Hiện nay, Internet và mạng xã hội trở thành nhu cầu thiết yếu trong đời sống. Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ phát triển Internet và lượng người dùng mạng xã hội cao nhất thế giới, tạo điều kiện hình thành hệ sinh thái số phục vụ kết nối, trao đổi, giải trí, tiếp cận thông tin và phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để các thế lực thù địch lợi dụng chống phá, xuyên tạc đường lối của Đảng, kích động, lôi kéo lực lượng, phát tán tài liệu, gây mất ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Hiện nay, các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị đang gia tăng các hoạt động chống phá cách mạng nước ta với nhiều thủ đoạn tinh vi, phức tạp. Chúng tung ra những luận điệu sai trái, thù địch, cố tình xuyên tạc, bóp méo sự thật, “đổi trắng thay đen”, làm lẫn lộn đúng sai, thật giả. Không chỉ nhằm phủ nhận, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hạ thấp uy tín, danh dự của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội, chúng còn gieo rắc hoài nghi, làm suy giảm niềm tin, thậm chí gây mơ hồ, mất phương hướng chính trị trong một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà chúng ta đang kiên định xây dựng.
Trước tình hình đó, đấu tranh phòng, chống các luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng và các phương tiện truyền thông xã hội là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đây là công việc Đảng ta đã tiến hành từ khi thành lập, và được duy trì xuyên suốt trong hơn 90 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam thực chất là bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Đảng, kiên định Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời củng cố, bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Đây không chỉ là nhiệm vụ cấp thiết, mà còn là trách nhiệm thường xuyên, lâu dài của mỗi cán bộ, giảng viên trong Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng – những người trực tiếp góp phần xây dựng, lan tỏa niềm tin và bản lĩnh chính trị vững vàng trong toàn xã hội.
Với vai trò là “trường Đảng trong Quân đội”, hơn 70 năm qua, Học viện Chính trị đã đào tạo, bồi dưỡng hàng chục nghìn cán bộ chính trị, cán bộ giảng dạy và nghiên cứu khoa học xã hội, nhân văn quân sự; đồng thời tham mưu cho Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng về những chủ trương, giải pháp thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Đặc biệt, trong những năm gần đây, Học viện Chính trị luôn là đơn vị đi đầu trong toàn quân về đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng. Nhiều bài viết có chất lượng cao, tính chiến đấu mạnh mẽ, đấu tranh trực diện với các quan điểm sai trái, thù địch, được đăng tải thường xuyên, liên tục, góp phần định hướng tư tưởng, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào đường lối lãnh đạo của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của cuộc đấu tranh tư tưởng – lý luận trong tình hình mới, để tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giảng viên, Học viện cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung trọng tâm sau đây:
Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ, giảng viên về bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng. Cuộc đấu tranh phòng, chống các luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng là một nhiệm vụ hết sức khó khăn, phức tạp, quyết liệt, không khoan nhượng nhằm bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước. Do đó, Học viện cần đẩy mạnh đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, không ngừng nâng cao nhận thức của cán bộ, giảng viên về bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội, về bản chất, truyền thống tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ” … để cán bộ, giảng viên thấm nhuần sâu sắc nền tảng tư tưởng của Đảng, thông suốt mọi nhiệm vụ được giao, có khả năng nhận diện và đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, phản động, thông tin xấu độc của các thế lực thù địch.
Đặc biệt, tiếp tục đẩy mạnh việc quán triệt, triển khai đưa Nghị quyết 35-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” vào nội dung các hoạt động của Học viện. Trong đó, nhấn mạnh: Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, nói chung và toàn Học viện nói riêng. Đồng thời, định hướng, cụ thể hóa nội dung đấu tranh tư tưởng trong giai đoạn hiện nay cho các lực lượng: Đấu tranh phản bác các luận điệu phủ nhận chủ nghĩa Mác-Lênin; phản bác các luận điệu tấn công vào tư tưởng Hồ Chí Minh; phản bác, vạch trần các luận điệu chống phá quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước; phản bác các luận điệu phủ nhận thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử dưới sự lãnh đạo của Đảng; đấu tranh chống xuyên tạc lịch sử, phản bác các luận điệu “viết lại lịch sử”, hạ bệ thần tượng, bôi nhọ các đồng chí lãnh đạo cấp cao.
Hai là, nâng cao tính chủ động, nhạy bén và năng lực đấu tranh của đội ngũ cán bộ, giảng viên trong phòng, chống các luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng. Năng lực đấu tranh của đội ngũ cán bộ, giảng viên là yếu tố trực tiếp góp phần phát hiện, phản bác và tạo “sức đề kháng” tư tưởng trước những quan điểm sai trái, thù địch. Mỗi bài viết, bài phản biện có chất lượng cần thể hiện tính chiến đấu cao, vạch rõ nội dung sai lệch, bản chất phản động trong các luận điểm chống phá; đồng thời có luận cứ khoa học, lý luận sắc bén, khẳng định tính đúng đắn của quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, củng cố niềm tin vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Do đó, mỗi cán bộ, giảng viên cần quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 47/CT-CT ngày 08/01/2016 của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị về “Tổ chức lực lượng đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị trên không gian mạng trong Quân đội”, cùng Kế hoạch của Học viện về đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, phản bác những luận điệu sai trái, phản động và thông tin xấu độc giai đoạn 2020–2025.
