Bất chấp những thông tin sai lệch và luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng, đời sống Công giáo ở Đồng Nai vẫn ổn định, phát triển sôi động và gắn bó chặt chẽ với sự phát triển của địa phương. Từ các hoạt động mục vụ, bác ái đến những đóng góp thiết thực cho cộng đồng, thực tiễn đã trở thành minh chứng thuyết phục, phản ánh khách quan đời sống Công giáo và bác bỏ các thông tin thiếu căn cứ.
Giữa những luận điệu xuyên tạc về cái gọi là “kiểm soát Công giáo”, “hạn chế tự do tôn giáo”, đời sống tại các giáo xứ ở Đồng Nai vẫn diễn ra bình yên, sôi động với nhịp sinh hoạt tôn giáo ổn định. Tiếng chuông nhà thờ vẫn ngân vang mỗi ngày; các hoạt động phụng vụ, mục vụ, bác ái và gắn kết cộng đồng được tổ chức thường xuyên, công khai. Thực tiễn ấy đã bác bỏ những luận điệu cố tình bóp méo sự thật về đời sống tôn giáo ở Việt Nam. Từ chính các giáo đường, một bức tranh chân thực đang hiện lên – nơi đức tin được tôn trọng, quyền tự do tín ngưỡng được bảo đảm và đồng bào Công giáo tích cực đồng hành cùng sự phát triển của địa phương.
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, thành phố Đồng Nai hiện có ba giáo phận gồm Xuân Lộc, Phú Cường và Ban Mê Thuột; một Tòa Giám mục, một Đại Chủng viện Xuân Lộc, hai trung tâm hành hương (Đức Mẹ Núi Cúi và Đức Mẹ Vô Nhiễm Thác Mơ), 16 giáo hạt, 342 giáo xứ, bốn giám mục, hơn 800 linh mục và gần 1,4 triệu tín đồ, chiếm khoảng 30% dân số toàn thành phố. Đây là một trong những địa bàn có cộng đồng Công giáo đông đảo và sôi động nhất cả nước. Đặc biệt, Giáo phận Xuân Lộc là giáo phận có số lượng chức sắc, tín đồ lớn nhất Việt Nam, giữ vai trò quan trọng trong đời sống của Giáo hội Công giáo Việt Nam, đồng thời có nhiều đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn.
Những giáo đường kể câu chuyện về một đời sống đức tin bình yên
Nếu những luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng cố dựng lên hình ảnh về một Việt Nam “hạn chế tự do tôn giáo”, “kiểm soát Công giáo”, thì thực tiễn tại các giáo xứ ở Đồng Nai lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Mỗi ngày, tiếng chuông nhà thờ vẫn ngân vang, các thánh lễ diễn ra trang nghiêm, giáo dân tự do thực hành đức tin và các hoạt động mục vụ được tổ chức sôi nổi. Chính nhịp sống bình yên ấy là minh chứng rõ ràng nhất cho việc quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo luôn được tôn trọng và bảo đảm trong thực tế.
Từ các thánh lễ thường nhật đến những đại lễ quy mô lớn, bầu không khí sinh hoạt tôn giáo luôn hiện diện sống động tại nhiều giáo xứ thuộc Giáo phận Xuân Lộc. Vào các dịp lễ trọng, hàng nghìn giáo dân quy tụ tham dự phụng vụ trong không khí trang nghiêm, sốt sắng. Mỗi mùa Giáng sinh, nhiều giáo đường được trang hoàng rực rỡ, không chỉ đón đông đảo giáo dân mà còn thu hút người dân đến tham quan, thưởng lãm và hòa mình vào các hoạt động văn hóa, tôn giáo đặc sắc. Từ khuôn viên nhà thờ đến các tuyến đường giáo xứ, không khí lễ hội lan tỏa, trở thành nét đẹp văn hóa đặc trưng của đời sống cộng đồng. Cùng với đó, nhiều giáo xứ tiếp tục đầu tư xây dựng, mở rộng cơ sở thờ tự và không gian sinh hoạt chung, đáp ứng nhu cầu tôn giáo ngày càng lớn của giáo dân.
