Ngày 09/11/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết “Chương trình thay đổi từ gốc rễ – Đại hội đảng La France Insoumise” của nhà báo Raphaël Schmeller, gửi từ Paris. Bài viết phân tích những chuyển động trong nội bộ phong trào cánh tả La France Insoumise (Nước Pháp Bất khuất), trong bối cảnh chính trị gia Jean-Luc Mélenchon được cho là đang nhận được sự ủng hộ ngày càng tăng, qua đó đặt ra những vấn đề về định hướng chính trị và vai trò của lực lượng cánh tả trên chính trường Pháp.
Các cuộc biểu tình xã hội, được ông Jean-Luc Mélenchon ủng hộ ngay từ đầu, đang góp phần củng cố vị thế và gia tăng mức độ ủng hộ dành cho chính trị gia cánh tả này. Khi cuộc bầu cử tổng thống Pháp chỉ còn sáu tháng, tỷ lệ ủng hộ ông đã tiến sát mốc 20%. Theo các cuộc thăm dò được dẫn trong bài viết, Mélenchon có khả năng bước vào vòng hai để đối đầu với lãnh đạo phe cực hữu Marine Le Pen.
Trong nội bộ cánh tả Pháp, xu hướng tập hợp lực lượng xung quanh Mélenchon ngày càng rõ nét. Chính trị gia Sandrine Rousseau kêu gọi Đảng Xanh ủng hộ ông. Trong khi đó, phần lớn các nghị sĩ thuộc nhóm nghị viện do Đảng Cộng sản Pháp (PCF) dẫn dắt, đứng đầu là Stéphane Peu, đã tham gia chiến dịch tranh cử của Mélenchon, bất chấp lập trường của lãnh đạo PCF Fabien Roussel.
Trên đà gia tăng ảnh hưởng chính trị, Mélenchon đã trình bày chương trình hành động trước khoảng 20.000 người tại Le Bourget vào thứ Bảy. Trái với kỳ vọng của những người muốn ông điều chỉnh theo hướng ôn hòa, nhà lãnh đạo cánh tả tiếp tục khẳng định lập trường cải cách sâu rộng. Trước lời khuyên của một số nhà bình luận rằng ông nên “pha loãng rượu”, hàm ý giảm bớt tính cấp tiến trong các đề xuất chính sách, Mélenchon tuyên bố: “Tôi sẽ không làm vậy”. Ông nhấn mạnh thông điệp: “Chương trình phải được thực hiện, toàn bộ chương trình”.
Chương trình chính trị của Mélenchon được đánh giá là một trong những cương lĩnh cánh tả cấp tiến nhất tại châu Âu có triển vọng được đưa vào thực tiễn nếu giành được quyền lãnh đạo đất nước. Các đề xuất như hạ tuổi nghỉ hưu xuống 60, kiểm soát giá cả và áp dụng thuế tài sản mới chỉ là những bước đi ban đầu. Xa hơn, Mélenchon chủ trương thúc đẩy mô hình kinh tế đề cao lợi ích tập thể, trong đó hoạt động sản xuất và đầu tư được định hướng nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội thay vì ưu tiên tối đa hóa lợi nhuận. Ông công khai đề cập đến vai trò của kế hoạch hóa kinh tế, đồng thời đề xuất cải tổ toàn diện lực lượng cảnh sát.
Trọng tâm của cương lĩnh mang tên “Chương trình đột phá” là mục tiêu thiết lập nền Cộng hòa thứ Sáu, thay thế thể chế Cộng hòa thứ Năm hiện hành. Theo đề xuất này, một hội đồng lập hiến sẽ được thành lập để xây dựng bản hiến pháp mới, qua đó tái cấu trúc nền tảng thể chế và điều chỉnh mô hình tổ chức quyền lực nhà nước tại Pháp.
Từ góc nhìn của Đức, đường lối đối ngoại và chính sách châu Âu của ông Jean-Luc Mélenchon đặc biệt đáng chú ý. Nhà lãnh đạo cánh tả chủ trương đưa Pháp rút khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), theo đuổi chính sách không liên kết và giảm sự phụ thuộc chiến lược vào Mỹ. Đối với cuộc xung đột tại Ukraine, ông ưu tiên giải pháp ngoại giao thay vì tiếp tục leo thang quân sự. Về tình hình Dải Gaza, Mélenchon công khai sử dụng thuật ngữ “diệt chủng” để mô tả các hành động quân sự của Israel, một cách định danh vẫn gây nhiều tranh cãi tại Đức. Ông kêu gọi áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, đình chỉ thỏa thuận hợp tác giữa Liên minh châu Âu (EU) và Israel, đồng thời triển khai lực lượng hải quân bảo vệ các đoàn tàu chở hàng viện trợ nhân đạo đến Gaza.
