Chuyển hóa “bốn kiên định” thành hành động quyết liệt là yêu cầu cấp thiết trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phát triển đất nước, đồng thời là thước đo bản lĩnh, trách nhiệm và năng lực của mỗi cán bộ, đảng viên. Bài viết làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và đề xuất các giải pháp nhằm chuyển hóa “bốn kiên định” từ nhận thức thành hành động, tạo chuyển biến thực chất trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay.
Giá trị của “Bốn kiên định” trong giữ vững nền tảng tư tưởng và vai trò lãnh đạo của Đảng
Trong mọi thời kỳ cách mạng, nền tảng tư tưởng, mục tiêu, lý tưởng, đường lối cùng các nguyên tắc tổ chức và hoạt động luôn là “gốc rễ” quyết định bản chất, sức sống và vai trò lãnh đạo của Đảng. Thực tiễn hơn 40 năm đổi mới đã khẳng định, sự kiên định về nền tảng tư tưởng, mục tiêu phát triển, đường lối đổi mới và các nguyên tắc xây dựng Đảng là nhân tố có ý nghĩa quyết định bảo đảm sự ổn định, phát triển của đất nước và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng. Nhận thức sâu sắc yêu cầu đó, Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đã quyết nghị ban hành Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, xác lập cơ sở chính trị – pháp lý quan trọng nhằm nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn mới. Quy định khẳng định rõ “bốn kiên định” là những nguyên tắc cốt lõi, giữ vị trí trung tâm trong công tác chính trị, tư tưởng, đồng thời là nền tảng hình thành bản lĩnh chính trị, định hướng nhận thức và hành động của mỗi cán bộ, đảng viên, bao gồm:
Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây là yêu cầu có ý nghĩa nền tảng đối với việc giữ vững bản chất cách mạng, khoa học của Đảng và định hướng toàn bộ hoạt động lãnh đạo cách mạng. Với giá trị khoa học và cách mạng sâu sắc, chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là kết tinh trí tuệ của nhân loại và dân tộc, phản ánh những quy luật khách quan của sự phát triển xã hội. Không chỉ là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng, hệ tư tưởng đó còn là cơ sở lý luận để hoạch định chủ trương, đường lối và tổ chức thực tiễn cách mạng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Việc kiên định đồng thời không đồng nghĩa với bảo thủ, giáo điều, mà đòi hỏi phải không ngừng vận dụng và phát triển sáng tạo trên cơ sở bám sát thực tiễn Việt Nam và những biến đổi của thời đại, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng và giữ vững nền tảng tư tưởng của chế độ.
Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Đây không chỉ là sự lựa chọn chính trị nhất quán của Đảng và Nhân dân ta mà còn là kết quả của quá trình nhận thức, đấu tranh và kiểm nghiệm trong thực tiễn cách mạng Việt Nam. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, chỉ có con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội mới bảo đảm giải phóng dân tộc, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, xây dựng đất nước phát triển bền vững và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa. Kiên định mục tiêu này chính là giữ vững “trục giá trị” của cách mạng Việt Nam, tạo sự thống nhất giữa mục tiêu dân tộc và mục tiêu thời đại, phát huy sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết toàn dân tộc với sức mạnh của thời đại, đồng thời tạo cơ sở lý luận và thực tiễn để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc, phủ nhận con đường phát triển mà Đảng và Nhân dân đã lựa chọn.
Kiên định đường lối đổi mới. Đây là biểu hiện sinh động của bản lĩnh chính trị và năng lực sáng tạo của Đảng trong quá trình vận dụng lý luận vào thực tiễn cách mạng Việt Nam. Đường lối đổi mới được hình thành trên cơ sở kế thừa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa, tư tưởng của nhân loại và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước. Sau gần bốn thập niên đổi mới, đường lối đó đã được thực tiễn khẳng định là đúng đắn, sáng tạo, mở ra những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Vì vậy, kiên định đường lối đổi mới không phải là duy trì những mô hình cứng nhắc, mà là tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, khơi thông mọi nguồn lực phát triển trên cơ sở giữ vững mục tiêu, nguyên tắc và định hướng xã hội chủ nghĩa.
Kiên định thực hiện các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Đây là điều kiện quyết định để giữ vững sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng. Các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng không chỉ bảo đảm sự thống nhất về ý chí và hành động mà còn tạo nền tảng để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực lãnh đạo Nhà nước và xã hội trong mọi giai đoạn cách mạng. Vì vậy, việc quán triệt đầy đủ và thực hiện nghiêm các nguyên tắc này phải trở thành yêu cầu thường xuyên đối với mọi tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên, góp phần củng cố kỷ luật, kỷ cương của Đảng, giữ vững vai trò cầm quyền và nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo trong tình hình mới.
