Thứ Bảy, Tháng 11 21, 2026
* Email: bbt.dongnama@gmail.com *Tòa soạn: 0989011688 - 0768908888
spot_img

Nga đưa vaccine Oncopept vào điều trị ung thư đại trực tràng



ĐNA -

Theo hãng thông tấn RIA Novosti, Nga đã bắt đầu đưa vaccine ung thư cá thể hóa Oncopept vào sử dụng lâm sàng trong điều trị ung thư đại trực tràng. Vaccine được phát triển dựa trên các kháng nguyên mới (neoantigen) đặc trưng của tế bào ung thư ở từng bệnh nhân, đánh dấu bước tiến trong ứng dụng liệu pháp miễn dịch cá thể hóa.

Vaccine đầu tiên chống ung thư đại trực tràng được sản xuất tại Nga

đại diện Cơ quan Y sinh Liên bang Nga (FMBA) cho biết quá trình tuyển chọn bệnh nhân để điều trị bằng vaccine Oncopept vẫn đang được tiến hành. Khác với các thuốc được sản xuất theo công thức chung, Oncopept được thiết kế riêng dựa trên đặc điểm sinh học của khối u ở từng người bệnh.

Báo Izvestia đưa tin những bệnh nhân đầu tiên đã được sử dụng vaccine peptide Oncopept từ tháng 3/2026. Chế phẩm này hướng đến người trưởng thành mắc ung thư đại trực tràng, đã trải qua phẫu thuật và được điều trị bằng ít nhất hai phác đồ hóa trị toàn thân.

Oncopept thuộc nhóm vaccine điều trị ung thư, được phát triển nhằm kích thích hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ung thư. Khác với vaccine phòng bệnh thông thường, vaccine điều trị ung thư được sử dụng khi bệnh đã xuất hiện, với mục tiêu tạo ra đáp ứng miễn dịch chống lại tế bào ác tính.

Cơ chế hoạt động của Oncopept dựa trên việc xác định các kháng nguyên mới (neoantigen) hình thành từ những đột biến gene trong tế bào ung thư. Các kháng nguyên này có thể giúp hệ miễn dịch phân biệt tế bào ung thư với tế bào bình thường, từ đó nhận diện những mục tiêu cần tấn công.

Sau khi phân tích đặc điểm di truyền và sinh học của khối u, các nhà nghiên cứu lựa chọn những đoạn peptide tương ứng với các kháng nguyên mới để tạo ra chế phẩm phù hợp với từng bệnh nhân. Những peptide này được sử dụng nhằm kích thích hệ miễn dịch tạo đáp ứng chống lại các tế bào ung thư mang đột biến tương ứng.

Cách tiếp cận cá thể hóa này cho phép thiết kế vaccine dựa trên đặc điểm riêng của từng khối u, thay vì sử dụng cùng một thành phần cho tất cả người bệnh.

Tuy nhiên, việc một vaccine được đưa vào sử dụng lâm sàng không đồng nghĩa với hiệu quả và độ an toàn đã được chứng minh đầy đủ qua các nghiên cứu quy mô lớn. Những thông tin được công bố đến nay chưa cung cấp dữ liệu cụ thể về tỷ lệ đáp ứng điều trị, khả năng kéo dài thời gian sống cũng như các tác dụng không mong muốn của Oncopept. Do đó, cần có thêm kết quả nghiên cứu lâm sàng để đánh giá hiệu quả và tính an toàn của liệu pháp này.

Trước đó, vào tháng 11/2025, Bộ Y tế Nga đã cấp phép sử dụng lâm sàng đối với hai loại vaccine điều trị ung thư do nước này phát triển, gồm Oncopept dành cho bệnh nhân ung thư đại trực tràng di căn và Neooncovac sử dụng công nghệ RNA thông tin (mRNA) để điều trị ung thư hắc tố.

Việc cấp phép tạo cơ sở để triển khai sử dụng và tiếp tục đánh giá các chế phẩm tại những cơ sở y tế liên bang trực thuộc Bộ Y tế Nga và Cơ quan Y sinh Liên bang Nga (FMBA).

