Đà Nẵng – Ngày 22/10/2026, đã diễn ra hội thảo “Thúc đẩy thương mại điện tử và thanh toán số – Động lực tăng trưởng kinh tế thành phố Đà Nẵng năm 2026”, do Sở Công Thương Đà Nẵng chủ trì ; Trung tâm Giám sát chất lượng và Phòng chống hàng giả (QSAC) – Bộ Công Thương giữ vai trò đồng phối hợp – tổ chức sự kiện.
Đây là một trong chuỗi hoạt động triển khai các giải pháp đột phá phát triển kinh tế số, thành phố đang nỗ lực hướng đến mục tiêu kinh tế số đóng góp 27% GRDP và góp phần đạt mức tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026 (Theo các Nghị quyết của Chính phủ, Kế hoạch của Thành ủy và UBND thành phố Đà Nẵng). Trong đó, thương mại điện tử và thanh toán số đã chứng minh khả năng quan trọng trong mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả lưu thông, phân phối hàng hóa, cải thiện trải nghiệm người tiêu dùng và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
“Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, Đà Nẵng xếp thứ 3 cả nước về Chỉ số Thương mại điện tử (EBI), với 28,1 điểm, sau Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là nền tảng đáng ghi nhận, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng ứng dụng, mở rộng mức độ tham gia của doanh nghiệp và chuyển hóa lợi thế công nghệ, hạ tầng, thị trường thành doanh thu, đơn hàng và giá trị gia tăng thực chất.
Phát triển thương mại điện tử không chỉ là đưa hoạt động mua bán lên môi trường trực tuyến, mà còn cần gắn kết đồng bộ với thanh toán, logistics, quảng bá sản phẩm, chăm sóc khách hàng và năng lực quản trị kinh doanh”- ông Huỳnh Xuân Sơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng chia sẻ.
Hệ sinh thái thương mại điện tử tại Việt Nam: Bảo đảm cao quyền lựa chọn, cạnh tranh
Theo ông Bùi Huy Hoàng, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và công nghệ số (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số – Bộ Công Thương), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số được giao chủ trì xây dựng dự thảo “Đề án Phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử tại Việt Nam”.
Để phát triển hệ sinh thái thuơng mại điện tử tại Việt Nam, chúng ta cần hợp tác – liên kết chặt chẽ, qua đó phát triển từng thành phần, đối tuợng là những yếu tố hay phuơng thức, từ đó đóng góp chung cho sự phát triển của thị truờng thuơng mại điện tử tại Việt Nam. Khi thị truờng thuơng mại điện tử tại Việt Nam phát triển, sẽ kéo theo tất cả sự phát triển của mọi thành phần, yếu tố, phuơng thức trong hệ sinh thái. Hệ sinh thái thương mại điện tử Việt Nam sẽ đuợc tổ chức theo mô hình mở. Nhà nuớc giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách và các điều kiện hỗ trợ phát triển. Các chủ thể tham gia theo chức năng, năng lực và nhu cầu hợp tác.
Mô hình hệ sinh thái mở xác định rõ chức năng và thiết lập quan hệ kết nối đa chiều giữa các chủ thể. Nền tảng kết nối nguời bán với thị truờng; doanh nghiệp công nghệ, thanh toán, logistics và các đơn vị hỗ trợ cung cấp dịch vụ theo chức năng; nguời bán tổ chức nguồn hàng và lựa chọn các dịch vụ phù hợp. Một chủ thể đuợc thực hiện một hoặc nhiều chức năng nhưng không tổ chức, điều hành toàn bộ hệ sinh thái. Cấu trúc này phát huy các nguồn lực đã hình thành trên thị truờng, bảo đảm quyền lựa chọn, cạnh tranh và khả năng thay thế giữa các chủ thể. Việc một chủ thể thay đổi mô hình hoặc rút khỏi thị truờng không làm thay đổi cấu trúc chung; các chủ thể khác tiếp tục duy trì hoặc thiết lập quan hệ hợp tác mới.
