Trong kỷ nguyên số, nền tảng tư tưởng tiếp tục giữ vai trò “linh hồn”, quyết định bản lĩnh và sức sống của một Đảng cách mạng. Như Hồ Chí Minh từng khẳng định, “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt”, song thực tiễn hiện nay cho thấy công tác bảo vệ nền tảng ấy đang đối mặt với thách thức chưa từng có: các thế lực thù địch tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data) để gia tăng “xâm lăng tâm hồn”, trong khi chủ nghĩa cá nhân từ bên trong có nguy cơ làm xói mòn niềm tin và lý tưởng. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải củng cố “lá chắn tư tưởng”, bảo vệ Đảng trong điều kiện mới.
Trong sự nghiệp cách mạng, bảo vệ Đảng luôn là nhiệm vụ “then chốt của then chốt”, giữ vai trò quyết định đối với sự sống còn của chế độ và sự phát triển bền vững của dân tộc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ thông tin trên không gian mạng, bên cạnh những cơ hội to lớn cũng đặt ra nhiều thách thức phức tạp. Vì vậy, việc vận dụng sáng tạo các chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở thành yêu cầu khách quan, cấp thiết nhằm nâng cao “sức đề kháng” của hệ thống chính trị.
Bài viết tập trung phân tích giá trị thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ nền tảng tư tưởng, đồng thời đề xuất các giải pháp xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, bảo đảm sự kiên định và trường tồn của Đảng trong bối cảnh nhiều biến động. Việc vận dụng tư tưởng “chủ nghĩa làm cốt” không dừng lại ở việc nhắc lại các luận điểm kinh điển, mà cốt lõi là thấm nhuần tinh thần “dĩ bất biến, ứng vạn biến” — vừa kiên định nền tảng tư tưởng Mác – Lênin, vừa linh hoạt, sáng tạo trong thực tiễn. Đây không chỉ là yêu cầu cấp bách để bảo vệ hệ tư tưởng của Đảng, mà còn là chìa khóa củng cố niềm tin chiến lược, giữ vững bản chất để Đảng luôn là đạo đức, là văn minh trong tình hình mới.
Giá trị bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trong dòng chảy của lịch sử cách mạng Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là di sản quý báu mà còn là thực thể sống động, mang sức mạnh tự bảo vệ và tự phát triển. Giá trị bền vững ấy trước hết bắt nguồn từ nguyên lý “Chủ nghĩa làm cốt”. Người từng khẳng định sâu sắc trong tác phẩm Đường Kách mệnh: “Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy. Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam”[4]. Với Người, bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là bảo vệ “phần hồn”, bảo vệ tính chính danh và năng lực định hướng của Đảng. Trong bối cảnh hiện nay, khi các luồng tư tưởng ngoại lai xâm nhập tinh vi, việc giữ vững cái “cốt” lý luận Mác – Lênin không chỉ là sự kế thừa mà là điều kiện tiên quyết để Đảng không bị hòa tan hay chệch hướng trước những biến động địa chính trị phức tạp. Vì vậy, văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: “Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Leenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới”[2]
Sự sắc sảo trong di sản của Người còn nằm ở phương châm hành động “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”. Đây chính là chiếc chìa khóa vạn năng để vận dụng vào công tác bảo vệ Đảng trong tình hình mới. Cái “bất biến” chính là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, là bản chất giai cấp công nhân của Đảng. Cái “vạn biến” là sự linh hoạt về phương thức đấu tranh, là khả năng thích ứng và làm chủ các công cụ công nghệ hiện đại để phản bác các quan điểm sai trái. Tư duy này giúp công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của chúng ta thoát khỏi sự xơ cứng, giáo điều, chuyển từ thế phòng ngự thụ động sang thế chủ động tiến công, bẻ gãy các luận điệu xuyên tạc ngay từ khi mới manh nha trên không gian mạng.
