Thứ Sáu, Tháng 11 20, 2026
* Email: bbt.dongnama@gmail.com *Tòa soạn: 0989011688 - 0768908888
spot_img

Sân bay Quảng Trị: Động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị khu vực



ĐNA -

Việc đầu tư xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị, kết hợp với tuyến đường xuyên Á trên Hành lang kinh tế Đông – Tây và Cảng biển Cửa Việt, được kỳ vọng hình thành thế liên kết chiến lược giữa ba phương thức vận tải hàng không, đường bộ và đường biển. Sự kết nối này không chỉ mở rộng không gian giao thương, tăng sức hấp dẫn đầu tư mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và từng bước khẳng định vị thế Quảng Trị trong mạng lưới kinh tế khu vực.

Hệ thống mặt sân bê tông cùng các vạch kẻ và ký hiệu cảnh báo tại Cảng hàng không Quảng Trị đang được hoàn thiện.

Mở rộng thị trường, thu hút đầu tư từ lợi thế kết nối hàng không
Việc đầu tư xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế, mở rộng khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế trong nước và quốc tế. Dự án có tổng mức đầu tư 5.821,073 tỷ đồng, công suất thiết kế khoảng 5 triệu lượt hành khách và 25.500 tấn hàng hóa mỗi năm. Ngày 15/10/2026, công trình thực hiện chuyến bay kỹ thuật đầu tiên nhằm kiểm tra tĩnh không và chướng ngại vật tại khu vực đường cất hạ cánh, hướng tới mục tiêu khai thác thương mại vào tháng 3/2027. Khi đi vào hoạt động, cảng hàng không sẽ bổ sung phương thức vận tải mới, tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương, hợp tác đầu tư và tiếp cận thị trường của doanh nghiệp.

Triển vọng khai thác lợi thế kết nối hàng không gắn với nhu cầu phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch của địa phương. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa của Quảng Trị tăng 11,6% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 1.357 triệu USD; lượng khách du lịch đạt khoảng 5,64 triệu lượt, với tổng thu ước đạt 6.486 tỷ đồng, tăng 15,6%. Những kết quả này cho thấy dư địa phát triển của các lĩnh vực có nhu cầu mở rộng thị trường, tăng cường giao thương và thu hút nguồn lực đầu tư.

Với lợi thế về kinh tế cửa khẩu, cảng biển, nông nghiệp và du lịch, Quảng Trị có điều kiện kết hợp hạ tầng hàng không với các phương thức vận tải hiện có để mở rộng không gian kinh doanh. Đối với doanh nghiệp, khả năng kết nối thuận lợi hơn có thể góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận đối tác, tìm kiếm khách hàng, mở rộng mạng lưới phân phối và thúc đẩy hợp tác đầu tư. Các ngành nông sản, thủy sản, chế biến và dịch vụ du lịch cũng có thêm cơ hội quảng bá sản phẩm, tiếp cận thị trường và phát triển các hoạt động kinh doanh phù hợp với nhu cầu mới.

Tuy nhiên, lợi ích kinh tế từ hạ tầng hàng không không hình thành một cách tự động. Khả năng vận chuyển hàng hóa phụ thuộc vào mạng lưới đường bay, nhu cầu thị trường, chi phí logistics và đặc tính từng nhóm sản phẩm. Vì vậy, bên cạnh việc phát triển kết nối giao thông đồng bộ, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm, chủ động tìm kiếm đối tác và lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp. Đây là những điều kiện quan trọng để chuyển lợi thế kết nối thành cơ hội kinh doanh thực chất, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư vào địa phương.

Cùng với việc cải thiện hạ tầng giao thông, Quảng Trị đang ghi nhận những kết quả tích cực trong thu hút đầu tư. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh thu hút 35 dự án, gồm 32 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký 22.808 tỷ đồng và 3 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký 148,3 triệu USD. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục huy động nguồn lực phát triển, đồng thời mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh và cung ứng dịch vụ.