Nhà nuớc giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách là yếu tố rất quan trọng, vừa có vai trò định hình hệ sinh thái vừa hỗ trợ phát triển hệ sinh thái. Hệ thống chính sách ở đây, bao hàm liên quan rất nhiều lĩnh vực khác nhau (Các chính sách về: Thương mại điện tử; Thuế (và yêu cầu Quản lý) đối với doanh nghiệp kinh doanh thương mại điện tử; Quản lý hải quan; Xuất nhập khẩu hàng hóa; Quảng cáo sản phẩm trên các nền tảng số; Vận tải và logistics; Thanh toán tài chính, …
“Hệ thống chính sách hiện hành đã hình thành tương đối đầy đủ đối với từng lĩnh vực và từng nhóm chủ thể tham gia thương mại điện tử. Tuy nhiên, các chính sách chủ yếu được xây dựng và triển khai theo từng lĩnh vực, từng nhóm đối tượng và mục tiêu quản lý riêng. Cơ chế kết nối các chính sách, nguồn lực và chủ thể thành một hệ sinh thái thống nhất chưa được cụ thể hóa. Đây cũng là nội dung mà các cơ quan hoạch định chính sách sẽ phải tiếp tục hoàn thiện trong thời gian tới”- ông Bùi Huy Hoàng phân tích.
Cùng góc nhìn, kỹ sư Vũ Tuấn Cương – CEO CÔNG TY TNHH A4I (Tổ chức chuyên cung cấp giải pháp công nghệ số hóa và thúc đẩy hoạt động thương mại hóa chuỗi cung ứng nông sản) bổ sung thêm: “Để thương mại điện tử thực sự trở thành trụ cột phần trăm cho GRDP và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số, cần tháo gỡ đồng bộ các rào cản về thủ tục hành chính, tài chính, công nghệ, đào tạo và tư vấn chẩn đoán”.
Cơ hội tăng trưởng cho Đà Nẵng: Thương mại điện tử xuyên biên giới
Các chuyên giá đề nghị cần cụ thể hóa cơ chế kết nối các chính sách, nguồn lực và chủ thể thành một hệ sinh thái thương mại điện tử Việt Nam thống nhất. Ảnh: T.Ngọc. ông Bùi Huy Hoàng gợi mở : Phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ là một trong những hướng đi cho doanh nghiệp và động lực tăng trưởng cho Đà Nẵng. Bởi thúc đẩy phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, đã trở thành xu hướng ở nhiều quốc gia trong khu vực, trên thế giới, và đang trở thành một chiến lược phát triển xuất – nhập khẩu quan trọng của doanh nghiệp trong thời kỳ mới, bối cảnh mới. Trong những năm gần đây, thương mại điện tử đang từng bước trở thành một kênh xuất khẩu được doanh nghiệp quan tâm, đầu tư để mở rộng thị trường.
Thương mại điện tử xuyên biên giới hay còn gọi là xuất khẩu trực tuyến (xuất khẩu hàng hoá qua các mô hình thương mại điện tử khác nhau) không chỉ khẳng định sự phù hợp với các doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp quy mô lớn, mà còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp, hợp tác xã có sản phẩm phù hợp tiếp cận trực tiếp thị truờng quốc tế, đua sản phẩm đến tay khách hàng và đối tác tại nhiều quốc gia, thông qua các nền tảng số.
Khu Thuơng mại tự do tại Đà Nằng với quy mô 1.880 ha (ra đời theo Quyết định 1142/QĐ-TTg của Thủ tuớng Chính phủ) có đầy đủ các khu chức năng: Sản xuất – Logistics; Thuơng mại – Dịch vụ; Công nghiệp công nghệ số, công nghệ thông tin và Đổi mới sáng tạo; cùng các loại hình khu chức năng khác. Đây là điều kiện vô cùng thuận lợi để phát triển các mô hình thuơng mại điện tử xuyên biên giới bao gồm cả xuất khẩu và nhập khẩu. Đà Nẵng có thể dựa trên những cơ chế chính sách hiện có, những uu đãi vuợt trội để thu hút các nhà đầu tu, các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu thuơng mại điện tử xuyên biên giới trong và ngoài nuớc vào Khu Thuơng mại tự do.
