Ngày 5/6/1911, từ Bến cảng Nhà Rồng, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã khởi hành trên hành trình vạn dặm tìm đường cứu nước, mở ra bước ngoặt làm thay đổi vận mệnh dân tộc Việt Nam. Sau 115 năm, dấu chân lịch sử ấy không chỉ còn là ký ức của một thời hào hùng, mà đã trở thành ngọn lửa soi đường cho các thế hệ hôm nay. Tiếp bước khát vọng lớn lao ấy, tuổi trẻ Việt Nam đang viết tiếp những kỳ tích mới bằng tri thức, công nghệ, bản lĩnh hội nhập và niềm tự hào dân tộc.
Từ dấu chân trên bến Nhà Rồng đến kỳ tích của dân tộc
Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Việt Nam chìm trong đêm dài nô lệ dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Các phong trào yêu nước diễn ra sôi nổi nhưng lần lượt thất bại; từ khởi nghĩa Cần Vương, phong trào Đông Du của Phan Bội Châu đến xu hướng cải cách ôn hòa của Phan Châu Trinh đều chưa thể tìm ra con đường giải phóng dân tộc phù hợp với bối cảnh lịch sử và xu thế phát triển của thời đại. Đất nước đứng trước cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước, khi khát vọng độc lập vẫn cháy bỏng nhưng lối đi phía trước còn mờ mịt.
Trong hoàn cảnh ấy, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã lựa chọn một hướng đi khác biệt. Không đi theo những con đường đã được thử nghiệm nhưng chưa thành công, Người quyết tâm ra nước ngoài để tận mắt tìm hiểu thế giới, khảo nghiệm thực tiễn và tìm kiếm lời giải cho câu hỏi lớn của dân tộc: Làm thế nào để Việt Nam giành lại độc lập, tự do và phát triển phồn vinh?
Trưa ngày 5/6/1911, tại Bến Nhà Rồng (Sài Gòn – Gia Định), chàng thanh niên 21 tuổi Nguyễn Tất Thành với tên gọi Văn Ba đã bước lên tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu hành trình lịch sử kéo dài hơn 30 năm bôn ba qua nhiều châu lục. Mang theo hành trang giản dị nhưng chất chứa khát vọng lớn lao về tự do độc lập cho tổ quốc, Người đã đi qua nhiều quốc gia, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa, chứng kiến cả những thành tựu và bất công của xã hội tư bản, đồng thời không ngừng tìm tòi, học hỏi để nhận diện quy luật vận động của thời đại.
Từ hành trình ấy, Nguyễn Ái Quốc đã đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, tìm thấy con đường giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Đây là bước ngoặt có ý nghĩa quyết định đối với lịch sử cách mạng Việt Nam, mở đường cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, dẫn dắt dân tộc đi tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và tiếp tục làm nên những thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.
Hơn 115 năm đã trôi qua kể từ ngày con tàu rời Bến Nhà Rồng, nhưng dấu chân lịch sử của Nguyễn Tất Thành vẫn còn vang vọng trong dòng chảy dân tộc. Đó không chỉ là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí tự lực tự cường và khát vọng độc lập, mà còn là bài học lớn về tinh thần dám nghĩ khác, dám đi con đường chưa ai đi để tìm lời giải cho những vấn đề của đất nước.
Ngày nay, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, hành trình tìm đường cứu nước năm xưa tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ Việt Nam. Tiếp bước tinh thần tiên phong của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tuổi trẻ hôm nay đang viết tiếp những hành trình mới bằng tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
Ngọn lửa từ dấu chân Người vẫn sáng mãi
Nhân kỷ niệm 115 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước (05/06/1911 – 05/06/2026), nhiều hoạt động chính trị, văn hóa và giáo dục ý nghĩa đã được tổ chức trên khắp cả nước nhằm tôn vinh cuộc đời, sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Người, đồng thời lan tỏa những giá trị trường tồn về lý tưởng sống, tinh thần yêu nước và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ Việt Nam.
Trong dòng chảy các hoạt động hướng về sự kiện lịch sử đặc biệt này, chương trình nghệ thuật – chính luận “Dấu chân phía trước” do tập thể lớp K12CC2, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam thực hiện đã để lại nhiều dấu ấn sâu sắc. Không chỉ là một chương trình văn nghệ tưởng niệm, “Dấu chân phía trước” được xây dựng như một hành trình cảm xúc, tái hiện chặng đường hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ ngày Người rời Bến Nhà Rồng năm 1911 đến khi tìm thấy con đường giải phóng dân tộc và lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi tới những thắng lợi lịch sử.
