Lãnh đạo Phần Lan, Na Uy hiếm hoi điện đàm, thúc giục ông Putin

ĐNA -

Theo Reuters ngày 27/10/2026, Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, kêu gọi chấm dứt chiến tranh tại Ukraine. Động thái phá vỡ thông lệ tránh liên lạc trực tiếp với Điện Kremlin của các nhà lãnh đạo Tây Âu, trong bối cảnh Mỹ thay đổi lập trường về Nga và quan hệ Washington – Kiev xuống mức thấp nhất trong 18 tháng qua.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb gặp Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre tại cơ sở tiếp khách của Chính phủ ở Oslo, Na Uy, ngày 20/10/2026. Nguồn ảnh: REUTERS

Ông Stoere cho biết cuộc điện đàm giữa ông, ông Stubb và Tổng thống Nga Vladimir Putin kéo dài khoảng 90 phút, trước khi hai nhà lãnh đạo Bắc Âu tiếp tục hội đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

Trong tuyên bố chung, hai bên cho biết sáng kiến này gắn với kế hoạch đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi vào tháng tới, với sự tham gia của các quan chức Nga, Ukraine và Mỹ. Đây dự kiến là cuộc gặp đầu tiên giữa các bên kể từ tháng 2.

Moscow và Kyiv vẫn bất đồng sâu sắc về giải pháp chấm dứt cuộc chiến bùng phát từ tháng 2/2022. Trong năm nay, các cuộc không kích tầm xa của cả hai bên gia tăng, trong khi chiến tuyến gần như không thay đổi.

Ông Stubb mô tả cuộc trao đổi với ông Putin là “thẳng thắn và thực chất”, nhấn mạnh kết quả cuộc chiến sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh của Phần Lan, Na Uy và toàn châu Âu. Ông cho rằng chấm dứt xung đột đòi hỏi các bên phải đối thoại trực tiếp.

Trong khi đó, ông Stoere cho biết hai nhà lãnh đạo đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm leo thang và tái khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Ukraine.

Ông Stubb sau đó cho biết các đồng minh phương Tây đều đã được tham vấn về sáng kiến này. Theo ông, Ukraine mong muốn mở một kênh liên lạc mới, đồng thời châu Âu không thể đứng ngoài tiến trình hòa bình bằng cách “phớt lờ” Nga.

Điện Kremlin không phát tín hiệu nhượng bộ
Thông báo của Điện Kremlin về cuộc điện đàm không cho thấy dấu hiệu thay đổi lập trường của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Moscow nhấn mạnh một nền hòa bình công bằng và lâu dài phải bảo đảm đầy đủ các lợi ích của Nga, đồng thời cáo buộc chính sách đối đầu của EU và NATO góp phần kéo dài xung đột.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nhận định cuộc điện đàm hôm thứ Ba không mang lại diễn biến mới, đồng thời cảnh báo cuộc chiến thông tin có thể leo thang. Ông cho rằng các nước châu Âu chủ yếu tìm cách giành vai trò trong tiến trình đàm phán.

Trong khi phần lớn lãnh đạo Tây Âu trước đây tránh đối thoại trực tiếp với ông Putin nhằm cô lập Moscow, châu Âu lại bị gạt ra ngoài các nỗ lực hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump dẫn dắt. Một số thủ đô châu Âu lo ngại ông Trump có xu hướng nghiêng về phía Nga, gây bất lợi cho Ukraine.

Những lo ngại này gia tăng sau các thỏa thuận trong tháng, theo đó ông Putin đồng ý cung cấp dầu diesel Nga cho Mỹ, còn ông Trump nới lỏng một số biện pháp trừng phạt Moscow. Ukraine cũng phàn nàn về việc Mỹ gián đoạn chia sẻ thông tin tình báo và dịch vụ internet vệ tinh mà quân đội nước này phụ thuộc.

Theo chuyên gia phân tích chính trị người Áo Gerhard Mangott, các chính phủ châu Âu đã “tự đẩy mình vào ngõ cụt” trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp cho cuộc chiến. Ông cho rằng cuộc điện đàm là bước đi nhằm mở lại kênh đối thoại, đồng thời dẫn phát biểu hôm Chủ nhật của trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov, người gợi ý châu Âu nên tham gia thảo luận.

Ông Mangott đánh giá đây có thể là dấu hiệu thay đổi trong lập trường của Nga, vốn trước đó kiên quyết bác bỏ việc thảo luận với châu Âu về giải pháp cho cuộc chiến tại Ukraine.

Bất đồng trong nội bộ châu Âu về đối thoại với Nga
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết cuộc điện đàm đã được phối hợp với Kyiv và hoan nghênh đây là cách tiếp cận đúng đắn, góp phần thúc đẩy ngoại giao và tiến trình hòa bình. Ông cũng bày tỏ hy vọng một lệnh ngừng bắn cục bộ tại Oleshky, thị trấn đang bị Nga kiểm soát, có thể mở đường cho các bước tiến tiếp theo.

Tuy nhiên, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho rằng chưa có dấu hiệu Nga thực sự muốn hòa bình, đồng thời kêu gọi các nước châu Âu đoàn kết thay vì hành động riêng lẻ. Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cũng bày tỏ hoài nghi về hiệu quả của cuộc tiếp xúc, cho biết các lãnh đạo châu Âu khác không được thông báo trước. Trong khi đó, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo ông Stubb và ông Stoere cần hết sức thận trọng khi tiếp xúc với Moscow.

Hai nhà lãnh đạo Phần Lan và Na Uy khẳng định họ hành động với tư cách đại diện cho quốc gia mình, không phải thay mặt toàn châu Âu, đồng thời cho biết đã tham vấn kỹ lưỡng các đối tác.

Nga lâu nay cáo buộc các chính phủ châu Âu khiến xung đột kéo dài thông qua việc cung cấp vũ khí cho Ukraine và từ chối đối thoại trực tiếp. Theo một nguồn tin thân cận với Điện Kremlin, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là lãnh đạo EU gần nhất điện đàm với ông Putin, vào mùa hè vừa qua, nhưng cuộc trao đổi không đạt kết quả.

Cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Phần Lan, Na Uy và Tổng thống Nga Vladimir Putin cho thấy nỗ lực mở lại kênh đối thoại nhằm thúc đẩy hòa bình tại Ukraine, trong bối cảnh châu Âu có nguy cơ bị gạt ra ngoài các sáng kiến đàm phán. Tuy nhiên, việc Moscow chưa phát tín hiệu nhượng bộ, cùng những bất đồng giữa các nước châu Âu về cách tiếp cận Nga, cho thấy con đường chấm dứt xung đột vẫn còn nhiều trở ngại. Hiệu quả của sáng kiến này sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì đối thoại, phối hợp giữa các đồng minh và sự sẵn sàng thỏa hiệp của các bên liên quan.

Daisy Ng