Tính tất yếu phải chuyển hóa “bốn kiên định” thành hành động quyết liệt và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên
Việc chuyển hóa “bốn kiên định” thành hành động quyết liệt của cán bộ, đảng viên là yêu cầu khách quan, cấp thiết, xuất phát từ cả cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, yêu cầu thực tiễn của sự nghiệp đổi mới, nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Thứ nhất, xét từ phương diện lý luận, chủ nghĩa Mác – Lênin khẳng định mối quan hệ biện chứng giữa nhận thức và thực tiễn, trong đó thực tiễn vừa là cơ sở, động lực của nhận thức, vừa là tiêu chuẩn kiểm nghiệm chân lý. Vì vậy, tư tưởng đúng đắn chỉ thực sự có giá trị khi được hiện thực hóa bằng hành động cách mạng cụ thể. Đối với cán bộ, đảng viên, việc nhận thức đúng về “bốn kiên định” mới là điều kiện cần; điều kiện đủ là phải chuyển hóa thành hành động trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, khi mọi chủ trương, chính sách đều được đánh giá bằng hiệu quả thực tiễn, hành động quyết liệt trở thành thước đo trực tiếp đối với bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Ngược lại, nếu chỉ dừng ở nhận thức mà thiếu quyết tâm hành động sẽ dẫn đến khoảng cách giữa nói và làm, giữa nghị quyết với thực tiễn, làm suy giảm hiệu lực lãnh đạo, hiệu quả quản lý và ảnh hưởng đến niềm tin của Nhân dân đối với Đảng.
Thứ hai, yêu cầu này xuất phát từ thực trạng đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay. Thời gian qua, nhiều cán bộ, đảng viên đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, góp phần tạo nên những chuyển biến tích cực trong phát triển đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận có biểu hiện làm việc cầm chừng, né tránh trách nhiệm, ngại đổi mới, thiếu quyết đoán, đùn đẩy công việc, ảnh hưởng đến hiệu lực tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng. Thực trạng đó cho thấy điểm nghẽn hiện nay không chủ yếu nằm ở nhận thức hay đường lối, mà ở năng lực tổ chức thực hiện và khả năng biến chủ trương thành kết quả cụ thể. Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Điểm nghẽn căn bản nhất hiện nay không nằm ở đường lối, mà nằm ở năng lực biến đường lối thành kết quả phát triển cụ thể.” Nhận định này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải biến “bốn kiên định” thành hành động thiết thực, tạo chuyển biến rõ nét trong thực thi nhiệm vụ của mỗi cán bộ, đảng viên.
Thứ ba, chuyển hóa “bốn kiên định” thành hành động quyết liệt là yêu cầu trực tiếp của nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới. Trong bối cảnh các thế lực thù địch, phản động gia tăng chống phá trên mặt trận tư tưởng, lý luận bằng nhiều phương thức tinh vi, trọng tâm là xuyên tạc chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận thành tựu đổi mới và vai trò lãnh đạo của Đảng, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng không thể chỉ dừng ở tuyên truyền hay khẳng định về mặt lý luận. Quan trọng hơn, mỗi cán bộ, đảng viên phải thể hiện bản lĩnh chính trị, tính tiên phong và sức thuyết phục thông qua hành động cụ thể, hiệu quả công tác và tinh thần đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Khi được hiện thực hóa trong thực tiễn, “bốn kiên định” không chỉ là nền tảng tư tưởng mà còn trở thành sức mạnh thực tiễn và “lá chắn” vững chắc bảo vệ Đảng trước mọi âm mưu chống phá.
Thứ tư, hiện thực hóa “bốn kiên định” bằng hành động là yêu cầu nội tại của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Mục tiêu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh chỉ có thể đạt được khi những nguyên tắc, giá trị tư tưởng của Đảng được cụ thể hóa thành chuẩn mực hành động của từng tổ chức đảng và mỗi cán bộ, đảng viên. Nói cách khác, sức sống của “bốn kiên định” không chỉ được khẳng định bằng giá trị lý luận mà còn bằng hiệu quả tổ chức thực hiện trong thực tiễn. Chính hành động quyết liệt, kỷ luật nghiêm minh, tinh thần trách nhiệm và tính nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên là phương thức bảo vệ thiết thực nhất đối với nền tảng tư tưởng của Đảng, đồng thời góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng.
Thứ năm, chuyển hóa “bốn kiên định” thành hành động quyết liệt còn là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng. Uy tín của Đảng không chỉ được tạo dựng từ đường lối đúng đắn mà còn được khẳng định bằng kết quả thực tế trong tổ chức thực hiện. Đội ngũ cán bộ, đảng viên là lực lượng trực tiếp đưa chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống; vì vậy, phẩm chất, năng lực, tinh thần trách nhiệm và hiệu quả công tác của mỗi người đều tác động trực tiếp đến niềm tin của Nhân dân. Khi “bốn kiên định” được thể hiện bằng những thành tựu cụ thể trong phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, niềm tin của Nhân dân đối với Đảng sẽ được củng cố ngày càng bền vững, qua đó tạo nguồn sức mạnh to lớn để thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Giải pháp đẩy mạnh việc chuyển hóa “bốn kiên định” thành hành động quyết liệt của cán bộ, đảng viên
Thứ nhất, phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu và chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng. Đây là giải pháp có ý nghĩa định hướng, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng. Các cấp ủy, tổ chức đảng cần thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, gắn yêu cầu chung với nhiệm vụ cụ thể của từng cơ quan, đơn vị. Trọng tâm là quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện nghiêm túc tinh thần “bốn kiên định” theo tinh thần Đại hội XIV và Quy định của Trung ương về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, qua đó tạo chuyển biến mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động, bảo đảm mỗi cán bộ, đảng viên không chỉ hiểu đúng mà còn chủ động, quyết liệt đưa chủ trương của Đảng vào thực tiễn bằng những kết quả cụ thể.