Không chỉ đời sống mục vụ diễn ra sôi động, các hoạt động đào tạo chủng sinh, phong chức linh mục, tu sĩ và tổ chức những sự kiện tôn giáo quy mô lớn tại Giáo phận Xuân Lộc vẫn được duy trì thường xuyên, nền nếp. Với vị thế là giáo phận có số lượng giáo dân và chức sắc đông nhất cả nước, Xuân Lộc trở thành minh chứng sinh động cho sự phát triển ổn định của đời sống Công giáo ở Việt Nam. Thực tiễn ấy bác bỏ những luận điệu cho rằng Công giáo bị “kiểm soát” hay “thu hẹp”, đồng thời khẳng định một thực tế khách quan: đức tin được tôn trọng, hoạt động tôn giáo được tạo điều kiện và cộng đồng Công giáo đang đồng hành tích cực cùng sự phát triển của địa phương. Những giáo đường, vì thế, không chỉ là nơi thực hành đức tin mà còn là những “nhân chứng sống”, kể câu chuyện chân thực và thuyết phục nhất trước mọi sự xuyên tạc về tự do tôn giáo ở Việt Nam.
Những giáo đường không đứng ngoài đời sống xã hội
Nếu có người cố tình dựng lên hình ảnh về một cộng đồng Công giáo tách biệt, đối lập với chính quyền và xã hội, thì thực tiễn ở Đồng Nai lại chứng minh điều ngược lại. Những giáo đường hôm nay không chỉ là nơi nuôi dưỡng đời sống đức tin mà còn là điểm kết nối cộng đồng, lan tỏa tinh thần bác ái và trách nhiệm công dân. Từ các linh mục, tu sĩ đến đông đảo giáo dân đều tích cực đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền trong các phong trào thi đua yêu nước, hoạt động an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới, chăm lo người nghèo và ứng phó với thiên tai, dịch bệnh. Đó là minh chứng sinh động cho tinh thần sống “tốt đời, đẹp đạo”, gắn bó với dân tộc và đồng hành cùng sự phát triển của địa phương.
Trong những thời điểm khó khăn, tinh thần sẻ chia của cộng đồng Công giáo càng được thể hiện rõ nét. Khi đại dịch COVID-19 bùng phát, đồng bào Công giáo Đồng Nai đã đóng góp hơn 90 tỷ đồng và có hơn 1.000 lượt linh mục, tu sĩ, giáo dân tình nguyện tham gia tuyến đầu chống dịch. Trước thiên tai, bão lũ, các giáo phận, giáo xứ và tổ chức Công giáo tiếp tục phát huy truyền thống tương thân, tương ái thông qua nhiều đợt quyên góp, cứu trợ. Năm 2020, Giám mục Đinh Đức Đạo đã kêu gọi toàn Giáo phận Xuân Lộc chung tay hỗ trợ đồng bào miền Trung với tinh thần: “Ai có nhiều cho nhiều, ai có ít cho ít, chúng ta đem niềm an ủi và tình thương của Chúa đến cho các anh chị em đang rất cần đến sự trợ giúp của chúng ta.” Đến năm 2024, Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam tỉnh Đồng Nai tiếp tục vận động linh mục, tu sĩ, giáo dân và các nhà hảo tâm quyên góp hơn 6,5 tỷ đồng để hỗ trợ đồng bào chịu ảnh hưởng bởi bão lũ; riêng Tòa Giám mục Xuân Lộc đóng góp 500 triệu đồng.
Tinh thần bác ái ấy còn được duy trì thường xuyên thông qua các hoạt động của Ban Caritas Giáo phận Xuân Lộc và các giáo xứ. Không chỉ chăm lo người nghèo, người yếu thế, Caritas còn phối hợp với chính quyền triển khai nhiều chương trình phát triển cộng đồng như xây dựng đường giao thông nông thôn, trường học, nhà tình thương, hỗ trợ sinh kế, chăm sóc người khuyết tật, người già neo đơn, trẻ mồ côi và nhiều mô hình trợ giúp nhân đạo khác. Trong giai đoạn 2020-2025, đồng bào Công giáo trên địa bàn đã đóng góp hơn 950 tỷ đồng cho các hoạt động bác ái – xã hội; riêng năm 2025 đạt khoảng 252 tỷ đồng. Những con số ấy phản ánh không chỉ quy mô các hoạt động thiện nguyện mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội ngày càng sâu sắc của cộng đồng Công giáo.