Sâu sắc hơn, tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng luôn gắn liền với mối quan hệ biện chứng giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, “chống” là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách. Người quan niệm: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”[5]. Điều này hoàn toàn tương đồng với tinh thần của Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhấn mạnh việc “kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, xây là cơ bản, chống phải quyết liệt, hiệu quả”. Việc lan tỏa những giá trị tích cực, những câu chuyện tử tế và sự trong sạch về đạo đức của cán bộ, đảng viên chính là cách bảo vệ nền tảng tư tưởng hiệu quả nhất. Bởi khi nội lực tư tưởng vững vàng, khi niềm tin của nhân dân được củng cố thì mọi âm mưu “diễn biến hòa bình” hay các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, phản động đều trở nên vô hiệu.
Cuối cùng, giá trị trường tồn trong tư duy của Người chính là việc xác lập “thế trận lòng dân” trong bảo vệ Đảng. Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân”[6], và bảo vệ Đảng cũng không ngoại lệ. Một nền tảng tư tưởng chỉ thực sự vững chắc khi nó thẩm thấu vào nhận thức của quần chúng và được quần chúng bảo vệ. Trong kỷ nguyên số, việc vận dụng tư tưởng này đòi hỏi mỗi đảng viên phải trở thành một sứ giả tư tưởng, làm cho lý luận Mác – Lênin trở nên gần gũi, thiết thực, để nhân dân thực sự là “tai mắt”, là bức tường thành kiên cố nhất ngăn chặn dòng chảy của các thông tin xấu hại, giữ gìn sự trong sáng của hệ tư tưởng Đảng trong lòng xã hội.
Những thách thức đặt ra đối với nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới
Tuy nhiên, khi chiếu rọi những giá trị bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn xoay vần của thời đại, chúng ta không thể không nhận diện những “vùng xoáy” đầy thử thách mà công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng đang phải đối mặt, đó là một cuộc chiến không tiếng súng nhưng vô cùng khốc liệt.
Thách thức trước tiên và trực diện nhất chính là sự cộng hưởng giữa chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, phản động và sự bùng nổ của công nghệ số. Chưa bao giờ các luận điệu xuyên tạc lại có khả năng thẩm thấu nhanh và sâu như hiện nay. Với sự trợ giúp của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các thuật toán điều hướng thông tin, các thế lực thù địch đã tạo ra những “túi lọc thông tin”, khiến người dùng mạng xã hội dễ dàng rơi vào trạng thái bị dẫn dắt tư tưởng một cách vô thức. Các thông tin xấu độc được ngụy tạo tinh vi dưới dạng “phản biện khách quan”, đánh vào những vấn đề nhạy cảm về tham nhũng, tiêu cực hay chủ quyền lãnh thổ để kích động tâm lý hoài nghi. Đây chính là hình thái “xâm lăng tâm hồn” mà Đại hội XIII của Đảng đã nhận diện: các thế lực thù địch ngày càng quyết liệt, tinh vi và xảo quyệt hơn trong việc công kích nền tảng lý luận của Đảng.
Thách thức còn trở nên phức tạp hơn khi kết hợp với những “vết rạn” từ bên trong nội bộ. Trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập sâu rộng, sự tấn công của lối sống thực dụng và sự cám dỗ của lợi ích vật chất đã khiến một bộ phận cán bộ, đảng viên nảy sinh tâm lý “nhạt Đảng, khô Đoàn”. Sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, cùng với những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không chỉ làm suy yếu sức chiến đấu của tổ chức mà còn tạo ra những “khoảng trống tư tưởng” để các thế lực thù địch, phản động khoét sâu công phá. Khi “bộ lọc” tư tưởng trong mỗi cá nhân bị hoen rỉ bởi chủ nghĩa cá nhân, thì mọi rào cản ngăn chặn thông tin độc hại từ bên ngoài đều trở nên mong manh.
Đặc biệt, một thách thức mang tính đặc thù hiện nay là sự khó khăn trong việc làm chủ tốc độ và hiệu quả của công tác đấu tranh phản bác. Trong dòng chảy thông tin cuồn cuộn trên không gian mạng, các quan điểm sai trái thường có xu hướng lan tỏa theo cấp số nhân nhờ tính ẩn danh và tính giật gân. Trong khi đó, các bài viết lý luận chính thống đôi khi vẫn còn chậm chân hơn về tốc độ, khô cứng về hình thức và chưa đủ độ sắc bén để thuyết phục giới trẻ – những “công dân số” vốn ưa chuộng sự trực quan và tính tương tác. Đây chính là “điểm nghẽn” mà nếu không được khơi thông bằng tư duy đột phá, chúng ta sẽ dễ rơi vào thế phòng ngự bị động.
