Ngày 03/11/2026, tại Hội trường Bộ Quốc phòng, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa ký thỏa thuận hợp tác khép kín chuỗi giá trị, phát triển nguồn nhân lực, đồng thời công bố chip bảo mật VGC v1.0, nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam làm chủ thiết kế. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng của ngành vi mạch bán dẫn và an ninh mật mã quốc gia, đưa thuật toán mật mã Việt Nam tích hợp trực tiếp vào silicon, góp phần bảo vệ chủ quyền số từ công nghệ lõi.
Sự kiện là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm của Bộ Quốc phòng trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng Quyết định số 1018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam.
Dự và chỉ đạo buổi lễ có Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng và đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ.
Chip VGC v1.0: Đột phá công nghệ bán dẫn bảo mật “Make in Vietnam”
Trong hơn 80 năm xây dựng và phát triển, Ngành Cơ yếu Việt Nam đã làm chủ các thuật toán mật mã trên nền tảng phần mềm để bảo vệ bí mật nhà nước. Tuy nhiên, trước nguy cơ lộ lọt dữ liệu từ chip nhập khẩu, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường bảo vệ ngay từ phần cứng, bằng cách tích hợp trực tiếp các thuật toán mật mã quốc gia vào chip.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel đã phối hợp phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật, trong đó VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên. Theo phân công, M2 – Ban Cơ yếu Chính phủ đảm nhiệm xác định yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và tiêu chí đánh giá; Trung tâm Bán dẫn Viettel phụ trách thiết kế vi mạch và hiện thực hóa bản thiết kế thành chip.
VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, tích hợp 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Kết quả đo kiểm cho thấy, tốc độ mã hóa, giải mã của chip nhanh gấp khoảng 15 lần so với giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ. Bên cạnh tối ưu hiệu năng, đội ngũ kỹ sư còn triển khai các biện pháp kỹ thuật bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển đến nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt thông tin và dịch ngược.
Trên thế giới, việc tích hợp chip hoặc phần cứng bảo mật chuyên dụng vào thiết bị số đã được nhiều nhà sản xuất triển khai nhằm hỗ trợ xử lý mật mã và bảo vệ dữ liệu. Tiêu biểu có Titan M trên một số thiết bị Pixel của Google và Secure Enclave trên các nền tảng của Apple. VGC v1.0 cũng được phát triển theo định hướng công nghệ này.
Trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật và được cấp giấy chứng nhận, với phạm vi sử dụng trong lĩnh vực kinh tế – xã hội.
Phát biểu tại lễ ra mắt, thay mặt Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đại tướng Phan Văn Giang biểu dương tinh thần tự chủ, tự lực, tự cường, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của lãnh đạo, cán bộ, kỹ sư, chuyên gia, nhà khoa học Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội, trực tiếp là Nhà máy M2 và Trung tâm Bán dẫn Viettel. Đây là những lực lượng đã chủ động phối hợp nghiên cứu, chế tạo thành công chip VGC v1.0 và nền tảng bán dẫn bảo mật, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược về công nghệ bảo mật của Việt Nam.
Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, chip bán dẫn đã trở thành tài nguyên chiến lược và công cụ cạnh tranh giữa các quốc gia. Nếu chip là “trái tim” của thiết bị số thì mật mã là “lá chắn” thông tin, là “chìa khóa cốt lõi” bảo vệ dữ liệu. Không làm chủ được chip sẽ khó làm chủ trọn vẹn công nghệ mật mã; không làm chủ được mật mã sẽ khó bảo vệ vững chắc chủ quyền số và chủ quyền quốc gia. Vì vậy, làm chủ nền tảng bán dẫn bảo mật không chỉ là nhiệm vụ khoa học, công nghệ mà còn là nhiệm vụ chính trị, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng biện pháp hòa bình.
Để phát huy kết quả đạt được, Đại tướng Phan Văn Giang yêu cầu Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel quán triệt, triển khai hiệu quả 5 phương châm hành động: “Tự chủ, an toàn, lưỡng dụng, nhân lực và đồng lòng”.
Nhấn mạnh quyết tâm làm chủ công nghệ lõi, Đại tướng khẳng định, đây là động lực và cũng là tinh thần dám đi vào những lĩnh vực khó, những vấn đề mới chưa có tiền lệ trong tư duy, nhận thức. “Chúng ta đi sau nhưng không đi chậm, và đi để vượt lên”.
Nền tảng bán dẫn bảo mật – bệ phóng cho các thế hệ chip do Việt Nam tự chủ
Bên cạnh chip VGC v1.0, nền tảng bán dẫn bảo mật được xem là thành quả quan trọng, tạo tiền đề phát triển các thế hệ chip tiếp theo. Dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, nền tảng cho phép đội ngũ kỹ sư chủ động điều chỉnh thiết kế bộ xử lý, làm chủ quy trình thiết kế và kiểm chứng từ gốc. Nhờ đó, các sản phẩm mới có thể kế thừa thành quả trước đó, thay vì phải bắt đầu lại từ đầu.
Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, khẳng định nghiên cứu, thiết kế và phát triển chip bán dẫn bảo mật là lĩnh vực đặc biệt khó, đòi hỏi quá trình tích lũy lâu dài về tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo lãnh đạo Viettel, đi sau không đồng nghĩa với chấp nhận phụ thuộc. Với chiến lược phù hợp, sự tập trung nguồn lực và quyết tâm theo đuổi mục tiêu dài hạn, Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước thu hẹp khoảng cách, tiến tới làm chủ các công nghệ chiến lược quốc gia.
Về ứng dụng, VGC v1.0 bước đầu được tích hợp vào USB lưu trữ an toàn phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Giai đoạn tiếp theo, chip dự kiến được đưa vào hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi hiện có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.
Ngoài lĩnh vực quốc phòng, an ninh, chip bảo mật VGC v1.0 còn có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong kinh tế – xã hội, từ bảo vệ hồ sơ, hợp đồng, dữ liệu khách hàng trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng đến bảo đảm an toàn cho các thiết bị kết nối như camera giám sát, cảm biến môi trường và trạm quan trắc trước nguy cơ xâm nhập trái phép. Công nghệ này cũng có thể góp phần bảo vệ hệ thống thông tin tại các hạ tầng trọng yếu quốc gia trong lĩnh vực điện, nước, dầu khí và viễn thông.
Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ, nhấn mạnh VGC v1.0 mới chỉ là bước khởi đầu. Quá trình phát triển chip và các thiết bị ứng dụng cần tiếp tục được hoàn thiện, kiểm thử, đánh giá và kiểm định theo yêu cầu của từng môi trường sử dụng.
Đặc biệt, các sản phẩm phục vụ bảo vệ bí mật nhà nước phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định. Bởi năng lực công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được kiểm chứng bằng độ an toàn, độ tin cậy và hiệu quả trong thực tiễn.
Thỏa thuận hợp tác khép kín chuỗi giá trị và phát triển nguồn nhân lực
Trong khuôn khổ lễ công bố, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel đã ký thỏa thuận hợp tác với 4 trụ cột trọng tâm.
Thứ nhất, hai bên phối hợp triển khai sản xuất hàng loạt chip VGC v1.0, hướng tới trang bị cho các thiết bị bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ.
Thứ hai, nghiên cứu, phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi, tích hợp các thành phần mật mã chuyên dụng, đáp ứng nhu cầu ứng dụng quy mô lớn.
Thứ ba, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực thiết kế vi mạch, mật mã và an toàn phần cứng. Thứ tư, phối hợp thử nghiệm sản phẩm trên thiết bị thực tế, thực hiện kiểm định, đánh giá trước khi đưa vào sử dụng.
Cùng với dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc đang được Viettel triển khai xây dựng, thỏa thuận hợp tác được kỳ vọng góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và bảo đảm an ninh nguồn cung trước những biến động địa chính trị.
Sự kiện ra mắt chip VGC v1.0 và nền tảng bán dẫn bảo mật không chỉ đánh dấu thành quả trong nghiên cứu, thiết kế và chế tạo vi mạch, mà còn mở ra bước tiến mới trên hành trình làm chủ công nghệ lõi của Việt Nam. Từ nền tảng mật mã đã được làm chủ đến việc tích hợp trực tiếp thuật toán bảo mật quốc gia vào silicon, Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực tự chủ trong chuỗi giá trị bán dẫn, tạo dựng nền tảng công nghệ phục vụ bảo vệ chủ quyền số và an ninh quốc gia. Đây không chỉ là dấu ấn của trí tuệ, bản lĩnh và năng lực sáng tạo Việt Nam, mà còn là tiền đề để hiện thực hóa mục tiêu tự chủ công nghệ chiến lược, bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng từ sớm, từ xa.
Thế Nguyễn
Bài viết cùng chuyên mục
Hàn Quốc tăng cường phòng thủ an ninh mạng sau hàng loạt vụ rò rỉ dữ liệu tài chính
Lần thứ hai, Việt Nam đăng cai GITC: Thử thách trí tuệ – Công nghệ – Khát vọng hòa nhập, kết nối bạn trẻ khuyết tật quốc tế
IT JOBFAIR DUT 2026: Từ giảng đường đến môi trường làm việc thực tế
Lá nhân tạo vừa tạo hydro từ nước biển, vừa phân hủy chất độc hại
Lần đầu tiên, Đà Nẵng lên Đề án, xây dựng Kịch bản truyền thông Khoa học – Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số
Cần Thơ phải biến điểm số đổi mới thành sản phẩm