Trong đó, Oncopept được phát triển và sản xuất tại các cơ sở trực thuộc FMBA, với đơn vị nghiên cứu chủ chốt là Trung tâm Nghiên cứu và Lâm sàng Liên bang về Y học Hóa lý mang tên Yu.M. Lopukhin.

Khác với Oncopept sử dụng các đoạn peptide tổng hợp, Neooncovac ứng dụng công nghệ mRNA. Vaccine này được phát triển thông qua sự hợp tác giữa Trung tâm Nghiên cứu Y khoa Quốc gia về Xạ trị Nga, Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia về Dịch tễ học và Vi sinh vật học Gamaleya và Trung tâm Nghiên cứu Y khoa Quốc gia về Ung thư N.N. Blokhin.

Tương tự Oncopept, Neooncovac được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân dựa trên đặc điểm phân tử của khối u. Theo cơ chế được giới thiệu, mRNA mang thông tin di truyền hướng dẫn tế bào tổng hợp các protein hoặc đoạn protein đặc trưng của tế bào ung thư, từ đó kích thích hệ miễn dịch nhận diện và tạo đáp ứng chống lại tế bào ác tính.

Neooncovac hướng đến bệnh nhân ung thư hắc tố không thể phẫu thuật hoặc đã di căn. Chế phẩm cũng đang được nghiên cứu về khả năng giảm nguy cơ tái phát sau phẫu thuật. Trong giai đoạn đầu, hoạt động nghiên cứu tập trung vào ung thư hắc tố da.

Các nhà phát triển dự kiến tiếp tục đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ này đối với một số bệnh ung thư khác, bao gồm ung thư phổi không tế bào nhỏ, ung thư tuyến tụy và một số loại ung thư thận.

Bên cạnh hai loại vaccine trên, Nga đang nghiên cứu Enteromix, một chế phẩm điều trị ung thư sử dụng hướng tiếp cận khác với công nghệ peptide và mRNA.

Enteromix được phát triển dựa trên việc sử dụng các virus có khả năng tấn công tế bào ung thư, đồng thời kích thích đáp ứng miễn dịch chống khối u. Các nhà nghiên cứu kỳ vọng phương pháp này có thể tác động trực tiếp đến tế bào ác tính và hỗ trợ hệ miễn dịch nhận diện các tổn thương ung thư, kể cả những ổ di căn.

Theo thông tin từ chương trình nghiên cứu, ít nhất 48 tình nguyện viên đã tham gia thử nghiệm Enteromix. Tuy nhiên, chế phẩm vẫn cần được đánh giá thêm qua các nghiên cứu lâm sàng để xác định mức độ an toàn và hiệu quả điều trị.

Song song đó, FMBA đang tiếp tục nghiên cứu tiền lâm sàng một số chế phẩm điều trị ung thư khác, trong đó có các hướng tiếp cận dành cho ung thư nguyên bào thần kinh đệm và ung thư hắc tố.

Liên quan đến khả năng tiếp cận điều trị, ngày 1/4/2026, bác sĩ chuyên khoa ung thư Evgeny Cheremushkin cho biết các vaccine điều trị ung thư do Nga phát triển có thể được cung cấp miễn phí trong tương lai thông qua hệ thống bảo hiểm y tế bắt buộc. Tuy nhiên, đây mới là khả năng được đề cập, chưa đồng nghĩa với việc các chế phẩm đã được đưa vào danh mục chi trả bảo hiểm.

Việc Nga triển khai sử dụng lâm sàng Oncopept phản ánh những nỗ lực phát triển liệu pháp miễn dịch điều trị ung thư theo hướng cá thể hóa. Dù vậy, khả năng ứng dụng rộng rãi các vaccine này vẫn phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu lâm sàng, đặc biệt là bằng chứng về hiệu quả điều trị, tính an toàn và lợi ích sống còn lâu dài đối với người bệnh.

Đinh Hoàng Anh

Bài viết cùng chuyên mục