Ngày 11/11/2026, tờ Thế Giới Trẻ (Đức) đăng bài viết “Tình hình có trở nên nghiêm trọng? – Đàm phán về chiến tranh Ukraine tại Abu Dhabi” của nhà báo Reinhard Lauterbach, phản ánh những diễn biến mới trong nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột Nga – Ukraine. Theo bài viết, mặc dù đại diện Mỹ, Nga và Ukraine đã tiến hành thảo luận tại Abu Dhabi, thông tin về nội dung và kết quả đàm phán vẫn hết sức hạn chế, đặt ra câu hỏi về triển vọng đạt được bước tiến thực chất trong tiến trình tìm kiếm giải pháp chính trị cho cuộc xung đột.
Theo thông tin hậu trường được báo The Economist (Anh) tiết lộ, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã đề xuất điều chỉnh ranh giới hành chính tại hai khu vực Luhansk và Donetsk, qua đó tạo điều kiện để Nga tuyên bố đã hoàn thành mục tiêu kiểm soát toàn bộ các khu vực này, trong khi Ukraine vẫn có thể khẳng định không nhượng bộ thêm lãnh thổ ngoài những vùng đã mất quyền kiểm soát. Tuy nhiên, bất kể tính xác thực và khả năng triển khai của đề xuất này, tác giả nhận định rằng những điều chỉnh mang tính hình thức khó có thể giải quyết các nguyên nhân chính trị và an ninh sâu xa của cuộc xung đột.
Theo lập luận của tác giả, Nga tiếp cận cuộc xung đột trên cơ sở quan điểm của nhà lý luận quân sự Carl von Clausewitz, coi chiến tranh là công cụ phục vụ các mục tiêu chính trị, thay vì mục đích tự thân. Từ góc nhìn này, Moscow cho rằng việc chấm dứt xung đột không thể chỉ dựa trên những thỏa thuận lãnh thổ hoặc ngừng bắn tạm thời, mà cần gắn với một giải pháp chính trị toàn diện, đặc biệt là việc thiết lập cấu trúc an ninh mới tại châu Âu. Bộ Ngoại giao Nga từng nhấn mạnh rằng một thỏa thuận ngừng bắn không đi kèm giải pháp chính trị căn bản có nguy cơ chỉ tạm thời đình hoãn giao tranh, thay vì tạo dựng nền tảng cho hòa bình lâu dài. Quan điểm này cho thấy những yêu cầu an ninh mà Moscow đưa ra từ cuối năm 2021 vẫn giữ vị trí trung tâm trong lập trường đàm phán của Nga.
Đáng chú ý, tác giả nhận định việc Washington tham gia tiến trình đàm phán hiện nay phần nào phản ánh sự điều chỉnh trong cách tiếp cận của Mỹ so với giai đoạn 2021–2022. Theo đó, chính quyền Mỹ dường như ngày càng nhận thức rõ hơn rằng một giải pháp chấm dứt xung đột có thể đòi hỏi những thỏa hiệp chính trị nhất định với Nga. Tuy nhiên, triển vọng này đồng thời làm gia tăng quan ngại tại Liên minh châu Âu (EU), đặc biệt trước khả năng các cường quốc đạt được thỏa thuận về phạm vi ảnh hưởng và cấu trúc an ninh châu Âu mà không có sự tham gia đầy đủ của các nước trong khu vực.
Trong bối cảnh đó, việc các nước Tây Âu không tham gia trực tiếp cuộc đàm phán tại Abu Dhabi càng làm nổi bật những khác biệt trong cách tiếp cận giữa Washington và các đồng minh châu Âu. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot được dẫn lời khẳng định không thể tiến hành đàm phán về một thỏa thuận hòa bình trước khi chiến tranh kết thúc. Tuy nhiên, theo đánh giá của tác giả, các nước châu Âu hiện chưa có đủ khả năng áp đặt một giải pháp chấm dứt xung đột theo những điều kiện do mình đề ra, qua đó cho thấy những giới hạn về vai trò và ảnh hưởng của châu Âu trong tiến trình định hình một thỏa thuận chính trị liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine.
