Sáng 9/7/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, chủ trì phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo cho ý kiến về chương trình công tác, phân công nhiệm vụ và rà soát cơ chế phối hợp, nhằm bảo đảm sự chặt chẽ, thống nhất và phát huy trách nhiệm của các bộ trưởng, trưởng ngành trong chủ động xử lý những vấn đề phát sinh, vướng mắc.
Tham dự phiên họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo; Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Phó Trưởng Ban; Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Phó Trưởng Ban; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương, thành viên Ban Chỉ đạo.
Theo VGP, vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập và ban hành Quy chế tổ chức, hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện 4 chương trình mục tiêu quốc gia, gồm: Chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; Chương trình phát triển văn hóa; Chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; Chương trình hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Tại phiên họp, Ban Chỉ đạo tập trung đánh giá kết quả thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và tình hình triển khai trên tất cả các khâu, đặc biệt là tiến độ hoàn thiện cơ chế, chính sách, ban hành văn bản hướng dẫn, phân bổ, giao vốn và giải ngân. Các đại biểu cũng làm rõ những tồn tại, khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân và trách nhiệm của các cơ quan; đồng thời xác định nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cùng các mốc thời gian cụ thể nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân nguồn vốn năm 2026, nhất là số vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026.
Ban Chỉ đạo cũng cho ý kiến về chương trình công tác, phân công nhiệm vụ và rà soát cơ chế phối hợp, bảo đảm sự chặt chẽ, thống nhất, đồng thời phát huy trách nhiệm của các bộ trưởng, trưởng ngành trong chủ động xử lý những vấn đề phát sinh, vướng mắc.
Theo các báo cáo và ý kiến tại phiên họp, thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, cơ quan Trung ương đã tập trung hoàn thiện những điều kiện cần thiết để triển khai các chương trình trong giai đoạn mới. Chủ trương đầu tư của 4 chương trình đã được phê duyệt; các kế hoạch triển khai, quyết định đầu tư, cơ chế phân bổ và nhiều văn bản hướng dẫn đã được ban hành. Một số chương trình đã được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn, dự toán và kế hoạch vốn năm 2026. Tuy nhiên, tiến độ triển khai giữa các chương trình vẫn chưa đồng đều.
Sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tránh lãng phí
Phát biểu chỉ đạo và kết luận phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo, nêu rõ trong bối cảnh ngân sách còn khó khăn, Quốc hội và Chính phủ đã bố trí nguồn lực tương đối lớn cho các chương trình mục tiêu quốc gia. Trong điều kiện nguồn lực hạn chế, phạm vi thực hiện rộng và yêu cầu cao, các cấp, các ngành, cơ quan và địa phương cần tập trung phối hợp, triển khai hiệu quả, đúng tiến độ, bảo đảm đạt các mục tiêu đề ra.
Thủ tướng cho biết, việc tổ chức lại hoạt động của Ban Chỉ đạo không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà còn bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, nâng cao hiệu quả phối hợp và kịp thời xử lý các vấn đề chung, liên ngành. Việc triển khai các chương trình phải đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; sử dụng nguồn lực đúng mục tiêu, đúng đối tượng, đúng mục đích và sát nhu cầu thực tế; tránh tình trạng trùng lặp, chồng chéo trong thực hiện nhiệm vụ, gây thất thoát, lãng phí.
Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện tốt vai trò cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo; đồng thời phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo triển khai nhanh chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ tiến độ triển khai các chương trình vẫn rất chậm so với yêu cầu; nhiều nhiệm vụ đứng trước nguy cơ không hoàn thành, ảnh hưởng đến mục tiêu giải ngân vốn năm 2026.
Văn bản hướng dẫn và phương án phân bổ vốn đối với một số chương trình chưa hoàn thành. Đáng lưu ý, số vốn của 3 chương trình giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026 còn lớn, trong khi kết quả giải ngân đến hết tháng 6 vẫn thấp.
Cùng với đó, tình trạng quá nhiều văn bản, tài liệu hướng dẫn đang gây khó khăn cho quá trình triển khai ở cơ sở. Riêng chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã có tới 54 văn bản hướng dẫn. Bên cạnh đó, giữa các chương trình vẫn chưa có cơ chế lồng ghép hiệu quả.