Khi Cảng hàng không Quảng Trị đi vào khai thác, khả năng kết nối được cải thiện có thể tạo thêm dư địa thu hút đầu tư vào các lĩnh vực thương mại, du lịch, vận tải, kho bãi và dịch vụ phụ trợ hàng không. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác phụ thuộc vào mức độ đồng bộ của hạ tầng kết nối, chất lượng môi trường đầu tư và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường. Đối với doanh nghiệp địa phương, yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa quy trình cung ứng và tăng cường liên kết với các nhà đầu tư, đối tác kinh doanh. Đây là những yếu tố quan trọng để chuyển lợi thế hạ tầng thành cơ hội hợp tác, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cơ hội hình thành chuỗi liên kết sản xuất, thương mại và dịch vụ gắn với lợi thế địa phương.
Việc đầu tư xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị mở ra triển vọng tăng cường liên kết giữa các lĩnh vực sản xuất, thương mại và dịch vụ, nhất là những ngành có lợi thế về nguyên liệu, thị trường và khả năng kết nối vùng. Đối với nông nghiệp, các sản phẩm đặc trưng như cà phê, hồ tiêu, cao su, thủy sản, dược liệu và nông sản chế biến có thêm cơ hội tiếp cận hệ thống phân phối, mở rộng thị trường tiêu thụ. Tuy nhiên, để tận dụng lợi thế này, doanh nghiệp cần tăng cường liên kết với hợp tác xã, vùng nguyên liệu và cơ sở chế biến, hình thành chuỗi cung ứng từ sản xuất, kiểm soát chất lượng đến phân phối sản phẩm. Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, gắn sản xuất với chế biến và thị trường tiêu thụ của tỉnh giai đoạn 2025–2030.

Trong lĩnh vực du lịch, kết nối hàng không có thể tạo điều kiện phát triển các tuyến, điểm du lịch liên vùng, khai thác hiệu quả hơn hệ thống di tích lịch sử, văn hóa, cảnh quan sinh thái và du lịch biển. Những điểm đến như Thành Cổ Quảng Trị, Địa đạo Vịnh Mốc, Cửa Tùng, Cửa Việt có cơ hội mở rộng khả năng tiếp cận thị trường khách từ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và các trung tâm du lịch khác. Cùng với doanh nghiệp lữ hành, lưu trú và vận tải, các cơ sở dịch vụ, hộ kinh doanh và đơn vị cung ứng đặc sản địa phương cũng có thể tham gia vào chuỗi phục vụ du khách. Tuy nhiên, khả năng gia tăng nguồn thu và tạo việc làm phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm du lịch, mức độ liên kết giữa các điểm đến và sự phối hợp giữa doanh nghiệp hàng không, lữ hành với các đơn vị cung ứng dịch vụ tại địa phương.

Ở lĩnh vực logistics và thương mại, Quảng Trị có lợi thế từ hệ thống cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, La Lay, Cha Lo cùng các cảng biển Hòn La, Cửa Việt và Mỹ Thủy, tạo điều kiện kết nối giao thương giữa khu vực Bắc Trung Bộ với Lào, Thái Lan và các thị trường trên Hành lang kinh tế Đông – Tây. Địa phương cũng đang thúc đẩy triển khai Trung tâm logistics thông minh Lao Bảo, quy mô dự kiến khoảng 21,87 ha, nhằm phát triển hệ thống kho bãi, điều phối hàng hóa và dịch vụ vận tải xuyên biên giới. Đây là những đầu mối quan trọng để từng bước hình thành mạng lưới logistics gắn với hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và phân phối hàng hóa.

Khi Cảng hàng không Quảng Trị đi vào khai thác và được kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông hiện có, địa phương có thêm điều kiện phát triển dịch vụ vận tải đa phương thức. Trong đó, đường hàng không phù hợp với một số nhóm hàng có giá trị cao, yêu cầu giao nhận nhanh; đường biển và đường bộ tiếp tục giữ vai trò chủ yếu đối với hàng hóa khối lượng lớn. Khả năng khai thác hiệu quả mạng lưới này phụ thuộc vào tổ chức vận tải, chi phí logistics, dịch vụ kho bãi và sự liên kết giữa doanh nghiệp sản xuất, thương mại với các đơn vị vận chuyển. Việc phát triển đồng bộ các khâu này sẽ góp phần giảm chi phí lưu thông, nâng cao hiệu quả phân phối và tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp Quảng Trị vào chuỗi cung ứng khu vực.

Hoạt động san nền, thi công hạ tầng kỹ thuật tại dự án Cảng hàng không Quảng Trị.

Rào cản nội tại và yêu cầu đổi mới mô hình kinh doanh
Hạn chế về quy mô vốn và năng lực tài chính là một trong những trở ngại đối với doanh nghiệp địa phương khi mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ và tham gia chuỗi cung ứng. Với nguồn lực tích lũy còn hạn chế, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng, nâng cấp thiết bị, hệ thống bảo quản và phân phối hàng hóa. Trong khi đó, việc mở rộng thị trường đòi hỏi doanh nghiệp phải bảo đảm đồng thời các tiêu chuẩn về chất lượng, sản lượng, thời gian giao hàng và tính ổn định của nguồn cung. Áp lực đầu tư và chi phí vận hành đặt ra yêu cầu sử dụng vốn hiệu quả, lựa chọn lĩnh vực kinh doanh phù hợp, tránh đầu tư dàn trải hoặc mở rộng quy mô vượt quá năng lực tài chính.

