Theo Reuters ngày 12/11/2026, Tổng thống Nga Vladimir Putin được cho là đã chấp thuận sự tham gia của các đại diện châu Âu trong vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine. Tuy nhiên, việc ông Putin yêu cầu Washington làm rõ lập trường thực sự của các đồng minh châu Âu hướng tới hòa bình hay tiếp tục chiến tranh cho thấy những bất đồng về cách tiếp cận giải quyết xung đột vẫn là thách thức đáng kể đối với tiến trình ngoại giao.
Việc Nga đồng ý để các đại diện châu Âu tham gia vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine, theo thông tin được Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff công bố, được xem là một bước tiến đáng chú ý trong nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột. Tuy nhiên, những phát biểu của Tổng thống Vladimir Putin cho thấy triển vọng đàm phán vẫn đối mặt với nhiều trở ngại, đặc biệt trong bối cảnh Moscow và các nước châu Âu tiếp tục tồn tại những bất đồng sâu sắc về các điều kiện chấm dứt chiến sự và cấu trúc an ninh khu vực.
“Phía châu Âu sẽ tham gia cuộc họp tiếp theo. Chúng tôi coi đây là thời điểm đặc biệt quan trọng, bởi họ là những đối tác của chúng tôi và sự hiện diện của họ là hết sức cần thiết”, ông Witkoff phát biểu trên truyền hình nhà nước Nga sau cuộc gặp Tổng thống Putin tại Điện Kremlin.
Dù vậy, những tín hiệu tích cực trên mặt trận ngoại giao xuất hiện trong bối cảnh các bất đồng giữa những bên liên quan chưa có dấu hiệu được thu hẹp đáng kể. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, người dự kiến gặp ông Witkoff và ông Kushner tại Dublin, bày tỏ quan ngại trước các hạn chế mới ảnh hưởng đến hệ thống liên lạc vệ tinh Starshield do Mỹ sản xuất, vốn đang được lực lượng Ukraine sử dụng trên chiến trường. Nhà lãnh đạo Ukraine đồng thời cho rằng cách tiếp cận của Washington trong việc thảo luận với Moscow về một cấu trúc an ninh mới tại châu Âu có những điểm “hơi kỳ lạ”.
Những quan ngại trên được ông Zelenskiy đưa ra sau hai ngày đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ tại Abu Dhabi hồi đầu tuần. Mặc dù cả Kyiv và Moscow đều ghi nhận một số tiến triển, những khác biệt mang tính cốt lõi vẫn chưa được giải quyết, nhất là vấn đề chủ quyền và lãnh thổ.
“Cho đến nay, chúng tôi biết rất ít về các hạn chế đối với Starshield. Nhưng có một điều rõ ràng: nếu ai đó tại Mỹ đưa ra những quyết định coi lãnh thổ Ukraine như thể không thuộc về Ukraine, thì điều đó cho thấy tình hình đang diễn biến theo hướng nào”, ông Zelenskiy nhấn mạnh.
Kết quả cụ thể đáng chú ý nhất của vòng đàm phán tại Abu Dhabi, được mô tả là cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa Nga và Ukraine dưới sự trung gian của Mỹ trong chín tháng qua, là thỏa thuận tiến hành một đợt trao đổi tù binh quy mô lớn, dự kiến được triển khai trong những tuần tới.
Tuy nhiên, tiến triển mang tính nhân đạo này chưa đồng nghĩa với một bước đột phá trong giải quyết các bất đồng chính trị và lãnh thổ. Nga hiện kiểm soát khoảng một phần năm diện tích Ukraine, trong khi Kyiv tiếp tục khẳng định lập trường không nhượng bộ đối với phần lãnh thổ còn lại do mình kiểm soát tại Donbas, miền Đông Ukraine.
Trong bối cảnh đó, việc châu Âu được mời tham gia bàn đàm phán có thể mở rộng khuôn khổ đối thoại và tạo thêm cơ hội phối hợp ngoại giao. Song, sự hiện diện của các đại diện châu Âu chưa đủ để bảo đảm tiến trình hòa bình đạt được đột phá, khi những bất đồng về lãnh thổ, bảo đảm an ninh và vai trò của các bên trong trật tự an ninh hậu xung đột vẫn là những vấn đề then chốt cần được tháo gỡ.
Vai trò của EU trong tiến trình đàm phán hòa bình ukraine
Ông Jared Kushner cho biết Washington đã ghi nhận một “sự thay đổi lớn” trong lập trường của châu Âu, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng việc mở rộng khuôn khổ đàm phán hòa bình với sự tham gia của các đại diện châu Âu sẽ không cản trở tiến trình tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine.
Về phía Nga, Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Moscow luôn sẵn sàng đối thoại với Liên minh châu Âu (EU) về vấn đề Ukraine, song thừa nhận giữa hai bên vẫn tồn tại những bất đồng sâu sắc.
