Triển lãm Hàng không Singapore lần thứ 10, sự kiện được tổ chức hai năm một lần và được xem là thước đo quan trọng phản ánh sức khỏe cũng như xu hướng dịch chuyển của ngành hàng không – quốc phòng khu vực. Danh sách tham dự trải dài từ các tập đoàn toàn cầu như Airbus và Boeing đến nhà thầu quốc phòng – kỹ thuật hàng không hàng đầu Singapore ST Engineering, bên cạnh sự xuất hiện ngày càng rõ nét của các công ty quốc phòng công nghệ cao tập trung vào máy bay không người lái như Anduril Industries và Shield AI. Điều này cho thấy triển lãm không chỉ là sân chơi của hàng không dân dụng truyền thống mà còn phản ánh quá trình hội tụ giữa hàng không, quốc phòng và công nghệ không gian.
Triển lãm năm 2024 đã thu hút gần 60.000 khách tham dự trong bốn ngày giao dịch thương mại, và ban tổ chức kỳ vọng lượng người tham dự năm nay sẽ còn cao hơn, đặc biệt sau khi lần đầu tiên ra mắt Hội nghị Thượng đỉnh Không gian song hành. Động thái Singapore tuyên bố khởi động Cơ quan Vũ trụ quốc gia vào đầu tuần này được xem là bước đi chiến lược, nhằm định vị quốc đảo như một trung tâm mới của các hoạt động hàng không – vũ trụ tại châu Á, đồng thời mở rộng chuỗi giá trị sang các lĩnh vực công nghệ cao và quốc phòng.
Trong bối cảnh đó, châu Á – Thái Bình Dương tiếp tục là thị trường tăng trưởng nhanh nhất thế giới về du lịch hàng không, với động lực chính đến từ Trung Quốc và Ấn Độ. Lưu lượng hành khách trong khu vực được dự báo tăng 7,3% trong năm 2026, vượt xa mức trung bình toàn cầu. Tuy nhiên, tốc độ phục hồi và mở rộng đội bay của các hãng hàng không đang vấp phải rào cản lớn khi các nhà sản xuất máy bay và động cơ chưa thể theo kịp nhu cầu, do ảnh hưởng kéo dài của tình trạng thiếu hụt linh kiện, lao động và năng lực sản xuất.
Ông Jeffrey Lam, Chủ tịch mảng hàng không vũ trụ thương mại của ST Engineering, nhà cung cấp dịch vụ bảo trì, sửa chữa khung máy bay lớn nhất thế giới, nhận định thị trường hiện đang đối mặt với sự mất cân đối rõ rệt giữa cung và cầu. Theo ông, bầu không khí tại triển lãm năm nay sẽ phản ánh sự đan xen giữa kỳ vọng và thận trọng, khi các hãng hàng không, nhà sản xuất và nhà cung ứng đều tìm kiếm lời giải cho bài toán mở rộng năng lực trong khi vẫn đảm bảo chuỗi cung ứng ổn định.
Về mặt thương mại, Boeing đã công bố thỏa thuận với Air Cambodia cho 10 máy bay phản lực 737 MAX, cho thấy nhu cầu đối với dòng máy bay thân hẹp vẫn duy trì ở mức cao tại các thị trường mới nổi. Trong khi đó, nhà sản xuất Trung Quốc COMAC đang gia tăng hiện diện nhằm thu hút sự chú ý quốc tế với dòng máy bay chở khách C919, mẫu máy bay “cây nhà lá vườn” sẽ xuất hiện lần thứ hai tại triển lãm sau khi từng chiếm lĩnh các tiêu đề hai năm trước.
Sớm hơn trong ngày thứ Ba, mẫu máy bay khu vực cỡ nhỏ C909 của COMAC đã ghi nhận đơn hàng đầu tiên của triển lãm, khi Sơn Tây Victory General Aviation ký ý định thư mua sáu máy bay chữa cháy. Đáng chú ý, phiên bản chở khách của C909 cũng đang dần tạo được chỗ đứng tại Đông Nam Á. Theo dữ liệu của COMAC, các hãng như TransNusa (Indonesia), Lao Airlines và VietJet Aviation của Việt Nam đã khai thác dòng máy bay này trên hơn 20 đường bay, phục vụ trên 700.000 hành khách, một tín hiệu cho thấy các nhà sản xuất mới đang từng bước chen chân vào thị trường vốn do Airbus và Boeing thống trị.