Bên cạnh nguồn vốn, trình độ công nghệ và năng lực quản trị cũng là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Phương thức sản xuất phân tán, mức độ ứng dụng công nghệ chưa đồng đều và hạn chế trong kiểm soát chất lượng khiến nhiều cơ sở khó đáp ứng yêu cầu của các thị trường có tiêu chuẩn cao. Đối với nông sản, thủy sản và sản phẩm chế biến, hệ thống sơ chế, bảo quản, đóng gói và truy xuất nguồn gốc giữ vai trò quan trọng trong duy trì chất lượng, nâng cao giá trị hàng hóa. Đặc biệt, việc khai thác dịch vụ vận tải hàng không đòi hỏi doanh nghiệp phải tổ chức quy trình cung ứng phù hợp với yêu cầu về thời gian, điều kiện bảo quản và chi phí vận chuyển. Điều này đặt ra yêu cầu chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức sản xuất theo chuỗi, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực quản trị.

Chất lượng nguồn nhân lực là một thách thức khác trong quá trình đổi mới hoạt động kinh doanh. Sự phát triển của các lĩnh vực hàng không, logistics, thương mại và dịch vụ đòi hỏi lao động có kỹ năng chuyên môn, ngoại ngữ, công nghệ thông tin và năng lực quản lý vận hành. Tuy nhiên, sự chênh lệch về trình độ lao động, cùng với hạn chế về nhân sự có kinh nghiệm quản trị chuỗi cung ứng và phát triển thị trường, có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận công nghệ, mở rộng hợp tác và tham gia các dự án có yêu cầu cao. Vì vậy, doanh nghiệp cần chú trọng đào tạo nhân lực gắn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh; tăng cường hợp tác với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường đại học và đơn vị đào tạo chuyên ngành, từng bước nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Để tận dụng những cơ hội từ hạ tầng giao thông, doanh nghiệp Quảng Trị cần khắc phục tình trạng sản xuất, kinh doanh phân tán, thiếu liên kết giữa vùng nguyên liệu, cơ sở chế biến và hệ thống phân phối. Việc chuyển từ hoạt động riêng lẻ sang hợp tác theo chuỗi giá trị, gắn với chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường sẽ quyết định khả năng tham gia của doanh nghiệp vào các mạng lưới cung ứng lớn. Cùng với đó, chính quyền địa phương cần chú trọng hoàn thiện hạ tầng kết nối, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Về dài hạn, Cảng hàng không Quảng Trị được kỳ vọng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông và logistics của địa phương. Khi kết nối đồng bộ với Quốc lộ 9, tuyến giao thông huyết mạch trên Hành lang kinh tế Đông – Tây, liên kết Việt Nam với Lào, Thái Lan và các thị trường Đông Nam Á cùng Cảng biển Cửa Việt, ba đầu mối giao thông đường hàng không, đường bộ và đường biển có thể tạo thành trục kết nối chiến lược, mở rộng khả năng giao thương, vận chuyển hàng hóa và phát triển dịch vụ logistics. Sự kết hợp này không chỉ mở ra triển vọng khai thác hiệu quả hơn lợi thế vị trí địa lý của Quảng Trị mà còn tạo thêm dư địa thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, thương mại, du lịch và dịch vụ.

Tuy nhiên, giá trị của hệ thống hạ tầng không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn phụ thuộc vào hiệu quả tổ chức kết nối và năng lực khai thác của doanh nghiệp. Nếu được phát triển đồng bộ, gắn với nhu cầu thị trường và các chuỗi sản xuất, phân phối, Cảng hàng không Quảng Trị cùng Quốc lộ 9 và Cảng biển Cửa Việt có thể từng bước hình thành thế liên kết giao thông ba phương thức, tạo động lực để Quảng Trị nâng cao vị thế trong mạng lưới giao thương khu vực và phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Tác giả: Anh Tuấn

Danh mục tài liệu tham khảo
1. Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 2148/QĐ-TTg ngày 20/12/2021 về chủ trương đầu tư dự án Đầu tư xây dựng Cảng hàng không Quảng Trị theo phương thức đối tác công tư (PPP).
2. UBND tỉnh Quảng Trị (2026), Báo cáo tình hình kinh tế – xã hội 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu tiếp tục thực hiện kế hoạch kinh tế – xã hội năm 2026,
3. UBND tỉnh Quảng Trị (2026), Kế hoạch số 1880/KH-UBND ngày 14/4/2026 về triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2026–2035, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh,
4. Báo Điện tử Chính phủ (2026), Cảng hàng không Quảng Trị thực hiện chuyến bay kỹ thuật đầu tiên, ngày 15/10/2026.
5. Cục Hàng không Việt Nam (2021), Quyết định số 2148/QĐ-TTg về chủ trương đầu tư dự án Cảng hàng không Quảng Trị.

Bài viết cùng chuyên mục