Với vị trí và chính sách uu đãi thuận lợi, Đà Nẵng có thể đóng vai trò nhu một trung tâm thuơng mại điện tử xuyên biên giới của khu vực miền Trung, là nơi tập kết hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam, cũng như kho hàng nhập khẩu từ đối tác quốc tế, để đẩy mạnh các hoạt động xuất nhập khẩu qua thuơng mại điện tử xuyên biên giới với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.
Ông Bùi Huy Hoàng cho biết, UBND thành phố Đà Nẵng cũng đã có kế hoạch đăng cai tổ chức “Diễn đàn cấp cao về Thương mại điện tử xuyên biên giới và kết nối hệ sinh thái toàn cầu (GCBES) – Đà Nẵng 2026 (dự kiến diễn ra từ ngày 7 đến 9-12-2026), với chủ đề “Việt Nam – Cửa ngõ kết nối các hệ sinh thái xuyên biên giới”, tập trung thúc đẩy thương mại điện tử, kết nối logistics, công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế.
“Đây là hoạt động rất có ý nghĩa để từng bước tạo ra động lực tăng trưởng mới của thành phố, trên cơ sở phát triển Khu Thương mại tự do tại Đà Nẵng. Cục Thương mại điện tử cũng rất sẵn sàng đồng hành cùng Đà Nẵng trong thúc đẩy các hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới, kết nối các nhà đầu tư, kinh doanh quốc tế trong lĩnh vực thương mại điện tử, thương mại điện tử xuyên biên giới, vận hành TMĐT, logistics … đến khảo sát và nghiên cứu khả năng hợp tác kinh doanh, đầu tư tại Khu Thương mại tự do Đà Nẵng.
Tận dụng các lợi thế của Đà Nẵng và chính sách trong Khu Thương mại tự do, tập trung phát triển các yếu tố cấu thành trong hệ sinh thái thương mại điện tử Việt Nam; thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới đây, sẽ trở thành trung tâm phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử của cả khu vực miền Trung. Tiềm năng và cơ hội của Đà Nẵng trong tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu là rất lớn”.
Thông các điểm nghẽn cho địa phương và cho quốc gia
Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng, ông Huỳnh Xuân Sơn, nhìn nhận thẳng thắn rằng, hoạt động thương mại điện tử và thanh toán số, vẫn còn những khó khăn, thách thức cần được tháo gỡ. Đơn cử như năng lực ứng dụng công nghệ chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp; yêu cầu chuẩn hóa thông tin và chất lượng sản phẩm; bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu và quyền lợi người tiêu dùng; chi phí và hiệu quả logistics; nguồn nhân lực số; cũng như khai thác hiệu quả các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, vào hoạt động kinh doanh.
Chia sẻ thêm về góc nhìn “Năng lực ứng dụng công nghệ chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp; còn hạn chế nhiều về ứng dụng công nghệ, AI và chuyển đổi số toàn diện”, ông Vũ Tuấn Cương (CEO CÔNG TY TNHH A4I), nhìn nhận: Phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) do nhận thức còn giới hạn, mức độ sẵn sàng số thấp thiếu nhân sự kỹ năng số, lo ngại rủi ro, thiếu tư vấn định hướng,… nên thực tế, mới dừng ở mức phần mềm kế toán cơ bản; hộ kinh doanh gần như “ngoài cuộc”. AI hầu như chưa được khai thác trong bán hàng, marketing, quản trị. Phần lớn SME đều thiếu vốn, thiếu tài sản đảm bảo và các nguồn hỗ trợ. Rào cản về tiếp cận vốn vẫn còn nên có đến hơn 60% doanh nghiệp SME gặp khó khăn khi vay vốn. Ngay cả khó tiếp cận các chương trình hỗ trợ từ nhà nước. Thủ tục hồ sơ còn phức tạp, thông tin hỗ trợ đến chậm hoặc chưa đến được với doanh nghiệp, bảtn thân các SME thì luôn thiếu chuyên gia tư vấn xây dựng dự án. Thực tế là vậy nên chương trình khuyến công 2025, cũng chỉ hỗ trợ được 4 doanh nghiệp).
