Hai Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) và Đà Nẵng (VIFC-DN) vừa được đưa vào bảng xếp hạng Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu (GFCI). Trong lần đầu góp mặt, VIFC-HCMC xếp thứ 67 và VIFC-DN thứ 71 trong số 117 Trung tâm được xếp hạng, trên tổng số 139 trung tâm tài chính được GFCI nghiên cứu trên toàn cầu.
VIFC Đà Nẵng: Từ dấu mốc GFCI đến bài toán tạo vị thế trên bản đồ tài chính quốc tế
Việc Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN) lần đầu góp mặt trong Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu (GFCI), đứng thứ 71 trong số 117 trung tâm được xếp hạng, mở ra một dấu mốc đáng chú ý. Nhưng với Đà Nẵng, thứ hạng mới chỉ là điểm khởi đầu. Bài toán dài hạn là biến sự hiện diện trên bản đồ tài chính quốc tế thành một trung tâm có hoạt động thực chất, có sản phẩm khác biệt và đủ năng lực kết nối dòng vốn toàn cầu với những nhu cầu phát triển của Việt Nam.
Từ một vị trí trên bảng xếp hạng
Global Financial Centres Index (GFCI) là bảng xếp hạng về năng lực cạnh tranh của các trung tâm tài chính trên thế giới, được Z/Yen Partners tại London và China Development Institute tại Shenzhen công bố hai lần mỗi năm.
GFCI đánh giá các trung tâm tài chính dựa trên năm nhóm nền tảng chính, gồm môi trường kinh doanh, nguồn nhân lực, hạ tầng, mức độ phát triển của khu vực tài chính và uy tín quốc tế.
Trong lần xuất hiện này, hai Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) và Đà Nẵng (VIFC-DN) đều có tên trong bảng xếp hạng. VIFC-HCMC đứng thứ 67, trong khi VIFC-DN xếp thứ 71 trong số 117 trung tâm được xếp hạng, trên tổng số 139 trung tâm tài chính được nghiên cứu trên toàn cầu.
Sự hiện diện đồng thời của hai trung tâm mang ý nghĩa đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai chủ trương xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế.
Riêng với Đà Nẵng, vị trí 71/117 chưa phải thước đo cho một trung tâm tài chính đã hoàn thiện. Ý nghĩa lớn hơn nằm ở chỗ VIFC-DN đã bắt đầu xuất hiện trong hệ thống đánh giá quốc tế, qua đó tạo thêm một điểm tham chiếu cho quá trình phát triển trong những năm tới.
Không đi theo con đường “sao chép” các trung tâm tài chính lớn
Một trong những câu hỏi quan trọng đối với Đà Nẵng là lựa chọn mô hình nào để có thể tạo được chỗ đứng khi nhiều trung tâm tài chính lớn trong khu vực đã có lịch sử phát triển lâu dài, quy mô thị trường và hệ sinh thái tài chính vượt trội. Thay vì cạnh tranh trực diện về quy mô, VIFC-DN lựa chọn hướng phát triển một trung tâm tài chính quốc tế thế hệ mới với những lĩnh vực có khả năng tạo dấu ấn riêng.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng Đặng Đình Đức, VIFC-DN được định hướng tập trung vào công nghệ tài chính, tài chính xanh, tài chính thương mại; thử nghiệm các mô hình tài chính mới; phát triển các nền tảng giao dịch, sàn giao dịch chuyên biệt và những sản phẩm tài chính như quỹ đầu tư, quản lý tài sản.
Thông qua hệ sinh thái này, Đà Nẵng đặt mục tiêu thu hút nguồn vốn quốc tế vào các lĩnh vực then chốt như hạ tầng, năng lượng, công nghệ, kinh tế xanh, thương mại và du lịch.
Lựa chọn đó cũng cho thấy cách tiếp cận của VIFC-DN: không đơn thuần tạo thêm một địa điểm tập trung ngân hàng, quỹ đầu tư hay doanh nghiệp tài chính, mà hướng tới hình thành một đầu mối kết nối vốn với nền kinh tế thực.
Nếu vận hành theo đúng định hướng, Trung tâm tài chính quốc tế có thể trở thành hạ tầng kết nối nhà đầu tư và nguồn vốn quốc tế với doanh nghiệp, dự án và các cơ hội đầu tư không chỉ của Đà Nẵng mà còn của miền Trung và Việt Nam.
Nền tảng không chỉ nằm ở tài chính
Tham vọng xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế cũng đặt ra yêu cầu về một hệ sinh thái đô thị, công nghệ và dịch vụ đủ sức hỗ trợ hoạt động tài chính hiện đại.
Đà Nẵng đã tích lũy một số nền tảng trong nhiều năm, từ hạ tầng giao thông đối ngoại đến công nghệ thông tin, viễn thông. Hệ thống trung tâm dữ liệu đang được đầu tư mở rộng, mạng 5G được triển khai rộng, cùng với quá trình phát triển hệ sinh thái công nghệ, đổi mới sáng tạo và lực lượng lao động trẻ.
Thành phố cũng đã bố trí quỹ đất sạch để phát triển hạ tầng cho Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do và khu kinh tế mở; đồng thời từng bước xây dựng môi trường làm việc, sinh sống và kết nối quốc tế cho chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp.