Tựu trung lại, thách thức đối với nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay không đơn thuần là sự tấn công từ bên ngoài hay sự suy yếu từ bên trong, mà là sự đan xen giữa hai yếu tố này trên nền tảng công nghệ hiện đại. Nhận diện rõ những thách thức này không phải để bi quan, mà để thấy rằng việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lúc này cần một tinh thần quyết liệt và sáng tạo hơn bao giờ hết, nhằm biến những áp lực thành động lực để tự đổi mới và tự chỉnh đốn.
Một số giải pháp cơ bản trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí vào bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Thứ nhất, hiện đại hóa hình thức truyền tải lý luận. Đây thực chất là sự vận dụng sáng tạo tính đại chúng trong tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện thực tiễn của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0. Người từng căn dặn: “Viết cho ai xem? Nói cho ai nghe?” và khẳng định lý luận chỉ có sức mạnh khi nó thâm nhập vào quần chúng, biến thành nhận thức và hành động của số đông.
Trước hết, hiện đại hóa hình thức truyền tải để phù hợp với tâm lý tiếp nhận của độc giả hiện đại. Trong tác phẩm Đường Kách mệnh, Hồ Chí Minh đã chọn cách viết cực kỳ súc tích, dễ hiểu để ngay cả những người nông dân mù chữ cũng có thể tiếp cận được lý tưởng cách mạng. Vận dụng tinh thần đó, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay cần chuyển dịch từ những bài viết chuyên luận dài dòng, nặng nề về giáo điều sang các loại hình truyền thông đa phương tiện như: Infographic, video ngắn (Shorts/TikTok), podcast và các đồ họa tương tác. Việc “số hóa” lý luận giúp các giá trị tư tưởng của Đảng không còn nằm im trên trang sách mà trở nên sống động, gần gũi, giúp người đọc – đặc biệt là thế hệ trẻ – có thể tiếp cận mọi lúc, mọi nơi trên các thiết bị thông minh.
Bên cạnh đó, việc vận dụng tính đại chúng đòi hỏi sự thay đổi trong ngôn ngữ nghị luận. Thay vì sử dụng những thuật ngữ hàn lâm, khó hiểu, chúng ta cần sử dụng ngôn ngữ của đời sống, gắn lý luận với việc giải quyết những vấn đề thực tiễn mà nhân dân đang quan tâm. Điều này hoàn toàn nhất quán với quan điểm của Nghị quyết số 35-NQ/TW về việc “đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tuyên truyền… sát với từng đối tượng, từng địa bàn”.
Cuối cùng, hiện đại hóa hình thức truyền tải còn nghĩa là phải chiếm lĩnh được “ưu thế tốc độ” trên không gian mạng. Trong cuộc chiến tư tưởng, thông tin nào đến trước và có hình thức hấp dẫn hơn thường chiếm được ưu thế định hướng dư luận. Vì vậy, các cơ quan làm công tác tư tưởng cần xây dựng các hệ sinh thái nội dung số đồng bộ, từ mạng xã hội đến các ứng dụng di động, đảm bảo dòng chủ lưu của tư tưởng Đảng luôn hiện diện mạnh mẽ và áp đảo trước các luồng thông tin rác.
Thứ hai, xây dựng những chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ cán bộ, việc hình thành những chiến sĩ tiên phong trong tình hình mới cần hội tụ đủ ba yếu tố then chốt: Bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ lý luận uyên bác và kỹ năng tác chiến hiện đại.
Trước hết, đó phải là đội ngũ “vừa hồng” vừa “chuyên” như tâm nguyện của Người. Bảo vệ Đảng trước hết phải bằng niềm tin sắt đá và sự thấu triệt về mặt lý luận. Trong bối cảnh thông tin thật giả lẫn lộn, nếu cán bộ không có bản lĩnh chính trị vững vàng, chính họ sẽ là những người đầu tiên bị dao động trước những luận điệu xuyên tạc. Lực lượng này phải là những người thẩm thấu sâu sắc chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, có khả năng nhận diện nhanh chóng các biến tướng của chủ nghĩa cơ hội và xét lại lịch sử.
