(Đà Nẵng) . “ Hãy dùng trí tuệ nhân tạo (AI) có mục đích ; hãy sử dụng AI và những giải pháp sáng tạo để chúng ta cùng xây dựng một cộng đồng ASEAN phát triển, vì hạnh phúc cho cả mái nhà chung và mỗi con người trong cộng đồng ASEAN chúng ta “ – TS. Ethel Valenzuela – Giám đốc đối tác toàn cầu Viện hành trình ASEAN (Passage to ASEAN/P2A); Chủ tịch Hội đồng AI ASEAN, Nguyên Cố vấn Giáo dục Ban Thư ký ASEAN, Thành viên Hội đồng Quản trị Viện Học tập suốt đời của UNESCO, nhấn mạnh trong chia sẻ của mình tại lễ Tổng kết, trao giải vòng Chung kết cuộc thi ASEAN AI Hackathon 2026 (AAIH 2026), diễn ra trực tiếp tại thành phố Đà Nẵng – Việt Nam, từ ngày 19 đến 21/8/2026.
Sự kiện là điểm nhấn quan trọng, trong chuỗi hoạt động chào mừng Tháng ASEAN, khẳng định vị thế của Việt Nam trong đồng hành cùng đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân tài số khu vực; do Viện Passage to ASEAN (Tổ chức thành viên ASEAN về Giáo dục, kết nối hơn 150 học viện, thúc đẩy sự năng động và hội nhập của giới trẻ khu vực), phối hợp cùng Đại học Duy Tân (DTU) – Việt Nam, tổ chức.
AAIH 2026 là sáng kiến thiết thực mang mang tầm vóc khu vực Đông Nam Á, dành riêng cho cộng đồng sinh viên các quốc gia thành viên ASEAN: Ứng dụng AI để phát triển những giải pháp sáng tạo, giải quyết “nóng” nhiều vấn đề nổi cộm, mà thực tế cuộc sống của cộng đồng ASEAN đang đặt ra hằng ngày.
Ban tổ chức đã chọn 16 giải pháp đột phá, tại vòng Chung kết, mỗi Đội sẽ giới thiệu và tỏa sáng với chính ý tưởng giải pháp của mình, trình bày-thuyết minh và trả lời phản biện trước Hội đồng Giám khảo, các Đội bạn. Khi đưa ra một Prototypes (mô hình mẫu của một sản phẩm) do Đội mình đề xuất, giải quyết các vấn đề cấp thiết của quốc gia mình và cho toàn khu vực Đông Nam Á:
Biến đổi khí hậu (với các đề xuất) Hệ thống cảnh báo và ứng phó thiên tai thông minh.
Y tế cộng đồng (với các đề xuất) Giải pháp chẩn đoán bệnh từ xa cho các vùng khó khăn.
Đô thị thông minh (với các đề xuất) Tối ưu hóa giao thông và năng lượng bền vững.
Giáo dục tương lai (với các đề xuất) Công nghệ AI cá nhân hóa lộ trình học tập và tăng cường khả năng tiếp cận tri thức.
Tuy là lần đầu tiên được tổ chức, ASEAN AI Hackathon 2026 đã đạt con số kỷ lục khi có hơn 240 đội thi với hơn 1000 sinh viên đến từ hơn 110 trường đại học của 7/11 quốc gia thành viên chính thức, tham dự :
Đại học Chulalongkorn (Thái Lan); Đại học Quốc Gia Malaya (Malaysia) ; Đại học Quốc Gia Indonésia , Đại học BINUS (Indonésia); Viện Giáo dục Kỹ thuật (ITE- Singapore); Đại học American University of Phnom Penh (Cambodia); Đại học Duy Tân (DTU), Đại học Công nghệ Đồng Nai (DNTU), Việt Nam. Có nhiều đại diện nhất là Đảo quốc Philippines: Đại học Bách khoa Philippines (PUP), Cebu Institute of Technology, Đại học San Jose-Recoletos, Trường Naga College Foundation, Đại học Mapúa MCL.
Các Đội đã đến với AAIH 2026 theo tinh thần là môi trường, là cơ hội để sinh viên Đông Nam Á “biến” AI thành công cụ đắc lực phụng sự xã hội, định hướng nghề nghiệp, phát triển năng lực bản thân trong kỷ nguyên số.
“Điều làm tôi và nhiều vị Giám khảo ngạc nhiên, là các bạn đã vượt nhiều khó khăn và thách thức, các bạn cũng rất thông minh trong vận dụng AI và sự sáng tạo để giải quyết những vấn đề đầy tính thực tiễn trong cuộc sống và phát triển kinh tế, xã hội của Cộng đồng chúng ta. 16 giải pháp đột phá mà các bạn đề xuất, đều xứng đáng được tôn vinh, sau khi vượt qua hơn 240 ý tưởng đến với cuộc thi AAIH 2026”, TS. Ethel Valenzuela nhìn nhận.