Thông qua sự kết hợp giữa nghệ thuật biểu diễn, tư liệu lịch sử, âm nhạc và các phần chính luận, chương trình đã khắc họa sinh động hình ảnh người thanh niên Nguyễn Tất Thành với khát vọng cháy bỏng giành độc lập cho dân tộc, đồng thời làm nổi bật giá trị của tinh thần tiên phong, ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên vì đất nước. Những câu chuyện lịch sử quen thuộc được truyền tải bằng ngôn ngữ gần gũi, sáng tạo, giúp người xem, đặc biệt là thế hệ trẻ có cơ hội tiếp cận lịch sử bằng cảm xúc, sự thấu hiểu và niềm tự hào dân tộc.
Chương trình đã thu hút sự quan tâm của đông đảo sinh viên, giảng viên cùng nhiều khách mời tham dự. Chia sẻ về mục đích tổ chức, Trưởng Ban tổ chức Hoàng Nhật Huy cho biết: “Dấu chân phía trước không dừng lại ở việc tái hiện lịch sử. Chúng em mong muốn biến lịch sử trở thành một trải nghiệm sống động, để người trẻ ngày nay tiếp cận bằng sự thấu hiểu và đồng cảm”.
Không chỉ là một hoạt động chào mừng ngày lễ lớn của dân tộc, “Dấu chân phía trước” còn cho thấy tinh thần chủ động, sáng tạo của sinh viên Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam trong việc gìn giữ và lan tỏa các giá trị lịch sử. Qua đó, chương trình góp phần khơi dậy trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tiếp nối lý tưởng cách mạng, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến và chung tay xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh trong kỷ nguyên mới.
Tuổi trẻ hôm nay trên hành trình viết tiếp những kỳ tích
Nếu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành gần 30 năm bôn ba khắp năm châu để tìm ra con đường giải phóng dân tộc, thì thế hệ trẻ hôm nay mang trên vai sứ mệnh tiếp tục mở ra những con đường mới cho sự phát triển của đất nước trong thời đại hội nhập và chuyển đổi số. Tiếp nối tinh thần tiên phong ấy, lòng yêu nước của thanh niên thế kỷ XXI không chỉ được thể hiện bằng sự tri ân đối với lịch sử, mà còn bằng năng lực làm chủ tri thức, công nghệ, khoa học và tinh thần đổi mới sáng tạo để đóng góp cho sự phát triển của quốc gia.
Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Sáng kiến và kinh nghiệm là của quý chung cho cả dân tộc. Chúng ta phải ra sức làm cho nó dồi dào thêm và lan rộng mãi”, ngày càng nhiều bạn trẻ đang khẳng định vai trò tiên phong trong các lĩnh vực mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Từ các phòng thí nghiệm, giảng đường đại học đến những doanh nghiệp công nghệ trẻ, tinh thần dám nghĩ, dám làm và khát vọng chinh phục những giới hạn mới đang trở thành động lực để thanh niên Việt Nam góp phần nâng cao vị thế đất nước trên bản đồ tri thức toàn cầu.
Không chỉ thể hiện khát vọng cống hiến thông qua học tập, nghiên cứu và sáng tạo, nhiều bạn trẻ còn bày tỏ tình yêu nước bằng những hành động cụ thể, thiết thực trong các hoạt động hướng về lịch sử và cộng đồng. Một trong những dấu ấn nổi bật là sự tham gia của hàng nghìn đoàn viên, thanh niên trong các hoạt động phục vụ Đại lễ diễu binh, diễu hành cấp Quốc gia kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2025) tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội. Những ngày tập luyện nghiêm túc, vượt qua điều kiện thời tiết khắc nghiệt và yêu cầu kỷ luật cao đã trở thành minh chứng sinh động cho tinh thần trách nhiệm, ý chí và lòng tự hào dân tộc của thế hệ trẻ.