Đồng thời, lực lượng này phải có tư duy “tác chiến” hiện đại trên không gian số. Trong kỷ nguyên số, đây là khả năng làm chủ công nghệ và ngôn ngữ mạng xã hội. Đội ngũ này không thể chỉ ngồi trong phòng đọc để viết những bài bình luận dài dằng dặc, mà phải biết sử dụng “vũ khí” của thời đại biến những luận điểm lý luận khô khan thành những “mũi tên tư tưởng” sắc bén, có độ lan tỏa cao và khả năng định hướng dư luận tức thì.
Hơn nữa, cần vận dụng quan điểm “vũ trang toàn dân” của Người vào mặt trận tư tưởng, lực lượng tiên phong phải đóng vai trò là “ngòi nổ”, là hạt nhân định hướng để lôi cuốn toàn thể đảng viên và quần chúng nhân dân cùng tham gia. Khi có một vấn đề nhạy cảm, lực lượng này phải nhanh chóng cung cấp “nguồn tin sạch” và hệ thống lý lẽ chuẩn mực để làm điểm tựa cho các đảng viên khác cùng lan tỏa, xây dựng một biển thông tin tích cực đa tầng, đa lớp bao vây dọn dẹp các thông tin của thế lực thù địch.
Thứ ba, thiết lập thế trận lòng dân trên không gian mạng. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh: “Gốc có vững cây mới bền, xây lầu thắng lợi trên nền nhân dân”. Khi chuyển dịch trận địa lên không gian mạng, thực thể “nhân dân” không mất đi mà hiện diện dưới hình thái các “cư dân số”. Việc thiết lập “thế trận lòng dân” trực tuyến không chỉ là một giải pháp kỹ thuật mà là một cuộc vận động chính trị sâu rộng, nhằm biến sức mạnh của quần chúng thành bức tường thành không thể phá vỡ bao quanh nền tảng tư tưởng của Đảng.
Đầu tiên, khơi dậy ý thức “tự đề kháng” và trách nhiệm công dân số. Hồ Chí Minh từng dạy: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Bảo vệ Đảng trên mạng không thể chỉ dựa vào các cơ quan chức năng với các biện pháp kỹ thuật gỡ bỏ hay chặn lọc. Sức mạnh bền bỉ nhất nằm ở khả năng tự sàng lọc của mỗi cá nhân. Công tác vận động quần chúng lúc này cần tập trung vào việc trang bị “kiến thức an ninh mạng” và “văn hóa ứng xử số”, làm cho mỗi người dân cảm thấy việc bảo vệ sự thật, bảo vệ Đảng cũng chính là bảo vệ môi trường sống tinh thần của chính họ.
Tiếp nữa, cần thực hiện phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu” thông qua sức mạnh cộng đồng. Bản chất của thuật toán mạng xã hội là sự lan tỏa dựa trên sự tương tác. Nếu chúng ta chỉ tập trung vào việc “chống” (phản bác) mà quên mất việc “xây” (lan tỏa), chúng ta sẽ luôn ở thế rượt đuổi. Khi những câu chuyện về lòng tốt, về thành tựu của đất nước, về sự hy sinh của cán bộ được lan tỏa mạnh mẽ, không gian cho những tin giả, tin độc sẽ tự khắc bị thu hẹp. Đây chính là cách chúng ta tạo ra một “hệ sinh thái chính trị lành mạnh”, nơi niềm tin được củng cố bằng những bằng chứng thực tiễn sinh động.
Cuối cùng, huy động sức mạnh tổng lực của các tổ chức chính trị – xã hội. “Thế trận lòng dân” mạng cần sự vào cuộc đồng bộ của Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ… Mỗi tổ chức cần xây dựng các cộng đồng trực tuyến mạnh mẽ, nơi các thành viên không chỉ nhận thông tin mà còn chủ động tham gia đấu tranh, phản bác. Khi hàng triệu tài khoản cùng đồng thanh lên tiếng trước một luận điệu sai trái, sức mạnh cộng hưởng đó sẽ tạo ra luồng dư luận áp đảo, cô lập hoàn toàn những tiếng nói lạc điệu.