Khu vực ASEAN đang đẩy mạnh phát triển kinh tế số, hướng tới mục tiêu đạt quy mô 1.000 tỷ USD vào năm 2030, từ đó thúc đẩy tăng trưởng bền vững, củng cố năng lực tự cường và tạo nền tảng cho một ASEAN thịnh vượng trong tương lai.
Trên hành trình đó, ASEAN cũng đang đối mặt với những thách thức cấp thiết trong ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng y tế, phát triển đô thị thông minh và xây dựng nền giáo dục sẵn sàng cho tương lai.
Điểm khác biệt của AAIH 2026 chính là chuỗi các hoạt động chuyên môn xuyên suốt. Trước khi bước vào vòng Chung kết, tất cả các đội thi đã trải qua lộ trình huấn luyện (Workshop Series) dài hơi.
Sinh viên được trang bị kiến thức toàn diện từ AI nhân văn, kiến trúc kỹ thuật đến kỹ năng trình bày và thương mại hóa sản phẩm. Các diễn giả, chuyên gia hàng đầu uy tín, từ khối học thuật đến doanh nghiệp, doanh nhân tiêu biểu, đã nhận lời làm “Huấn luyện viên” cho các bạn.
Sau quá trình chuẩn bị, các Đội đã lần lượt đi qua từ vòng sơ loại, bán kết, để cuối cùng Top 16 đội xuất sắc nhất, được lựa chọn và chính thức có mặt tại Đại học Duy Tân (Đà Nẵng, Việt Nam) tham dự vòng Chung kết, tranh tài ngôi vị Quán quân AAIH 2026. Hành trình của AAIH 2026 đã diễn ra liên tục trong 4 tháng qua.
Ban tổ chức đã chính thức công bố và tôn vinh các kết quả chung cuộc:
Đội vô địch: Champion: Shane-nanigans from Cebu Institute of Technology – University (CIT- U /Philippines)
giải Nhì: UI-WICARA ASEAN (University of Indonesia)
giải Nhì: UM-Gunners (University of Malaya, Maylaysia)
giải Ba: PUPQ-Hackbigans (Polytechnic University of the Philippines)
giải Ba: DTU – AEGISFLOW AI (Duy Tan University – Vietnam)
giải Ba: CU – PaiRai (Chulalongkorn University, Thailand)
Giải sáng tạo nhất: PUP-ATLAN (Polytechnic University of the Philippines)
Giải thuyết trình ấn tượng nhất: AUPP – RehabAI (American University of Phnom Penh, Cambodia).
Giải giải pháp xanh: Đội ITE – AwareGuard ITE (Institute of Technical Education / ITE, Singapore).
Giải khán giả bình chọn: DNTU – CruzrTwin ASEAN (Dong Nai Technology University, Viet Nam).
Phát biểu với tư cách thay mặt đơn vị chủ nhà, lần đầu tiên đăng cai AAIH lần thứ nhất, ông Lê Công Cơ, Đồng sáng lập Viện hành trình ASEAN, Chủ tịch Hội đồng Đại học Duy Tân cho biết, AAIH được kỳ vọng sẽ tổ chức thường niên. Năm đến (2007), chúng ta sẽ một kỳ AAIH diễn ra ở Đại học Chulalongkorn (Thailand).
Chia sẻ với Cộng đồng trẻ ASEAN, đại diện đơn vị đăng cai AAIH 22026,ông nói: ” Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc giáo dục, thị trường lao động thì cách con người sáng tạo, năng lực thích ứng, tư duy phản biện và khả năng làm chủ công nghệ trở thành yếu tố quyết định sức cạnh tranh của thế hệ trẻ.
Người trẻ cần xem AI là cơ hội để làm chủ công nghệ, đồng thời chủ động trang bị ngoại ngữ, tư duy toàn cầu, năng lực tự học và trải nghiệm đa văn hóa để tự tin cạnh tranh tại thị trường lao động ASEAN và thế giới.
AI không thể thay thế con người chúng ta. AI tối ưu theo thuật toán, nhưng những phát kiến thực sự đột phá trong lịch sử thường sinh ra ở giao điểm giữa các lĩnh vực, giữa kỹ thuật với nghệ thuật, giữa khoa học với triết học. Đó là vùng đất mà chỉ con người mới đi vào được. Hơn thế, sự cảm thông, thấu hiểu văn hóa, đâu là ranh giới nên và không nên làm chỉ có ở con người, máy móc chưa bao giờ có được điều đó. Đừng sợ AI, hãy làm chủ AI!./.
Trần Ngọc