Là một trong những học viên tham gia khối nữ sĩ quan Cảnh sát giao thông tại sự kiện A80, Hoàng Mai Phương chia sẻ: “Những ngày tháng tập luyện dưới thời tiết khắc nghiệt, mình càng trân quý hơn hai chữ ‘hòa bình’ mà thế hệ cha ông đã đánh đổi bằng máu xương”. Với Phương, mỗi bước chân trên quảng trường lịch sử không chỉ là nhiệm vụ được giao mà còn là cách để thế hệ trẻ thể hiện lòng biết ơn đối với những hy sinh của các thế hệ đi trước. “Thế hệ trẻ hôm nay cần viết tiếp những kỳ tích mới bằng lòng biết ơn, tri thức và nhiệt huyết. Những gì chúng ta cống hiến cho Tổ quốc và nhân dân sẽ trường tồn theo năm tháng”, cô nhấn mạnh.
Bên cạnh học tập, sáng tạo và cống hiến, người trẻ còn thể hiện trách nhiệm trong việc gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa dân tộc. Tại Lạng Sơn, Lễ hội Kỳ Cùng – Tả Phủ là một minh chứng tiêu biểu cho tinh thần ấy. Không chỉ tham gia công tác tổ chức, hỗ trợ du khách hay các hoạt động văn nghệ cộng đồng, nhiều bạn trẻ còn chủ động quảng bá nét đẹp văn hóa địa phương thông qua việc mặc trang phục truyền thống, tham gia các đoàn rước kiệu và giới thiệu các giá trị lịch sử, tín ngưỡng đặc sắc của lễ hội. Những hành động tưởng chừng giản dị ấy đang góp phần đưa văn hóa dân tộc đến gần hơn với cộng đồng, đồng thời khẳng định vai trò của thanh niên trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Từ những công trình nghiên cứu khoa học, những dự án công nghệ mới, những hàng quân thẳng tắp trong ngày hội lớn của dân tộc đến những nỗ lực gìn giữ di sản văn hóa truyền thống, có thể thấy tinh thần “Dấu chân phía trước” vẫn đang được tiếp nối bằng nhiều hình thức khác nhau. Đó chính là cách thế hệ trẻ hôm nay viết tiếp hành trình mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khởi đầu cách đây 115 năm – hành trình của khát vọng, bản lĩnh, sáng tạo và cống hiến không ngừng vì một Việt Nam hùng cường, phát triển và giàu bản sắc.
Nếu hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh là kỳ tích mở đường cho dân tộc trong thế kỷ XX, thì những nỗ lực học tập, sáng tạo, cống hiến và gìn giữ bản sắc văn hóa của thế hệ trẻ hôm nay chính là những kỳ tích đang được viết tiếp trong thời bình. Từ giảng đường, phòng nghiên cứu, thao trường đến các hoạt động cộng đồng, thế hệ trẻ hôm nay đang chứng minh rằng lòng yêu nước không chỉ nằm trong ký ức hay những khẩu hiệu, mà được thể hiện bằng những hành động cụ thể, bằng khát vọng vươn lên và tinh thần trách nhiệm với đất nước mỗi ngày.
Để xứng đáng với công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, tuổi trẻ hôm nay không được phép bằng lòng với những gì đã có. Hơn lúc nào hết, mỗi người trẻ cần không ngừng học tập, rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức và năng lực chuyên môn; chủ động làm chủ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến vì lợi ích chung của đất nước. Trong một thế giới biến đổi nhanh chóng, trách nhiệm của thanh niên không chỉ là kế thừa những thành quả của các thế hệ đi trước, mà còn phải tạo ra những giá trị mới, góp phần đưa Việt Nam phát triển hùng cường, thịnh vượng và hội nhập sâu rộng với thế giới.
115 năm đã trôi qua kể từ ngày người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng mang theo khát vọng tìm đường cứu nước. Hôm nay, trên hành trình xây dựng và phát triển đất nước, mỗi bạn trẻ cũng đang đứng trước những “chuyến hải trình” của riêng mình. Tiếp bước dấu chân của Bác không chỉ là sự tri ân đối với lịch sử, mà còn là lời cam kết bằng hành động: sống có lý tưởng, dám dấn thân, dám sáng tạo, dám cống hiến và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Đó chính là cách thiết thực nhất để ngọn lửa từ mùa hè năm 1911 tiếp tục được trao truyền, tỏa sáng và trở thành động lực đưa dân tộc Việt Nam vững bước vào tương lai.
Mai Phương/Học viện Báo chí và Tuyên truyền