Sáng 24/4/2026, theo chinhphu.vn, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc về thúc đẩy phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Tại hội nghị, Thủ tướng nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân, đồng thời yêu cầu siết chặt kỷ luật đầu tư công, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và bảo đảm mọi quyết định phân bổ vốn phải được hạch toán, đánh giá hiệu quả.
Hội nghị được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ đến các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Dự Hội nghị có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng; lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan Trung ương, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố.
Hội nghị tập trung rà soát, đánh giá toàn diện và thực chất tình hình giải ngân vốn đầu tư công; làm rõ các khó khăn, vướng mắc và “điểm nghẽn”, đồng thời phân tích nguyên nhân từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan, bao gồm quy định pháp luật và khâu tổ chức thực hiện. Trên cơ sở đó, các đại biểu đề xuất những giải pháp đột phá, khả thi nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ phân bổ, giải ngân vốn; đồng thời xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và thời hạn xử lý của từng cấp, làm căn cứ kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ theo Quy định 366 của Bộ Chính trị.
Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 do Thủ tướng Chính phủ giao vượt 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách nhà nước, cao hơn mức 30,6% của năm 2025. Đến hết quý I/2026, tỷ lệ giải ngân đạt 11% kế hoạch, tăng so với cùng kỳ năm trước (9,7%). Tính đến ngày 15/4, giá trị giải ngân ước đạt gần 127,4 nghìn tỷ đồng, tương đương 12,6% kế hoạch; trong đó vốn ngân sách Trung ương đạt trên 34,8 nghìn tỷ đồng (9,6%) và vốn ngân sách địa phương đạt trên 92,5 nghìn tỷ đồng (14,2%).
Giữ vững kỷ luật đầu tư công, đề cao trách nhiệm người đứng đầu
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 đã đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh tế – xã hội của các dự án đầu tư công, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng, Bí thư, Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong tổ chức thực hiện. Đây là những chỉ đạo quan trọng của Trung ương và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Thủ tướng khẳng định, đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026 và cả nhiệm kỳ; là công cụ điều hành vĩ mô quan trọng, đồng thời là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức “2 con số”, phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và mở rộng không gian phát triển quốc gia.
Nhấn mạnh vai trò “dẫn dắt”, Thủ tướng yêu cầu đầu tư công phải thực sự kích hoạt, lan tỏa nguồn lực toàn xã hội; đóng vai trò “vốn mồi” để thu hút đầu tư tư nhân; đồng thời tạo ra các công trình, dự án có giá trị sử dụng thực chất, hiệu quả, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, nâng cao sinh kế và bảo đảm an sinh xã hội.
Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công phải gắn với bảo đảm chất lượng công trình và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn; đồng thời thực hiện nghiêm việc hạch toán hiệu quả kinh tế – xã hội trong phân bổ vốn theo đúng Kết luận 18 của Trung ương.
Đánh giá tình hình năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân cả nước; đồng thời nghiêm khắc phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân dưới mức bình quân. Kết quả giải ngân đã được công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và sẽ tiếp tục cập nhật hằng tháng, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nghiêm túc rà soát, chỉ đạo quyết liệt, bảo đảm chuyển biến rõ rệt cả về tiến độ và chất lượng.
Chỉ rõ những tồn tại, Thủ tướng cho rằng đầu tư công vẫn còn dàn trải, chưa chú trọng đúng mức đến hiệu quả kinh tế – xã hội và hạch toán tổng thể; công tác chuẩn bị đầu tư còn yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm; giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và phối hợp giữa các cơ quan chưa đáp ứng yêu cầu; vai trò người đứng đầu có nơi chưa được phát huy. Tình trạng giải ngân chậm, không hết vốn kéo dài, đòi hỏi các biện pháp mạnh để khắc phục.
Theo Thủ tướng, nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan, trong đó nguyên nhân chủ quan là chủ yếu, thể hiện qua sự chênh lệch kết quả giải ngân giữa các bộ, ngành, địa phương trong cùng một khung pháp lý.