Thứ tư, kết hợp chặt chẽ giữa “Xây” và “Chống”. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, xây dựng Đảng luôn là một quá trình song hành. Trước hết, cần lấy “Xây” làm nền tảng chiến lược thông qua giáo dục tư tưởng. “Xây” ở đây chính là việc bồi đắp nội lực, làm cho nền tảng tư tưởng của Đảng thẩm thấu sâu sắc vào máu thịt của mỗi cán bộ, đảng viên. Theo tinh thần của Nghị quyết số 35-NQ/TW, “Xây” là nhiệm vụ cơ bản và lâu dài. Việc giáo dục đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân theo gương Bác không chỉ là để rèn luyện nhân cách, mà chính là cách tạo ra “hệ miễn dịch” tự nhiên. Đây chính là công cụ tư tưởng mạnh mẽ nhất để biến niềm tin thành hành động tự giác, làm cho cái tốt nảy nở như hoa mùa xuân, để cái xấu bị lấn át và không còn chỗ đứng.
Tiếp theo là lấy “Chống” làm nhiệm vụ cấp bách thông qua công cụ pháp lý. Hồ Chí Minh vốn đề cao giáo dục nhưng Người cũng khẳng định: “Pháp luật phải thẳng tay trừng trị những kẻ bất liêm”. Trong tình hình mới, “Chống” phải quyết liệt và hiệu quả bằng sức mạnh của kỷ cương và luật pháp. Việc thực thi nghiêm túc Luật An ninh mạng và các quy định về những điều đảng viên không được làm chính là những “thanh bảo kiếm” bảo vệ nền tảng tư tưởng. Chúng ta cần kiên quyết đấu tranh, bóc gỡ các trang thông tin độc hại, xử lý nghiêm minh các cá nhân, tổ chức có hành vi xuyên tạc, bôi nhọ Đảng và Nhà nước. Sự nghiêm minh của pháp luật không chỉ có tác dụng răn đe kẻ thù mà còn là lời cảnh tỉnh cho những biểu hiện dao động, “tự diễn biến” ngay trong nội bộ.
Như vậy, sự kết hợp giữa “Xây” và “Chống” là biểu hiện của tư duy quản trị Đảng thông minh và quyết liệt. Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ một hệ tư tưởng, đây còn là quá trình khẳng định bản lĩnh văn hóa và sức mạnh pháp lý của một Đảng cầm quyền chân chính. Đúng như lời Bác dạy, việc quét sạch “rác rưởi” tư tưởng phải đi đôi với việc trồng những “bông hoa” đạo đức, có như vậy, nền tảng tư tưởng của Đảng mới mãi mãi xanh tươi và vững bền trước mọi sóng gió của thời đại.
Tóm lại, nhìn lại chặng đường lịch sử, mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam đều bắt nguồn từ sự kiên định và vận dụng sáng tạo nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong bối cảnh hiện nay với những biến động khó lường của địa chính trị và sự bùng nổ của không gian mạng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn là một nhiệm vụ chính trị thông thường, mà đã trở thành cuộc đấu tranh sinh tồn để giữ vững “linh hồn” của chế độ. Bảo vệ Đảng không phải là bảo vệ những giáo điều xơ cứng, mà là bảo vệ một hệ tư tưởng khoa học, nhân văn và luôn tự đổi mới để dẫn dắt dân tộc. Việc vận dụng tư tưởng của Người trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng giai đoạn hiện nay đòi hỏi phải thẩm thấu sâu sắc tinh thần “Chủ nghĩa làm cốt” để giữ vững bản lĩnh, đồng thời linh hoạt “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” để làm chủ công nghệ và chiếm lĩnh mặt trận thông tin. Có như vậy, Đảng ta sẽ luôn giữ vững tay lái, đưa con thuyền cách mạng Việt Nam đi tới những bến bờ thắng lợi mới trong kỷ nguyên số.
TS.Vũ Cảnh Lâm/Trường Đại học Kỹ thuật Lê Quý Đôn
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Chính trị. (2018). Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới. Hà Nội.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam. (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập I). Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật.
3. Đảng Cộng sản Việt Nam. (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tập 1, tr.81.
4. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H. 2002, t. 2, tr. 267 – 268
5. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H.2011, t.1, tr.284
6. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 6, tr. 232