Ngày 14/8/2026, tại TP.HCM, trong khuôn khổ Diễn đàn Quốc gia về Năng suất và Chất lượng năm 2026, các chuyên gia nhận định AI đang làm thay đổi phương thức quản lý và vận hành doanh nghiệp. Việc kết hợp AI với các giải pháp nâng cao năng suất, chất lượng không chỉ giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị lớn hơn, tối ưu chi phí mà còn giảm tiêu thụ tài nguyên và lượng phát thải.
Các chuyên gia nhận định, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi xanh đang trở thành hai động lực bổ trợ cho quá trình nâng cao năng suất của doanh nghiệp. Nếu AI giúp khai thác dữ liệu, tối ưu quy trình và hỗ trợ ra quyết định nhanh hơn, chuyển đổi xanh hướng đến sử dụng hiệu quả năng lượng, nguyên liệu và các nguồn lực. Sự kết hợp này giúp doanh nghiệp vừa gia tăng giá trị, vừa tiết giảm chi phí, tài nguyên và phát thải.
Khi kết hợp với Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (big data), điện toán đám mây và tự động hóa, AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp phân tích dữ liệu, dự báo nhu cầu, tối ưu chuỗi cung ứng, phát hiện lỗi và giảm các công việc lặp lại. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự tạo ra năng suất khi được tích hợp vào quy trình kinh doanh và đi cùng năng lực quản trị, hệ thống dữ liệu cũng như nguồn nhân lực phù hợp.
Thực tế tại một doanh nghiệp thủy sản cho thấy, việc ứng dụng IoT trong truy xuất nguồn gốc, AI trong phân tích dữ liệu, kết hợp robot và hệ thống điều khiển tự động đã giúp giảm khoảng 50% chi phí sản xuất, đồng thời nâng cao năng suất. Trường hợp này cho thấy dữ liệu đang trở thành một nguồn lực quan trọng để doanh nghiệp tối ưu hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ở khía cạnh chuyển đổi xanh, dư địa nâng cao hiệu quả cũng đến từ việc tiết kiệm năng lượng, giảm nguyên liệu đầu vào, tái sử dụng nước, thu hồi nhiệt thải và chuyển sang năng lượng tái tạo. Những giải pháp này không chỉ giảm mức tiêu thụ tài nguyên mà còn trực tiếp cắt giảm chi phí và lượng phát thải.
Tại Công ty TNHH Crystal Martin Việt Nam, hệ thống điện mặt trời áp mái gồm 3.960 tấm pin, với tổng công suất hơn 3.000 kWp, cung cấp khoảng 15% nhu cầu điện của nhà máy, tương đương khoảng 2.802 MWh mỗi năm, qua đó giúp doanh nghiệp tiết kiệm hơn 226.000 USD. Công ty còn tận dụng nhiệt thải từ máy nén khí để làm nóng nước, tiếp tục giảm mức tiêu thụ năng lượng.
Theo các chuyên gia, AI và chuyển đổi xanh không nên được triển khai như hai chương trình tách biệt. Dữ liệu từ hệ thống năng lượng có thể được AI phân tích để dự báo nhu cầu tiêu thụ và phát hiện bất thường; dữ liệu sản xuất cũng có thể giúp nhận diện những công đoạn gây lãng phí nguyên liệu. Qua đó, doanh nghiệp có thể gắn mục tiêu nâng cao năng suất với các mục tiêu về sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Thách thức vì vậy không chỉ nằm ở khả năng đầu tư công nghệ, mà quan trọng hơn là năng lực tiếp nhận, làm chủ và chuyển hóa công nghệ thành hiệu quả thực tế. Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cần song hành với chuẩn hóa quy trình, đào tạo nhân lực, quản trị dữ liệu và xây dựng văn hóa cải tiến liên tục trong doanh nghiệp.
Phát biểu tại Diễn đàn Quốc gia về Năng suất và Chất lượng năm 2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh chuyển đổi số và AI cần được tích hợp vào dây chuyền sản xuất và quy trình quản lý, đồng thời chú trọng nâng cao năng lực tiếp nhận, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Phó Thủ tướng cũng kêu gọi mỗi tập đoàn, tổng công ty xây dựng chương trình nâng cao năng suất riêng với những mục tiêu có thể đo lường, tạo tác động lan tỏa trong toàn chuỗi cung ứng, phù hợp với yêu cầu của Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước.
Trong bối cảnh các yêu cầu về ESG, Net Zero và hiệu quả sử dụng tài nguyên ngày càng tác động mạnh đến năng lực cạnh tranh, AI và chuyển đổi xanh đang trở thành hai động lực có tính bổ trợ: AI giúp doanh nghiệp vận hành thông minh hơn, còn chuyển đổi xanh giúp sử dụng nguồn lực hiệu quả và bền vững hơn.
Khi hai quá trình này được tích hợp, năng suất không còn chỉ được đo bằng sản lượng đầu ra, mà còn thể hiện ở giá trị doanh nghiệp tạo ra trên mỗi đơn vị năng lượng, nguyên liệu và nguồn lực được sử dụng.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gắn với yêu cầu phát triển bền vững, AI và chuyển đổi xanh không còn là những lựa chọn riêng lẻ mà đang trở thành hai trụ cột của chiến lược nâng cao năng suất. Công nghệ giúp doanh nghiệp khai thác dữ liệu và vận hành thông minh hơn, trong khi các giải pháp xanh giúp sử dụng hiệu quả năng lượng, nguyên liệu và giảm phát thải. Khi được tích hợp với đổi mới quản trị, phát triển nguồn nhân lực và văn hóa cải tiến liên tục, hai động lực này sẽ giúp doanh nghiệp chuyển từ mục tiêu “sản xuất nhiều hơn” sang “tạo ra nhiều giá trị hơn với ít nguồn lực hơn”, qua đó nâng cao sức cạnh tranh và hướng tới tăng trưởng bền vững.
Tiến Chí