Liên quan đến các giải pháp ngay trước mắt, ông Huỳnh Xuân Sơn, kêu gọi các chuyên gia, đơn vị cung cấp giải pháp, cộng đồng doanh nghiệp, và cơ quan quản lý nhà nước cần giúp “Đà Nẵng phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử theo hướng: Kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp, nền tảng số, dịch vụ thanh toán và logistics; chú trọng các giải pháp giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh dễ tiếp cận, dễ triển khai và có thể đo lường hiệu quả. Quan tâm hỗ trợ sản phẩm OCOP, nông sản, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và sản phẩm đặc trưng của Đà Nẵng. Tạo cơ hội nâng cao chất lượng thông tin, hình ảnh, khả năng tiếp cận khách hàng và mở rộng kênh phân phối.
Lưu ý giải pháp thúc đẩy thanh toán số phải đạt ngưỡng an toàn, thuận tiện, phù hợp với từng nhóm đối tượng và mô hình kinh doanh; tăng cường liên kết giữa thanh toán số với hoạt động bán hàng, quản lý giao dịch và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng.
Đồng thời nhận diện được những yêu cầu phải làm để bảo vệ người tiêu dùng, an toàn dữ liệu, chất lượng hàng hóa và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường để phát triển thương mại điện tử bền vững. Làm rõ các mô hình ứng dụng thương mại điện tử gắn với du lịch, dịch vụ, kinh tế đêm và quảng bá sản phẩm địa phương; chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kinh doanh.
Những vấn đề này cần được nhìn nhận từ thực tiễn, và có các đề xuất giải pháp cụ thể, khả thi, phù hợp với điều kiện “thông các điểm nghẽn” của thành phố. Qua đó, cùng kiến nghị các nhiệm vụ ưu tiên, giải pháp phối hợp và lộ trình triển khai giai đoạn 2026–2030. Đặc biệt phải xác định rõ vai trò – nhiệm vụ – phần việc từ cơ quan quản lý, đơn vị công nghệ, nền tảng thương mại điện tử, doanh nghiệp logistics, tổ chức tín dụng, và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình thực thi”.
Kỹ sư Vũ Tuấn Cương, CEO CÔNG TY TNHH A4I, phân tích thêm những yếu tố mà ông cho là rào cản. Đơn cử về thủ tục hành chính, hiện doanh nghiệp vẫn còn phải liên hệ nhiều nơi (Sở Công Thương, Thuế, Sở Khoa học và Công nghệ, UBND các xã/phường), chưa có một đầu mối quản lý thống nhất. Mã ngành nghề thương mại điện tử (cụ thể và rõ ràng) cho hộ kinh doanh (thương mại điện tử), cũng chưa có, dễ dẫn đến sai sót kê khai.
Đã vậy, việc kê khai thuế thương mại điện tử còn phức tạp. Chưa có tờ khai tách biệt doanh thu thương mại và truyền thống. Đội ngũ chuyên gia am hiểu cả vận hành, thương mại điện tử, chuyển đổi số, tài chính, pháp lý còn ít. Chưa có cơ chế kết nối chuyên gia với doanh nghiệp để huấn luyện và hỗ trợ. Ngoài ra chi phí thuê tư vấn so với khả năng của doanh nghiệp còn ở mức cao. Đã vậy, doanh nghiệp phải tự thân vận động trên môi trường điện tử, việc kê khai cung cấp có khi cùng một thông tin, lại phải thao tác nhiều lần. Do dữ liệu chưa được liên thông và chia sẻ.