Thứ hai, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, tinh thần tiên phong, gương mẫu và năng lực hành động thực tiễn. Đây là nhân tố quyết định hiệu quả chuyển hóa “bốn kiên định” thành hành động. Công tác giáo dục, bồi dưỡng và rèn luyện phải được tiến hành thường xuyên thông qua học tập, tu dưỡng, thực tiễn công tác và môi trường thử thách. Cùng với đó, cần chú trọng nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, khả năng xử lý tình huống và giải quyết những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn. Đặc biệt, tiếp tục khơi dậy và phát huy mạnh mẽ tinh thần “7 dám”, tạo động lực để cán bộ, đảng viên dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm, dám hành động vì lợi ích chung. Đồng thời, đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ, hiệu quả công việc, sự phát triển của địa phương, cơ quan, đơn vị và mức độ hài lòng của Nhân dân làm thước đo chủ yếu đối với năng lực, phẩm chất và trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên.
Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế và các quy định nhằm cụ thể hóa “bốn kiên định” thành những chuẩn mực hành động rõ ràng, đồng bộ và khả thi. Đây là khâu then chốt để khắc phục khoảng cách giữa nhận thức và hành động, bảo đảm các chủ trương của Đảng được triển khai thống nhất, hiệu quả và thực chất. Theo đó, cần cụ thể hóa nội hàm của “bốn kiên định” thành các tiêu chí, chuẩn mực và chỉ số đánh giá phù hợp với từng loại hình tổ chức đảng, từng nhóm cán bộ, đảng viên; đồng thời đưa các tiêu chí này vào công tác đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng và kỷ luật. Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phân công, phân cấp, kiểm soát quyền lực và xác định rõ trách nhiệm cá nhân gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ; đồng thời xây dựng cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, tạo môi trường thuận lợi để đội ngũ cán bộ yên tâm đổi mới và cống hiến.
Thứ tư, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng nhằm bảo đảm “bốn kiên định” được hiện thực hóa bằng hành động quyết liệt, thường xuyên và hiệu quả. Hoạt động kiểm tra, giám sát cần được đổi mới theo hướng coi trọng quá trình tổ chức thực hiện, không chỉ đánh giá kết quả cuối cùng mà còn xem xét tinh thần trách nhiệm, mức độ chủ động và hiệu quả thực thi nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên. Chuyển mạnh từ kiểm tra thụ động sang chủ động, từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa vi phạm; tăng cường giám sát ngay từ khâu xây dựng chủ trương, tổ chức thực hiện đến kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ. Qua đó, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện né tránh trách nhiệm, làm việc cầm chừng hoặc chỉ “kiên định” trên nhận thức mà không chuyển hóa thành hành động cụ thể. Đồng thời, phát huy hiệu quả cơ chế giám sát của Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội và báo chí; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu và chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý.
Có thể khẳng định, chuyển hóa “bốn kiên định” từ nhận thức thành hành động quyết liệt không chỉ là yêu cầu khách quan của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng mà còn là đòi hỏi cấp thiết của sự nghiệp phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc thấm nhuần, vận dụng và phát triển sáng tạo “bốn kiên định” thông qua những hành động cụ thể, hiệu quả của mỗi cán bộ, đảng viên chính là thước đo bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và năng lực thực tiễn. Đồng thời, đây cũng là nhân tố quyết định để giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những thời cơ và thách thức đan xen, chỉ khi “bốn kiên định” được hiện thực hóa bằng tư duy đổi mới, quyết tâm chính trị cao và hành động quyết liệt của đội ngũ cán bộ, đảng viên thì các chủ trương, đường lối của Đảng mới thực sự trở thành động lực phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong xây dựng Đảng và đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững theo mục tiêu Đại hội XIV đã xác định.
Đại tá, TS. Trần Nhật Nam/Học viện Biên phòng
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Chấp hành Trung ương, Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về Công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, Hà Nội.
2. Ban Chấp hành Trung ương, Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 về Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, Hà Nội.
3. Chính phủ, Nghị định số 73/2023/NĐ-CP, ngày 29/9/2023 quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, Hà Nội.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026.
5. Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng ngày 10/2/2026, nguồn: https:// xaydungchinhsach.chinhphu.vn.