Một số địa phương, nhất là người đứng đầu, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của các chương trình mục tiêu quốc gia để chủ động tổ chức triển khai thực hiện.
Thủ tướng cho rằng, bên cạnh những nguyên nhân khách quan như năm 2026 là năm đầu triển khai giai đoạn mới, một số chương trình được lồng ghép thành chương trình chung, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. Một số cơ quan chưa thực sự chủ động, quyết liệt; việc chuẩn bị hồ sơ, phối hợp và cung cấp thông tin còn chậm, chất lượng chưa đồng đều. Trách nhiệm của cơ quan chủ trì và cơ quan phối hợp trong một số trường hợp chưa được thực hiện đầy đủ; sự phối hợp giữa bộ, ngành và địa phương chưa hiệu quả, trong khi nguồn nhân lực tham gia còn hạn chế.
Giao Văn phòng Chính phủ khẩn trương trình ban hành thông báo kết luận và phân công nhiệm vụ cụ thể trong thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm.
Về quan điểm và yêu cầu chỉ đạo, Thủ tướng yêu cầu tập trung tổ chức thực hiện quyết liệt, thực chất và hiệu quả hơn, bảo đảm cả mục tiêu giải ngân và hiệu quả đầu tư. Cơ quan được giao chủ trì chương trình phải chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ và Ban Chỉ đạo về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện.
Đồng thời, cần tăng cường tổng hợp, điều phối chung cả 4 chương trình mục tiêu quốc gia nhằm tạo động lực phát triển, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi. Việc phân bổ và sử dụng nguồn lực phải đúng mục tiêu, đúng đối tượng, có trọng tâm, trọng điểm; không dàn trải, không trùng lặp, không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực.
Thủ tướng yêu cầu phấn đấu giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Trung ương được giao trong năm 2026, bao gồm hơn 17.000 tỷ đồng vốn của 3 chương trình giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026. Đây cần được xác định là một trong những căn cứ đánh giá công tác lãnh đạo, chỉ đạo của người đứng đầu các cơ quan, địa phương.
Cùng với đó, phải thực hiện nghiêm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”; lấy kết quả thực hiện, tiến độ giải ngân và hiệu quả tác động đến người dân làm căn cứ đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu.
Ông Hồ Quốc Dũng, Phó Trưởng ban Thường trực, được giao chỉ đạo, điều phối chung. Các Phó Thủ tướng được phân công theo dõi từng lĩnh vực phải thường xuyên, trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc các bộ, ngành thuộc phạm vi phụ trách.
Tích hợp các chương trình một cách thực chất, không cơ học
Về các nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường thường xuyên đôn đốc các bộ, ngành, nhất là các địa phương, triển khai chương trình; hoàn thành kế hoạch, phân bổ chi tiết, chuẩn bị danh mục nhiệm vụ, dự án và tổ chức thực hiện ngay sau khi được giao vốn.
Bộ cần phối hợp với các cơ quan liên quan theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; phấn đấu giải ngân 100% số vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện.
Với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương phối hợp với Văn phòng Chính phủ ban hành Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo; phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan chủ chương trình theo dõi tiến độ hoàn thiện thể chế, phân bổ, giao và giải ngân vốn; tổng hợp danh sách các cơ quan chậm tiến độ, làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm để báo cáo lãnh đạo Ban Chỉ đạo theo quy định.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao khẩn trương hoàn thiện phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2026-2030, gửi Bộ Tài chính rà soát, tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trước ngày 25/7/2026.
Đồng thời, đôn đốc các bộ, cơ quan hoàn thành các văn bản hướng dẫn còn thiếu trước ngày 20/7/2026, không để việc thiếu hướng dẫn làm chậm tiến độ triển khai chương trình; xây dựng Sổ tay hướng dẫn thực hiện chương trình trong tháng 7/2026 và theo dõi, đôn đốc việc phân bổ chi tiết, tổ chức thực hiện nguồn vốn năm 2026 đã được giao.
Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương phối hợp với Văn phòng Chính phủ trình lãnh đạo Chính phủ ban hành quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách Trung ương và tỷ lệ đối ứng ngân sách địa phương trước ngày 15/7/2026.