Cùng với công tác từ thiện, Giáo hội Công giáo tại Đồng Nai còn tích cực tham gia các lĩnh vực giáo dục, y tế và bảo trợ xã hội. Hiện trên địa bàn có hàng chục cơ sở khám, chữa bệnh từ thiện, cơ sở bảo trợ xã hội và hơn 200 cơ sở giáo dục do các tổ chức Công giáo quản lý, đang chăm sóc, nuôi dưỡng khoảng 1.000 trẻ mồ côi, người già neo đơn và người khuyết tật. Nhiều giáo xứ duy trì quỹ khuyến học, miễn giảm học phí và hỗ trợ học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Những hoạt động bền bỉ ấy cho thấy các giáo đường không chỉ gìn giữ đời sống đức tin mà còn góp phần chia sẻ trách nhiệm với Nhà nước trong bảo đảm an sinh xã hội, phát triển nguồn nhân lực và vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Từ những việc làm cụ thể, những con số biết nói và những giá trị nhân văn được bồi đắp qua từng hoạt động, có thể khẳng định rằng cộng đồng Công giáo ở Đồng Nai không đứng ngoài đời sống xã hội. Ngược lại, các giáo xứ, giáo họ và đồng bào Công giáo đang là một bộ phận tích cực của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân trong xây dựng, phát triển quê hương. Đó cũng là lời phản bác thuyết phục nhất đối với mọi luận điệu xuyên tạc, chia rẽ mối quan hệ giữa Công giáo với Đảng, Nhà nước và cộng đồng xã hội.
Những giáo đường đang cùng chung nhịp sống với quê hương
Giữa nhịp phát triển của Đồng Nai hôm nay, những giáo đường không chỉ là nơi gìn giữ đời sống đức tin mà còn trở thành một phần của dòng chảy phát triển địa phương. Từ thành thị đến nông thôn, các giáo xứ, giáo họ và đồng bào Công giáo đang đồng hành cùng chính quyền và Nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế – xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự và vun đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thực tiễn ấy cho thấy đức tin không tách rời trách nhiệm công dân mà đang hòa cùng nhịp sống của quê hương bằng những đóng góp cụ thể, thiết thực.
Trong phong trào xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế, đồng bào Công giáo tích cực hỗ trợ nhau phát triển sản xuất, vươn lên làm giàu chính đáng, đồng thời hưởng ứng nhiều chương trình phát triển hạ tầng ở cơ sở. Nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân tự nguyện hiến đất, bàn giao mặt bằng mở đường giao thông, đóng góp kinh phí xây dựng các công trình phúc lợi, lắp đặt hệ thống chiếu sáng, chỉnh trang cảnh quan và giữ gìn môi trường sống. Từ tinh thần đồng thuận và trách nhiệm ấy, 100% khu dân cư có đông đồng bào Công giáo sinh sống đạt danh hiệu “Ấp, khu phố văn hóa”, trong khi hơn 99% gia đình Công giáo được công nhận “Gia đình văn hóa”. Những con số ấy phản ánh sự gắn kết giữa đời sống tôn giáo với các phong trào thi đua yêu nước và quá trình phát triển bền vững của địa phương.
Không chỉ đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội, cộng đồng Công giáo còn là lực lượng tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Nhiều linh mục, tu sĩ và giáo dân tham gia các tổ chức chính trị – xã hội, đóng góp ý kiến xây dựng chính sách, phối hợp cùng lực lượng chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm và giữ gìn an ninh, trật tự ở cơ sở. Tại nhiều giáo xứ, các mô hình tự quản như “Xóm đạo bình yên”, “Giáo xứ – Giáo họ bình an, trật tự”, “Gia đình Công giáo gương mẫu”, “Khu dân cư không có ma túy, không có tội phạm”, “Tiếng kẻng an ninh”, “Tổ an ninh nhân dân” hay “Tổ hòa giải” được duy trì hiệu quả, trở thành những hạt nhân gắn kết cộng đồng và phát huy tinh thần tự quản trong Nhân dân.
Hiệu quả của các mô hình không chỉ được thể hiện qua việc kéo giảm tội phạm, giải quyết kịp thời nhiều vụ việc phát sinh từ cơ sở như tranh chấp đất đai, mâu thuẫn gia đình, cố ý gây thương tích hay trộm cắp tài sản, mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân vào các phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc. Từ những mô hình tự quản ấy, nhiều cuộc vận động lớn như “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Cựu chiến binh gương mẫu” tiếp tục được lan tỏa, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh và an toàn. Những đóng góp đó đã được ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng; riêng năm 2025, 13 linh mục, nữ tu và giáo dân được Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam biểu dương vì có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước.