Tổng thể, Triển lãm Hàng không Singapore năm nay không chỉ phản ánh đà phục hồi của ngành sau đại dịch, mà còn phơi bày rõ những thách thức cấu trúc của thị trường, từ năng lực sản xuất, chuỗi cung ứng đến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nhà sản xuất truyền thống và các “tân binh” đang nổi lên, đặc biệt từ châu Á.
Dù chỉ chiếm khoảng 5% tổng giá trị đơn đặt hàng tại các triển lãm hàng không toàn cầu kể từ năm 2012, theo tính toán của các nhà phân tích Jefferies, Triển lãm Hàng không Singapore vẫn bị đánh giá là tụt hậu đáng kể so với các sự kiện đầu tàu như Paris Air Show, Farnborough hay Dubai Airshow, vốn sẽ diễn ra vào cuối năm nay. Điều này phản ánh thực tế rằng Singapore không phải là nơi chốt các hợp đồng “bom tấn” lớn nhất của ngành.
Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của triển lãm lại nằm ở vai trò là điểm gặp gỡ chiến lược của các lãnh đạo hàng không trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nơi các hãng bay, nhà sản xuất máy bay và động cơ tập trung thảo luận về kế hoạch mở rộng đội bay, năng lực bảo dưỡng cũng như các nút thắt chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh châu Á – Thái Bình Dương hiện chiếm khoảng 35% lưu lượng hàng không toàn cầu và tiếp tục tăng nhanh, Singapore được xem như “diễn đàn trung gian” kết nối cung – cầu hơn là một sàn giao dịch hợp đồng thuần túy.
Triển vọng tăng trưởng dài hạn của khu vực càng củng cố vai trò này. Theo báo cáo của Alton Aviation Consultancy công bố ngay trước thềm triển lãm, Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Nam Á được dự báo sẽ chiếm 8 trong số 10 thị trường du lịch hàng không tăng trưởng nhanh nhất thế giới giai đoạn 2024–2044. Điều này đồng nghĩa với việc các quyết định chiến lược được thảo luận tại Singapore, từ mua sắm máy bay, đầu tư hạ tầng đến hợp tác bảo dưỡng – có thể định hình cục diện thị trường trong nhiều thập kỷ tới.
Phạm vi ảnh hưởng của triển lãm cũng đang mở rộng vượt ra ngoài châu Á, đặc biệt sang Trung Đông, khi Qatar và Ả Rập Xê Út cử các phái đoàn hàng không dân dụng tới tham dự. Động thái này phản ánh sự liên kết ngày càng chặt chẽ giữa các trung tâm hàng không đang lên, trong bối cảnh Trung Đông và châu Á cùng cạnh tranh để trở thành điểm trung chuyển toàn cầu. Cùng ngày thứ Hai, Singapore Airlines thông báo sẽ khai trương bốn chuyến bay mỗi tuần tới Riyadh từ tháng Sáu, cho thấy mối liên kết hàng không – kinh tế giữa Singapore và Trung Đông đang được thúc đẩy song song với các hoạt động ngoại giao và thương mại tại triển lãm.
Tổng thể, dù không dẫn đầu về giá trị đơn hàng, Triển lãm Hàng không Singapore vẫn giữ vị thế quan trọng như một bàn cờ chiến lược của ngành, nơi các xu hướng tăng trưởng, dịch chuyển thị trường và liên kết khu vực được định hình rõ nét.
Triển lãm Hàng không Singapore cho thấy rõ vai trò ngày càng quan trọng của châu Á – Thái Bình Dương trong bức tranh hàng không toàn cầu, không phải với tư cách là nơi ký kết các hợp đồng lớn nhất, mà là diễn đàn chiến lược để định hình xu hướng tăng trưởng dài hạn của ngành. Trong bối cảnh nhu cầu đi lại tiếp tục mở rộng nhanh, đặc biệt tại Ấn Độ, Trung Quốc và Đông Nam Á, triển lãm trở thành điểm hội tụ then chốt để các hãng hàng không, nhà sản xuất và nhà hoạch định chính sách tìm kiếm giải pháp cho những thách thức về năng lực sản xuất, chuỗi cung ứng và cạnh tranh công nghệ. Qua đó, Singapore tiếp tục khẳng định vị thế là nút kết nối trung tâm giữa các thị trường tăng trưởng cao của châu Á với các trung tâm hàng không toàn cầu, góp phần định hình trật tự mới của ngành trong giai đoạn hậu đại dịch.
Thế Nguyễn