Thủ tướng chỉ rõ, kỷ luật, kỷ cương hành chính ở một số nơi còn chưa nghiêm; việc triển khai chỉ đạo của Chính phủ có lúc chưa kịp thời, thiếu quyết liệt. Một số bộ, ngành, địa phương còn tâm lý trông chờ, né tránh, ngại trách nhiệm; công tác kiểm tra, đôn đốc chưa thường xuyên; vai trò người đứng đầu chưa được phát huy đầy đủ.
Bên cạnh đó, hoạt động thanh tra, kiểm tra và xử lý các dự án chậm tiến độ còn hạn chế; sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ; năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu. Công tác chuẩn bị đầu tư còn bất cập, kế hoạch vốn chưa sát thực tế; thủ tục đầu tư, điều chỉnh giá hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán—đặc biệt với các dự án ODA và chuyển đổi số—vẫn còn vướng mắc.
Thủ tướng cũng lưu ý tình trạng chậm trễ trong giải phóng mặt bằng tại một số địa phương; nguồn cung vật liệu xây dựng thiếu hụt, chưa được xử lý kịp thời; giá nguyên vật liệu và chi phí nhân công biến động nhưng hướng dẫn điều chỉnh còn chậm.
Trên cơ sở các kiến nghị tại Hội nghị, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, xử lý theo thẩm quyền và có văn bản phản hồi trước ngày 10/5.
Thủ tướng cho biết, việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc đang được triển khai rất quyết liệt với tiến độ nhanh. Cụ thể, ngày 9/4, Thường trực Đảng ủy và Thường trực Chính phủ đã họp về các dự án tồn đọng kéo dài; ngày 10/4, Đảng ủy Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị; ngày 13/4, Bộ Chính trị ban hành kết luận; ngày 14/4, Chính phủ trình Quốc hội và đến ngày 24/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý vi phạm pháp luật đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, đồng thời tiếp tục tháo gỡ vướng mắc cho các dự án kéo dài.
Trên cơ sở đó, Thủ tướng yêu cầu Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh và các Bộ trưởng phải chịu trách nhiệm, tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại của từng dự án.
Nhấn mạnh yêu cầu về tinh thần trách nhiệm và quyết tâm hành động, Thủ tướng đặt vấn đề: những việc phức tạp, khó khăn vẫn có thể được xử lý rất nhanh khi có sự chỉ đạo quyết liệt, thì không có lý do gì các công việc trong triển khai dự án lại chậm trễ; nếu thiếu quyết tâm, thiếu sát sao trong chỉ đạo, sẽ không thể đạt được tiến độ đề ra.
Chỉ đạo nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc và hiệu quả các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công với quyết tâm chính trị cao hơn. Việc đẩy nhanh giải ngân phải gắn với bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí.
Thủ tướng nhấn mạnh, mọi quyết định đầu tư, phân bổ vốn phải được hạch toán, đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội; đồng thời coi kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ theo Quy định 366-QĐ/TW. Cùng với đó, cần giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính và kỷ luật đầu tư công; đề cao trách nhiệm người đứng đầu, phân công rõ người, rõ việc, cá thể hóa trách nhiệm đối với từng dự án.
Các bộ, ngành, địa phương phải chủ động rà soát, thay thế kịp thời các tổ chức, cá nhân yếu kém; kiên quyết xử lý sai phạm trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư công. Đồng thời, nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, lựa chọn dự án thực sự cần thiết, hiệu quả, phù hợp quy hoạch và khả năng cân đối vốn; chấm dứt tình trạng đăng ký dự án mang tính “giữ chỗ”, “vốn chờ dự án”.
Thủ tướng yêu cầu lập kế hoạch giải ngân cụ thể cho từng dự án; linh hoạt điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có khả năng giải ngân tốt; tăng cường kiểm tra, đôn đốc, xử lý kịp thời các vướng mắc ngay tại cơ sở, công trường. Đặc biệt, các địa phương phải chủ động bảo đảm nguồn cung nguyên vật liệu xây dựng, đáp ứng tiến độ thi công.
Về hoàn thiện thể chế, Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì nghiên cứu xây dựng Luật hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, đồng thời sửa đổi Luật Đấu thầu để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI; tiếp tục rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công, nhất là trong lĩnh vực đấu thầu, xây dựng, đất đai, bảo đảm triển khai dự án thông suốt, hiệu quả.
Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư công theo hướng tinh gọn, minh bạch, nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án, giảm chi phí tuân thủ cho các chủ thể tham gia. Đồng thời, tập trung tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; các địa phương cần chủ động sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ có năng lực chuyên môn, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa.
Đối với kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao nhưng chưa phân bổ chi tiết, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương khẩn trương hoàn thành việc phân bổ; trường hợp đến hết ngày 10/5 vẫn chưa hoàn tất phải có báo cáo nêu rõ nguyên nhân, trách nhiệm gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính tổng hợp, đề xuất phương án xử lý số vốn chưa phân bổ trong tháng 5/2026.
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng và các địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án quan trọng quốc gia, nhất là trong lĩnh vực giao thông; khẩn trương hoàn thành chuẩn bị đầu tư các dự án lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các tuyến kết nối với Trung Quốc.
Các bộ, ngành như Nông nghiệp và Môi trường, Dân tộc và Tôn giáo, Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Công an, Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các địa phương cần sớm hoàn thiện văn bản pháp lý, hướng dẫn triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia; đồng thời xây dựng phương án phân bổ vốn năm 2026 và bảo đảm bố trí đủ nguồn ngân sách tham gia.
Trong tháng 4/2026, Bộ Tài chính và Bộ Khoa học và Công nghệ phải hoàn thiện hướng dẫn về tiêu chí, quy trình đầu tư, chi ngân sách cho các dự án khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trong tháng 5/2026, hoàn thành rà soát, hoàn thiện cơ chế tài chính phục vụ phát triển các công nghệ chiến lược.
Thủ tướng yêu cầu Bí thư, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tăng cường trách nhiệm, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và đôn đốc tháo gỡ khó khăn, huy động cả hệ thống chính trị tham gia đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư; đồng thời làm tốt công tác tuyên truyền, giải quyết thỏa đáng các kiến nghị hợp pháp của người dân.
Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải hoàn thành trong quý II/2026 việc rà soát, quy hoạch các mỏ nguyên vật liệu, bảo đảm đủ nguồn cung cho các dự án, nhất là dự án đầu tư công; khẩn trương tháo gỡ vướng mắc trong cấp phép khai thác. Trường hợp không bảo đảm nguồn vật liệu, Bộ Tài chính sẽ báo cáo điều chuyển vốn sang địa phương khác có khả năng đáp ứng.
Bộ Xây dựng được giao theo dõi sát thị trường vật liệu xây dựng, kịp thời dự báo biến động giá và hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng trước ngày 10/5, bảo đảm minh bạch, đúng quy định và hài hòa lợi ích các bên.
Về kế hoạch trung hạn, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện danh mục và phương án phân bổ vốn đầu tư công giai đoạn 2026–2030, gửi Bộ Tài chính trong tháng 5/2026; bảo đảm bố trí vốn tập trung, tránh dàn trải, giảm ít nhất 30% số lượng dự án so với giai đoạn trước.
Các bộ, ngành, địa phương phải sớm hoàn thiện hướng dẫn phân bổ vốn theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán hiệu quả kinh tế – xã hội; đồng thời đề nghị Kiểm toán Nhà nước tăng cường đánh giá hiệu quả dự án. Bộ Tài chính cũng được giao xây dựng hệ thống chấm điểm (KPI) giải ngân, báo cáo Thủ tướng trước ngày 15/5.
Thủ tướng nhấn mạnh, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu của năm 2026; yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, đặc biệt là người đứng đầu, phải tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức “2 con số”.
Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đánh giá thực trạng, chỉ ra những “điểm nghẽn” kéo dài mà còn thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Chính phủ trong việc chấn chỉnh kỷ luật, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công. Những chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ đã xác lập rõ yêu cầu đổi mới tư duy, siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời đặt ra các giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục đến tổ chức thực hiện.
Qua đó, hội nghị được xem là bước thúc đẩy mạnh mẽ nhằm tạo chuyển biến thực chất trong giải ngân vốn đầu tư công, góp phần phát huy vai trò “đòn bẩy” của đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới.
Minh Anh