Ông Nguyễn Đức Tài, Chuyên gia Thương mại điện tử & Kinh tế số; Giám đốc Trung tâm Giám sát chất lượng và Phòng chống hàng giả (QSAC); Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chống hàng giả và Gian lận thương mại- VATAP, đề nghị UBND thành phố Đà Nẵng xem xét chấp thuận chủ trương xây dựng chương trình phát triển thương mại điện tử và thanh toán số gắn với mục tiêu tăng trưởng GRDP. Xác định rõ cơ chế bố trí kinh phí và huy động nguồn lực theo quy định. Chính thức giao nhiệm vụ xây dựng khung đo lường liên ngành và quy định cụ thể chế độ đánh giá định kỳ , dựa trên kết quả thực và công bố phương pháp. Các mức tăng trưởng và mức đóng góp cụ thể chỉ trình phê duyệt sau khi có đường cơ sở, kịch bản ngành, khả năng nguồn lực và ý kiến phương pháp của cơ quan thống kê.
Ông Nguyễn Đức Tài cũng gợi ý Chính quyền thành phố có lựa chọn danh mục chuỗi giá trị thí điểm (ưu tiên triển khai sớm). Về lĩnh vực ưu tiên đối với Đà Nẵng, ông đề nghị có thể ưu tiên những nhóm hoạt động (thương mại điện tử) gắn với định hướng (tăng trưởng GRDP) như du lịch và dịch vụ; sản phẩm địa phương, OCOP (lựa chọn một số nhóm doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh để thí điểm theo dõi kết quả trước và sau hỗ trợ. Chẳng hạn, kết nối đặt dịch vụ và thanh toán trong du lịch; hỗ trợ sản phẩm địa phương bán ra ngoài thành phố), và chia sẻ sản phẩm từ làng nghề; hoạt động bán hàng của cơ sở sản xuất; Logistics và các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh số. hẳn nhiên, việc lựa chọn nhóm ưu tiên cần dựa trên khảo sát thực tế và khả năng tổ chức thực hiện.
“Theo tôi Đà Nẵng nên tập trung vào những hướng có khả năng tạo tăng trưởng thực chất thro 3 hướng ưu tiên: Mở rộng thị trường cho hàng hóa và dịch vụ của địa phương. Thương mại điện tử phải giúp doanh nghiệp tiếp cận thêm khách hàng, nhất là khách ngoài thành phố, đồng thời nâng khả năng cung ứng và chất lượng phục vụ. Nâng hiệu quả kinh doanh thông qua thanh toán số và quản trị số.
Các kênh kết nối đặt hàng, thanh toán, hóa đơn và giao nhận , phải hướng đến giảm chi phí, hạn chế sai sót và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Hỗ trợ phải xuất phát từ bài toán cụ thể của doanh nghiệp. Cuối cùng, là phát triển các dịch vụ hỗ trợ có giá trị tại địa phương. Khuyến khích doanh nghiệp cung cấp giải pháp công nghệ, nội dung số, logistics và dịch vụ thương mại; gắn phát triển thị trường với minh bạch thông tin, chất lượng sản phẩm và bảo vệ người tiêu dùng” – ông Tài nhấn mạnh thêm./.
Trần Ngọc
Bài viết cùng chuyên mục
Xuất khẩu tháng 9 của Đài Loan đạt mức kỷ lục mới nhờ nhu cầu về AI
Chứng khoán Mỹ chịu sức ép kép từ giá dầu leo thang và đà giảm của cổ phiếu chipTháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm
Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN) lần đầu tiên hiện diện trên bản đồ tài chính toàn cầuADB Khởi động Chương trình Trị giá 6 Tỷ USD nhằm Thúc đẩy Biển và Nền kinh tế Ven biển Khỏe mạnh hơn
Nối kết không gian kinh tế – Năng lực doanh nghiệp, xóa Khoảng cách làm Kinh tế tư nhân “chậm lớn”, Miền Trung cất cánh