Đáng chú ý hơn, Mélenchon chủ trương thách thức khuôn khổ quản trị kinh tế và tài chính hiện hành của EU, vốn chịu ảnh hưởng đáng kể từ Đức. Theo quan điểm của ông, Pháp cần kiên quyết thực hiện chương trình cải cách trong nước, ngay cả khi một số chính sách đi ngược các quy định của Brussels. Lập trường này đặt ông vào thế đối đầu trực tiếp với các nguyên tắc về kỷ luật ngân sách, kiểm soát nợ công, vận hành thị trường tài chính và trật tự kinh tế châu Âu mà Berlin lâu nay đóng vai trò quan trọng trong việc định hình.
Tuy nhiên, khác với Hy Lạp trong cuộc khủng hoảng nợ công năm 2015, Pháp sở hữu vị thế kinh tế và địa chính trị đủ lớn để tạo ra những thách thức đáng kể đối với trật tự hiện hành của EU. Là nền kinh tế lớn thứ hai trong khối, một cường quốc hạt nhân và cùng với Đức giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc quyền lực châu Âu, Pháp có khả năng tạo ra sức ép chính trị và kinh tế vượt xa trường hợp Hy Lạp trước đây. Vì vậy, việc buộc Paris từ bỏ chương trình cải cách dưới sức ép của các thể chế EU sẽ khó có thể diễn ra mà không kéo theo nguy cơ bất ổn nghiêm trọng đối với khu vực đồng euro.
Chính sự khác biệt về tương quan lực lượng này có thể mở ra những chuyển biến sâu rộng trên chính trường châu Âu. Nếu một chính phủ Pháp dưới sự lãnh đạo của Mélenchon thực sự đi theo đường lối độc lập với chiến lược tái vũ trang của NATO, từ bỏ chính sách thắt lưng buộc bụng và thách thức mô hình quản trị kinh tế EU chịu ảnh hưởng của Đức, tác động có thể vượt ra ngoài biên giới nước Pháp. Khi đó, các lực lượng cánh tả tại những quốc gia thành viên khác, vốn theo đuổi các yêu cầu về giải trừ quân bị, mở rộng đầu tư công, quốc hữu hóa những lĩnh vực kinh tế then chốt hoặc áp đặt biện pháp trừng phạt đối với Israel, có thể có thêm không gian chính trị để thúc đẩy chương trình nghị sự của mình.
Ở bình diện rộng hơn, những chuyển động này có thể làm suy yếu quan niệm cho rằng các định hướng chính sách kinh tế, an ninh và đối ngoại hiện nay của EU là sự lựa chọn tất yếu, khó có thể thay đổi. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa chương trình của Mélenchon vẫn phụ thuộc vào tương quan lực lượng chính trị trong nước, phản ứng của các đối tác châu Âu và mức độ sẵn sàng điều chỉnh của các thể chế EU. Bởi vậy, ý nghĩa của chương trình không chỉ nằm ở triển vọng thay đổi chính sách tại Pháp, mà còn ở khả năng đặt lại cuộc tranh luận về mô hình phát triển, quyền tự chủ quốc gia và tương lai của tiến trình hội nhập châu Âu.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/532983.radikales-programm.html
Bài viết cùng chuyên mục
Tình báo Mỹ nghi CEO Nvidia có quan hệ tình cảm với ‘đặc tình Trung Quốc’
Hai năm cuối nhiệm kỳ: Thách thức mới với Tổng thống Trump
Chính sách trừng phạt Cuba của Mỹ làm gia tăng bất đồng quốc tế
Từ chiến trường đến bàn đàm phán: Nước cờ tình báo của Tổng thống Nga tại Abu Dhabi
Syria hướng tới “Liên minh Mecca”: Bước đi mới trong bàn cờ địa chính trị Trung Đông
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đối mặt nguy cơ mất ghế sau thất bại bầu cử