“Chúng tôi chưa bao giờ phản đối việc đối thoại với châu Âu, cũng chưa từng chủ động cắt đứt các kênh liên lạc. Chính phía châu Âu mới là bên chấm dứt đối thoại với Liên bang Nga”, ông Putin tuyên bố.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga đồng thời đưa ra cảnh báo cứng rắn đối với đề xuất triển khai lực lượng quân sự phương Tây tại Ukraine sau khi đạt được một thỏa thuận hòa bình. Theo ông Putin, động thái này có nguy cơ châm ngòi cho một cuộc xung đột mới, bởi Moscow coi sự hiện diện của quân đội phương Tây trên lãnh thổ Ukraine là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia Nga.
“Chúng tôi rất mong các ông, cũng như chính quyền Mỹ nói chung, làm việc với các đồng minh châu Âu để họ sớm xác định rõ điều thực sự mong muốn: hòa bình hay chiến tranh tại Ukraine”, Tổng thống Putin nhấn mạnh.
Những phát biểu trên cho thấy, dù Moscow để ngỏ khả năng đưa châu Âu trở lại bàn đàm phán, sự khác biệt về quan điểm an ninh vẫn là trở ngại đáng kể. Đặc biệt, vấn đề triển khai lực lượng phương Tây tại Ukraine sau xung đột có thể trở thành một trong những điểm bất đồng then chốt, tác động trực tiếp đến khả năng hình thành một thỏa thuận hòa bình được các bên chấp nhận.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tiếp tục bày tỏ quan ngại về những gián đoạn đối với hệ thống liên lạc vệ tinh Starshield, cho biết sự cố đã gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động quân sự dọc toàn bộ tiền tuyến, cũng như tại các khu vực lãnh thổ Ukraine hiện do Nga kiểm soát.
Starshield là hệ thống liên lạc vệ tinh phục vụ mục đích quân sự do SpaceX phát triển trên nền tảng công nghệ Starlink. Theo thông tin được phía Ukraine đưa ra, hệ thống này từng gặp những sự cố tương tự trong tháng trước.
Trong một bài đăng trên Telegram, ông Zelenskiy cho biết các hạn chế mang tính hệ thống đang làm suy giảm tốc độ vận hành của Starshield, ảnh hưởng đến khả năng tác chiến của một số phương tiện đánh chặn Ukraine. Theo nhà lãnh đạo Ukraine, tình trạng này khiến các thiết bị đánh chặn không đạt được tốc độ cần thiết để đối phó hiệu quả với các máy bay không người lái (UAV) sử dụng động cơ phản lực của Nga.
Diễn biến này cho thấy, song song với những nỗ lực thúc đẩy đàm phán ngoại giao, các vấn đề liên quan đến hỗ trợ công nghệ quân sự, bảo đảm an ninh và năng lực phòng thủ của Ukraine vẫn có thể ảnh hưởng đến quan hệ giữa Kyiv và các đối tác phương Tây. Đây cũng là những yếu tố cần được xem xét trong quá trình xây dựng một khuôn khổ hòa bình và các cơ chế bảo đảm an ninh lâu dài cho Ukraine.
Nga đề xuất triển khai sứ mệnh nhân đạo chung với Ukraine
Tổng thống Vladimir Putin cho biết Nga đã đề xuất với các đặc phái viên Mỹ về việc triển khai một sứ mệnh nhân đạo chung giữa Moscow và Kyiv tại Kostiantynivka, miền Đông Ukraine. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định khu vực này hiện nằm dưới sự kiểm soát của Moscow, dù đây là tuyên bố từng bị phía Ukraine bác bỏ.
Theo ông Putin, hoạt động nhân đạo có thể được tổ chức theo mô hình từng triển khai vào cuối tháng trước tại thị trấn Oleshky, thuộc khu vực Đông Nam Ukraine. Theo đó, người dân được tạo điều kiện sơ tán khỏi khu vực, trong khi hàng viện trợ thiết yếu được chuyển đến hỗ trợ những người lựa chọn ở lại.
Tổng thống Nga cho biết Moscow cần khoảng năm ngày để tiến hành rà phá bom mìn tại khu vực gần Kostiantynivka, nơi được cho là vẫn còn khoảng 400–500 cư dân sinh sống. Ông đồng thời nhận định việc triển khai sứ mệnh này sẽ tạo điều kiện để cộng đồng quốc tế trực tiếp đánh giá tình hình thực địa, qua đó xác định lực lượng đang kiểm soát thành phố.
Tuy nhiên, đề xuất trên cũng đặt ra những vấn đề liên quan đến cơ chế giám sát và bảo đảm an ninh trong quá trình thực hiện. Trước đó, Kyiv từng bày tỏ lo ngại rằng Moscow có thể tận dụng các thỏa thuận ngừng bắn tạm thời phục vụ hoạt động nhân đạo để tái tập hợp lực lượng và củng cố vị trí quân sự.