Một vấn đề đặt ra là liệu một thỏa thuận ngừng bắn không đi kèm giải pháp chính trị toàn diện có tạo ra đủ động lực và cơ sở để các bên tiếp tục đàm phán về hòa bình lâu dài hay không. Theo tác giả, kinh nghiệm từ cuối năm 2021 đến đầu năm 2022 cho thấy các cuộc trao đổi giữa Nga với Mỹ, NATO và các nước châu Âu về những đề xuất bảo đảm an ninh đã không đạt được đồng thuận, khiến tiến trình ngoại giao rơi vào bế tắc trước khi xung đột quân sự bùng phát. Từ góc nhìn này, Moscow không muốn lặp lại những cuộc thương lượng kéo dài mà không giải quyết được các bất đồng căn bản, thay vào đó hướng tới một thỏa thuận mang tính quyết định, có khả năng định hình lại các nguyên tắc bảo đảm an ninh tại châu Âu.
Đáng chú ý, tác giả cho rằng nếu không thể đạt được sự đồng thuận với các nước châu Âu, Nga có thể ưu tiên thúc đẩy thỏa thuận trực tiếp với Mỹ, qua đó làm gia tăng nguy cơ châu Âu bị hạn chế vai trò trong những quyết định liên quan trực tiếp đến an ninh của mình. Đây cũng là cơ sở dẫn đến những lo ngại về khả năng xuất hiện một trật tự an ninh kiểu “Yalta mới”, trong đó các cường quốc đạt được những thỏa thuận phân định phạm vi ảnh hưởng mà không có sự tham gia đầy đủ của các quốc gia chịu tác động.
Nhìn tổng thể, bài viết cho thấy tiến trình đàm phán về Ukraine không đơn thuần là nỗ lực chấm dứt giao tranh hay giải quyết tranh chấp lãnh thổ, mà còn gắn với những bất đồng sâu sắc về cấu trúc an ninh và tương quan ảnh hưởng chiến lược tại châu Âu. Theo đánh giá của tác giả, trong khi Nga tiếp tục đặt trọng tâm vào các bảo đảm an ninh mang tính lâu dài, Mỹ có dấu hiệu điều chỉnh cách tiếp cận theo hướng xem xét những thỏa hiệp chính trị, còn châu Âu đứng trước thách thức duy trì vai trò trong tiến trình đàm phán. Những khác biệt này cho thấy triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình bền vững vẫn phụ thuộc vào khả năng dung hòa lợi ích an ninh giữa các bên, đồng thời bảo đảm sự tham gia và quyền quyết định của Ukraine đối với các vấn đề liên quan đến chủ quyền, lãnh thổ và tương lai của nước này.
Về dài hạn, diễn biến đàm phán có thể tác động không chỉ đến cục diện xung đột Nga–Ukraine mà còn đến quan hệ Nga–Mỹ, sự gắn kết xuyên Đại Tây Dương và vai trò chiến lược của EU. Nếu các cuộc thương lượng chủ yếu diễn ra giữa những cường quốc mà thiếu sự tham gia thực chất của các bên liên quan, nguy cơ gia tăng bất đồng trong nội bộ phương Tây và những tranh cãi về tính chính danh, khả năng thực thi của thỏa thuận sẽ tiếp tục hiện hữu. Do đó, vấn đề then chốt không chỉ là thời điểm và điều kiện chấm dứt chiến sự, mà còn là việc hình thành một khuôn khổ an ninh được các bên chấp nhận, có cơ chế bảo đảm thực thi và đủ khả năng ngăn ngừa xung đột tái diễn. Đây sẽ là một trong những thách thức quan trọng đối với tiến trình định hình trật tự an ninh châu Âu trong thời gian tới.
Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/533163.wird-es-ernst.html
Bài viết cùng chuyên mục
Hà Lan: Phong trào “Lằn ranh đỏ” và sức ép điều chỉnh chính sách đối với Israel
Jean-Luc Mélenchon: Từ cải cách nước Pháp đến định hình lại châu Âu
Tình báo Mỹ nghi CEO Nvidia có quan hệ tình cảm với ‘đặc tình Trung Quốc’
Hai năm cuối nhiệm kỳ: Thách thức mới với Tổng thống Trump
Chính sách trừng phạt Cuba của Mỹ làm gia tăng bất đồng quốc tế
Từ chiến trường đến bàn đàm phán: Nước cờ tình báo của Tổng thống Nga tại Abu Dhabi