Hai bộ cũng phải hoàn thiện phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và vốn ngân sách Trung ương năm 2026, gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026; hoàn thành thông tư hướng dẫn thực hiện chương trình và xây dựng Sổ tay hướng dẫn trong tháng 7/2026.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo có trách nhiệm kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong triển khai các hợp phần được giao; bảo đảm chính sách được thực hiện đúng địa bàn, đúng đối tượng và đáp ứng nhu cầu thiết yếu.
Bộ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành kiểm tra, đôn đốc giải ngân vốn Chương trình phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026; tập trung theo dõi, giải quyết các nhu cầu cấp thiết về đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và sinh kế của người dân.
Bộ Tài chính có nhiệm vụ tổng hợp phương án phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch vốn năm 2026 của từng chương trình, trình cấp có thẩm quyền giao vốn ngay khi đủ điều kiện, không để chậm tiến độ.
Theo yêu cầu, vốn năm 2026 của chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo phải được giao trước ngày 15/7/2026; các chương trình về y tế và giáo dục chậm nhất phải hoàn thành việc giao vốn trong tháng 7/2026.
Bộ Tài chính cũng phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện, ban hành theo thẩm quyền các quy định về quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí thường xuyên của các chương trình; theo dõi tiến độ phân bổ, giao và giải ngân vốn.
Hằng tháng, Bộ Tài chính phải tổng hợp rõ tiến độ của từng chương trình, từng cơ quan và từng nguồn vốn còn chậm; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, gửi Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo để báo cáo Trưởng Ban Chỉ đạo; đồng thời công khai số liệu tiến độ và đề xuất điều chuyển vốn kịp thời khi cần thiết.
Các bộ, cơ quan được giao chủ trì nội dung, dự án thành phần phải khẩn trương hoàn thành văn bản hướng dẫn, hồ sơ nhiệm vụ, dự án và dự toán thuộc phạm vi được giao; chủ động giải quyết khó khăn, vướng mắc theo chức năng, nhiệm vụ.
Song song với việc triển khai các nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu tích hợp các chương trình một cách thực chất, không cơ học, không đơn thuần cộng dồn. Tinh thần chung là những nội dung chưa hợp lý cần được mạnh dạn đề xuất điều chỉnh.
Ban Chỉ đạo thống nhất chủ trương tích hợp. Thủ tướng yêu cầu khẩn trương thành lập Tổ công tác do Phó Thủ tướng trực tiếp chỉ đạo; lãnh đạo Bộ Tài chính làm Tổ trưởng, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm Tổ phó.
Tổ công tác có nhiệm vụ chủ động làm việc với các địa phương, tiến hành tổng rà soát, đánh giá, xây dựng và hoàn thiện báo cáo về chương trình tích hợp tổng thể, báo cáo Chính phủ trước ngày 25/7 để trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần phân cấp mạnh cho địa phương, đánh giá theo kết quả cuối cùng; các bộ tập trung kiểm tra, giám sát, đồng thời hướng dẫn cụ thể đối với những nội dung còn chưa rõ hoặc cần thiết, bảo đảm thực hiện đúng các mục tiêu mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.
Với tinh thần hành động quyết liệt, rõ trách nhiệm và rõ thời hạn, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan và địa phương khẩn trương khắc phục những hạn chế, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ chế, chính sách, phân bổ, giao và giải ngân vốn, bảo đảm sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực. Mục tiêu là triển khai đồng bộ, thực chất 4 chương trình mục tiêu quốc gia, phấn đấu giải ngân 100% vốn ngân sách Trung ương được giao trong năm 2026, trong đó có hơn 17.000 tỷ đồng vốn giai đoạn 2021-2025 được kéo dài sang năm 2026.
Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường phối hợp, phân cấp mạnh gắn với kiểm tra, giám sát; đề cao trách nhiệm người đứng đầu và lấy kết quả thực hiện, tiến độ giải ngân, hiệu quả tác động đến người dân làm thước đo. Việc nghiên cứu tích hợp các chương trình phải được thực hiện một cách thực chất, tránh cơ học, chồng chéo, qua đó tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư và tạo động lực phát triển bền vững, nhất là tại các khu vực nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tiến Chí