Đề xuất của Nga được đưa ra trong bối cảnh giao tranh giữa hai bên tiếp tục diễn biến phức tạp. Trong năm nay, mặc dù chưa đạt được những bước tiến đáng kể về kiểm soát lãnh thổ, lực lượng Nga vẫn duy trì các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng của Ukraine.
Ở chiều ngược lại, Ukraine tiếp tục sử dụng máy bay không người lái (UAV) để tập kích các cơ sở lọc dầu trên lãnh thổ Nga. Những cuộc tấn công này đã góp phần gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tại một số khu vực của Nga trong mùa hè. Theo các quan chức địa phương, tình trạng gián đoạn nguồn cung nhiên liệu đã tái diễn tại một số địa phương trong tuần này.
Trong khi đó, Tổng thống Putin vẫn chưa phát đi tín hiệu cho thấy Moscow sẵn sàng điều chỉnh các yêu sách lãnh thổ trong tiến trình đàm phán. Những yêu sách này bao gồm cả việc thiết lập một “vùng đệm” an ninh tại các khu vực thuộc lãnh thổ Ukraine mà Nga chưa chính thức tuyên bố sáp nhập.
Trong bối cảnh đó, đề xuất triển khai sứ mệnh nhân đạo tại Kostiantynivka không chỉ đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ dân thường, mà còn làm nổi bật sự đan xen giữa mục tiêu nhân đạo và những tính toán quân sự, lãnh thổ của các bên. Khả năng hiện thực hóa sáng kiến này sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc Moscow và Kyiv có thể đạt được đồng thuận về điều kiện ngừng bắn, cơ chế giám sát độc lập và các biện pháp bảo đảm an toàn cho dân thường hay không.
Nhìn tổng thể, việc Nga để ngỏ khả năng châu Âu tham gia các vòng đàm phán tiếp theo, cùng với những tiến triển bước đầu về trao đổi tù binh và đề xuất triển khai sứ mệnh nhân đạo, cho thấy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine vẫn đang được duy trì. Tuy nhiên, khoảng cách lớn về lập trường lãnh thổ, những bất đồng liên quan đến cơ chế bảo đảm an ninh và tình trạng giao tranh chưa có dấu hiệu chấm dứt tiếp tục đặt ra những thách thức đáng kể. Trong bối cảnh đó, triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện không chỉ phụ thuộc vào khả năng thu hẹp bất đồng giữa Moscow và Kyiv, mà còn gắn chặt với vai trò trung gian của Washington, mức độ tham gia của châu Âu và khả năng dung hòa lợi ích an ninh giữa các bên liên quan.
Nhìn tổng thể, việc Nga để ngỏ khả năng châu Âu tham gia các vòng đàm phán tiếp theo, cùng với những tiến triển bước đầu về trao đổi tù binh và đề xuất triển khai sứ mệnh nhân đạo, cho thấy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine vẫn đang được duy trì. Tuy nhiên, khoảng cách lớn về lập trường lãnh thổ, những bất đồng liên quan đến cơ chế bảo đảm an ninh và tình trạng giao tranh chưa có dấu hiệu chấm dứt tiếp tục đặt ra những thách thức đáng kể. Trong bối cảnh đó, triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện không chỉ phụ thuộc vào khả năng thu hẹp bất đồng giữa Moscow và Kyiv, mà còn gắn chặt với vai trò trung gian của Washington, mức độ tham gia của châu Âu và khả năng dung hòa lợi ích an ninh giữa các bên liên quan.
Nhìn tổng thể, việc Nga để ngỏ khả năng châu Âu tham gia các vòng đàm phán tiếp theo, cùng với những tiến triển bước đầu về trao đổi tù binh và đề xuất triển khai sứ mệnh nhân đạo, cho thấy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine vẫn đang được duy trì. Tuy nhiên, khoảng cách lớn về lập trường lãnh thổ, những bất đồng liên quan đến cơ chế bảo đảm an ninh và tình trạng giao tranh chưa có dấu hiệu chấm dứt tiếp tục đặt ra những thách thức đáng kể. Trong bối cảnh đó, triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện không chỉ phụ thuộc vào khả năng thu hẹp bất đồng giữa Moscow và Kyiv, mà còn gắn chặt với vai trò trung gian của Washington, mức độ tham gia của châu Âu và khả năng dung hòa lợi ích an ninh giữa các bên liên quan.
Thế Nguyễn
Bài viết cùng chuyên mục
Đàm phán về Ukraine: Tín hiệu ngoại giao chưa đủ tạo đột phá
Vai trò trung tâm của ASEAN trước những biến động địa chính trị
Ukraine: Những cáo buộc chấn động và bài toán trách nhiệm của chính quyền Zelensky
Lá ngón và những khoảng trống trong giáo dục kỹ năng sống
Chính quyền địa phương 2 cấp tinh gọn hơn, hiệu quả hơn, gần dân hơn và trách nhiệm hơn.
Xung đột Ukraine: Từ đàm phán ngừng bắn đến bài toán an ninh châu Âu