Từ những việc làm cụ thể trong phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa và bảo đảm an ninh, trật tự có thể thấy, các giáo đường ở Đồng Nai không đứng bên ngoài dòng chảy phát triển của địa phương mà đang cùng chung nhịp sống với quê hương. Đó là minh chứng sinh động cho tinh thần “sống Phúc âm giữa lòng dân tộc”, đồng hành cùng đất nước, đồng thời cũng là lời bác bỏ thuyết phục đối với những luận điệu xuyên tạc, cố tình chia rẽ mối quan hệ giữa Công giáo với Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Những giáo đường không tồn tại khoảng cách với chính quyền địa phương
Thực tiễn đời sống tôn giáo ở Đồng Nai cho thấy mối quan hệ giữa Giáo hội Công giáo và chính quyền địa phương được xây dựng trên nền tảng đối thoại, tôn trọng và đồng hành vì lợi ích chung của cộng đồng. Trái với những luận điệu cố tình thổi phồng sự “đối đầu”, “kiểm soát” hay “xung đột” giữa hai bên, các hoạt động tôn giáo tại các giáo xứ, giáo phận vẫn diễn ra ổn định, nền nếp và nhận được sự phối hợp của chính quyền trong việc bảo đảm điều kiện tổ chức theo đúng quy định của pháp luật. Từ các dịp lễ trọng như Giáng sinh, Phục sinh đến lễ truyền chức linh mục hay những sự kiện mục vụ quy mô lớn đều được tổ chức trang nghiêm, an toàn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng chính đáng của đông đảo giáo dân.
Sự phối hợp ấy không chỉ thể hiện trong công tác bảo đảm các hoạt động tôn giáo mà còn được duy trì thông qua cơ chế trao đổi, đối thoại và giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh ở cơ sở. Chính quyền các cấp thường xuyên lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của chức sắc, chức việc và giáo dân; đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức Công giáo thực hiện các hoạt động mục vụ, bác ái và an sinh xã hội theo quy định của pháp luật. Đây là biểu hiện sinh động của việc tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo trong thực tiễn.
Ở chiều ngược lại, các giám mục, linh mục, tu sĩ, chức việc và giáo dân cũng tích cực đồng hành cùng địa phương trong xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế – xã hội và giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhiều chức sắc Công giáo thường xuyên tuyên truyền, vận động giáo dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia góp ý các chương trình phát triển địa phương, các phong trào thi đua yêu nước và những hoạt động vì cộng đồng. Những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn được trao đổi, tháo gỡ trên tinh thần thượng tôn pháp luật, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng và hướng tới sự đồng thuận xã hội.
Nhìn từ thực tiễn ấy có thể khẳng định, giữa Giáo hội Công giáo và chính quyền địa phương ở Đồng Nai không tồn tại sự đối lập hay “khoảng cách” như những luận điệu xuyên tạc vẫn cố tình áp đặt. Điều hiện hữu rõ nét hơn là mối quan hệ đối thoại, tôn trọng và đồng hành trên cơ sở pháp luật, cùng hướng tới mục tiêu bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị – xã hội và thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.
Những gì đang diễn ra từ các giáo đường ở Đồng Nai là lời phản bác thuyết phục nhất đối với mọi sự xuyên tạc về tình hình tôn giáo ở Việt Nam. Không phải sự chia rẽ hay đối đầu như những luận điệu sai trái vẫn cố tình dựng lên, mà là một đời sống đức tin bình yên, một cộng đồng Công giáo gắn bó với quê hương, tích cực đóng góp cho sự phát triển của địa phương và đồng hành cùng dân tộc trong từng chặng đường phát triển.
Thực tiễn ấy không chỉ khẳng định chính sách nhất quán của Đảng, Nhà nước trong việc tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, mà còn cho thấy khi đức tin được đặt trong tinh thần thượng tôn pháp luật, đoàn kết và trách nhiệm công dân, những giá trị tôn giáo sẽ tiếp tục trở thành nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng một xã hội ổn định, nhân văn và phát triển.
Nhưng câu chuyện phía sau những giáo đường không chỉ dừng lại ở việc phản bác các luận điệu xuyên tạc. Điều đáng nói hơn là vai trò, trách nhiệm và những đóng góp ngày càng sâu sắc của đồng bào Công giáo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
ThS Nhữ Văn Duy/Trường Đại học An ninh nhân dân
ThS Chu Đại Dương/Công an tỉnh Đồng Nai
Tài liệu trích dẫn:
1. Ban Caritas Giáo phận Xuân Lộc (2025), Báo cáo kết quả hoạt động năm 2025 của Ban Caritas Giáo phận Xuân Lộc, Đồng Nai.
2. Văn Truyên (2025), Đồng bào Công giáo Đồng Nai thực hiện hoạt động bác ái – xã hội hơn 252 tỷ đồng, https://dangcongsan.org.vn/dongnai/tin-tuc-hoat-dong/dong-bao-cong-giao-tinh-dong-nai-thuc-hien-hoat-dong-bac-ai-xa-hoi-dat-hon-252-ty-dong.html
3. Ủy ban Đoàn kết Công giáo tình Đồng Nai (2024), Báo cáo kết quả hoạt động năm 2024, Đồng Nai.