Những yếu tố này có ý nghĩa bởi cạnh tranh giữa các trung tâm tài chính ngày nay không chỉ là cạnh tranh về các tổ chức tài chính hiện diện tại đó. Đó còn là khả năng cung cấp hạ tầng số, nguồn nhân lực, môi trường kinh doanh và hệ sinh thái đủ thuận lợi để dòng vốn, công nghệ và con người có thể kết nối.
Chính cách tiếp cận này cũng tương đồng với các nhóm nền tảng được GFCI xem xét, từ môi trường kinh doanh, nhân lực, hạ tầng đến sự phát triển của lĩnh vực tài chính và uy tín quốc tế.
Từ “có tên” đến “có thị trường”
Việc xuất hiện trong GFCI có thể tạo thêm nhận diện quốc tế, nhưng thách thức thực sự đối với VIFC-DN nằm ở giai đoạn sau đó.
Một trung tâm tài chính không thể được hình thành chỉ bằng một quyết định hành chính, một khu phức hợp hiện đại hay sự hiện diện trên bảng xếp hạng quốc tế. Năng lực cạnh tranh phải được tích lũy qua thời gian bằng thể chế phù hợp, nguồn nhân lực chất lượng cao, các sản phẩm tài chính có sức hấp dẫn, niềm tin của thị trường và khả năng kết nối bền vững với dòng vốn quốc tế.
Bởi vậy, sau cột mốc GFCI, khối lượng công việc phía trước vẫn còn lớn. Theo định hướng được đưa ra, VIFC-DN sẽ cùng VIFC-HCMC tiếp tục hoàn thiện các quy trình, quy định và cơ chế vận hành của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam; chủ động đề xuất những cơ chế, chính sách cần thiết cho hoạt động của trung tâm.
Song song với hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ thu hút các định chế tài chính, công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ có uy tín. Một nhiệm vụ khác không kém phần quan trọng là đưa các sản phẩm ưu tiên vào thực tế, từ đó từng bước hình thành thị trường và tạo ra các hoạt động tài chính thực chất tại Đà Nẵng.
Đây cũng chính là bước chuyển quan trọng: từ xây dựng “địa chỉ” của một trung tâm tài chính sang hình thành một thị trường có giao dịch, có sản phẩm, có nhà đầu tư và có dòng vốn thực sự vận động.
Thứ hạng 71 là điểm xuất phát, không phải đích đến
Theo ông Đặng Đình Đức, Đà Nẵng không đặt mục tiêu xây dựng một trung tâm tài chính chỉ để “có tên trên bản đồ”. Điều thành phố hướng đến là một trung tâm hoạt động thực chất, có khả năng kết nối nguồn vốn quốc tế với các cơ hội đầu tư của Việt Nam, tạo thêm kênh huy động vốn phục vụ phát triển và từng bước tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính khu vực, quốc tế.
Trong cách nhìn đó, việc VIFC-DN lần đầu xuất hiện tại GFCI 40 có thể xem là một dấu mốc để xác định vị trí ban đầu hơn là một kết quả để bằng lòng.
Thứ hạng có thể thay đổi qua từng kỳ đánh giá. Điều quyết định vị thế lâu dài của VIFC-DN sẽ không nằm ở con số 71, mà ở khả năng tạo ra những sản phẩm và hoạt động tài chính đủ sức hấp dẫn thị trường; xây dựng một môi trường thể chế có tính cạnh tranh; thu hút được các định chế, doanh nghiệp và nhân lực chất lượng cao; đồng thời đưa được nguồn vốn quốc tế vào những dự án và lĩnh vực mà nền kinh tế thực sự cần.
Nếu Thành phố Hồ Chí Minh có những lợi thế của trung tâm kinh tế, tài chính lớn nhất cả nước, thì hướng đi được Đà Nẵng lựa chọn cho thấy một cách tiếp cận khác: tìm kiếm lợi thế từ công nghệ tài chính, tài chính xanh, các nền tảng và sản phẩm chuyên biệt, đồng thời gắn trung tâm tài chính với không gian phát triển của miền Trung.
Một hành trình dài mới bắt đầu
Sự xuất hiện trên GFCI giúp VIFC-DN có thêm một dấu mốc quốc tế để đo lường hành trình phía trước. Tuy nhiên, một vị trí trên bảng xếp hạng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh trong thực tế.
Với một trung tâm tài chính còn ở giai đoạn đầu như Đà Nẵng, thách thức vì thế không chỉ là cải thiện thứ hạng, mà quan trọng hơn là xây dựng được niềm tin của thị trường và chứng minh giá trị bằng những hoạt động cụ thể: dòng vốn được kết nối, sản phẩm được giao dịch, định chế tài chính lựa chọn hiện diện, doanh nghiệp tiếp cận được nguồn lực mới và các dự án phát triển huy động được vốn.
Từ góc độ đó, vị trí 71/117 không phải là câu trả lời cho câu hỏi VIFC-DN đang đứng ở đâu trên bản đồ tài chính thế giới. Nó giống một điểm xuất phát hơn: từ chỗ được nhận diện đến được lựa chọn, từ xây dựng khuôn khổ đến hình thành thị trường, và từ một trung tâm tài chính trên bản đồ đến một mắt xích thực chất trong mạng lưới luân chuyển vốn của khu vực và quốc tế.
Thế Nguyễn