Ngày 3/7/2026, Bộ Ngoại giao Ấn Độ (MEA) cho biết New Delhi đang tăng cường phối hợp với các quốc gia thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nhằm đẩy nhanh quá trình rà soát và nâng cấp Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Ấn Độ (AITIGA). Đây được xem là một trong những ưu tiên của Ấn Độ trong việc thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực, phù hợp với định hướng của chính sách Hành động hướng Đông.
Theo TTXVN, phát biểu tại cuộc họp báo trước chuyến công du của Thủ tướng Narendra Modi tới Indonesia, Australia và New Zealand từ ngày 8-11/7, Thứ trưởng Ngoại giao Ấn Độ phụ trách phương Đông Rudrendra Tandon cho biết New Delhi đang đẩy mạnh phối hợp với các nước ASEAN nhằm thúc đẩy tiến trình rà soát và nâng cấp Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN – Ấn Độ (AITIGA), coi đây là một trong những trọng tâm hợp tác kinh tế với khu vực.
Theo ông Tandon, sau nhiều năm thực thi, AITIGA không còn đáp ứng đầy đủ yêu cầu của bối cảnh kinh tế và thương mại hiện nay. Sự thay đổi trong cơ cấu sản xuất, chuỗi cung ứng và dòng chảy thương mại của cả Ấn Độ và ASEAN khiến nhiều quy định của hiệp định trở nên lạc hậu, trong khi cơ chế ưu đãi thuế quan hiện hành vẫn còn khác biệt giữa các nước thành viên. Vì vậy, việc nâng cấp hiệp định được kỳ vọng sẽ mở rộng mức độ tự do hóa thương mại, đơn giản hóa các điều kiện tiếp cận thị trường và tạo ra khuôn khổ hợp tác cân bằng, hiệu quả hơn cho cả hai bên.
Quan chức ngoại giao Ấn Độ cho biết tiến trình này chỉ có thể hoàn tất khi đạt được sự đồng thuận của toàn bộ 10 quốc gia thành viên ASEAN. Trong bối cảnh đó, New Delhi đang duy trì trao đổi thường xuyên với các đối tác trong khu vực, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương với từng nước ASEAN nhằm tạo thêm động lực cho các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, ông từ chối bình luận về nội dung cụ thể do quá trình thương lượng vẫn đang được tiến hành theo cơ chế đa phương.
Đề cập quan hệ kinh tế với Australia, Vụ trưởng Vụ châu Đại Dương thuộc Bộ Ngoại giao Ấn Độ Vishwesh Negi cho biết hai nước đang tăng tốc đàm phán Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện (CECA), trên cơ sở bảo đảm lợi ích cân bằng cho cả hai phía. Sau khi Hiệp định Hợp tác Kinh tế và Thương mại (ECTA) có hiệu lực từ năm 2022, hai bên tiếp tục mở rộng phạm vi hợp tác thông qua CECA nhằm xây dựng khuôn khổ thương mại toàn diện hơn. Theo ông Negi, các trưởng đoàn đàm phán sẽ sớm nối lại các vòng thương lượng để thúc đẩy tiến trình hoàn tất hiệp định.
Chuyến công du của Thủ tướng Narendra Modi sẽ bắt đầu tại Indonesia trong hai ngày 8-9/7, trước khi tới Australia ngày 10/7 và New Zealand ngày 11/7. Tại Indonesia, các cuộc trao đổi dự kiến tập trung vào việc rà soát quan hệ song phương và thúc đẩy hợp tác giữa Ấn Độ với ASEAN, trong đó tiến trình nâng cấp AITIGA được xem là một nội dung quan trọng. Tại Australia, ông Modi sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh thường niên Ấn Độ – Australia lần thứ ba, với trọng tâm là tăng cường hợp tác kinh tế và chiến lược. Chặng dừng chân cuối cùng tại New Zealand mang ý nghĩa đặc biệt khi đây sẽ là chuyến thăm chính thức đầu tiên của một Thủ tướng Ấn Độ tới quốc gia này sau bốn thập kỷ.
Việc Ấn Độ đồng thời thúc đẩy nâng cấp AITIGA với ASEAN và đẩy nhanh đàm phán Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện (CECA) với Australia cho thấy New Delhi đang ưu tiên mở rộng mạng lưới liên kết kinh tế tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Đây cũng là bước đi nhằm hiện thực hóa chính sách Hành động hướng Đông, tăng cường khả năng hội nhập vào các chuỗi cung ứng khu vực và củng cố vai trò của Ấn Độ trong cấu trúc kinh tế đang định hình tại khu vực.
Minh Châu