Cán bộ, giảng viên phải chủ động nghiên cứu, nắm chắc âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; theo sát tình hình thời sự trong nước, quốc tế và địa bàn đóng quân của Học viện; bám sát sự chỉ đạo của cấp trên để lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức đấu tranh phù hợp, bảo đảm kịp thời, hiệu quả, không để bị động, bất ngờ về tư tưởng.
Bên cạnh đó, cần tận dụng hiệu quả các phương tiện công nghệ thông tin như máy tính, mạng Internet, thiết bị cá nhân để viết tin, bài, bình luận, sáng tác văn học, nghệ thuật, góp phần lan tỏa giá trị tích cực, khẳng định thành tựu của cách mạng Việt Nam và lập trường, quan điểm nhất quán của Đảng, Nhà nước về các vấn đề trọng yếu như chủ quyền biển, đảo. Đồng thời, chủ động tiếp cận, nghiên cứu hoạt động của các trang mạng phản động, qua đó xác định nội dung, chủ đề và hình thức phản bác trực diện, kịp thời, hiệu quả.
Trong quá trình công tác và giảng dạy, mỗi cán bộ, giảng viên cần phát huy tinh thần phê phán, lên án cái sai, cái xấu; khẳng định và nhân rộng cái đúng, cái đẹp bằng tư duy khoa học, lập trường cách mạng vững vàng; khắc phục biểu hiện thờ ơ, né tránh, xây dựng môi trường dân chủ, lành mạnh, đoàn kết trong Học viện, góp phần củng cố trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội.
Ba là, xây dựng môi trường thuận lợi để phát huy vai trò của cán bộ, giảng viên trong đấu tranh trên không gian mạng. Năng lực đấu tranh phòng, chống các luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng của cán bộ, giảng viên trước hết thể hiện ở khả năng nhận thức đúng đắn, kịp thời và chính xác đối tượng đấu tranh, từ đó xác định nội dung, hình thức, biện pháp phản bác phù hợp, hiệu quả. Việc nắm chắc, xử lý và định hướng thông tin chính xác là cơ sở quan trọng giúp đội ngũ cán bộ, giảng viên vạch trần bản chất, mục tiêu và thủ đoạn của các luận điệu sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội hiện nay, cán bộ, giảng viên cần thường xuyên cập nhật, nắm bắt tình hình chính trị, xã hội, tránh bị tác động hoặc cuốn vào vòng xoáy của thông tin xấu, độc, sai lệch. Mỗi người cần chủ động, nhạy bén về chính trị, kiên quyết và kịp thời đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ sự trong sáng của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời, làm thất bại âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội của các thế lực thù địch.
Để đạt hiệu quả thiết thực, Học viện cần thường xuyên định hướng và cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về các sự kiện, vấn đề được dư luận quan tâm, nhằm củng cố niềm tin và tạo sự thống nhất tư tưởng trong toàn đơn vị. Việc cung cấp thông tin có thể được thực hiện thông qua tài liệu thông báo chính trị nội bộ, các buổi nói chuyện chuyên đề, thông báo thời sự, hoặc tổ chức học tập nghị quyết, chỉ thị của Đảng.
Có thể khẳng định rằng, sử dụng thông tin chính xác, hợp lý và có định hướng chính là nghệ thuật của công tác đấu tranh tư tưởng trên không gian mạng, góp phần nâng cao sức đề kháng chính trị – tư tưởng của cán bộ, giảng viên, đồng thời giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội.
Bốn là, tích cực bồi dưỡng, nâng cao năng lực đấu tranh trên không gian mạng cho đội ngũ cán bộ, giảng viên; phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, phương tiện. Đấu tranh phòng, chống các luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng là nhiệm vụ đòi hỏi bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực tư duy lý luận sâu sắc và đặc biệt là kỹ năng, phương pháp tác nghiệp hiệu quả trong môi trường thông tin số. Vì vậy, các cơ quan chức năng cần tập trung bồi dưỡng toàn diện cho cán bộ, giảng viên về nhận diện quan điểm sai trái, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động trên không gian mạng; đồng thời trang bị kiến thức cơ bản về báo chí, truyền thông, kỹ năng khai thác, xử lý thông tin và viết bài đấu tranh.
Cùng với đó, cần bồi dưỡng kiến thức bảo mật thông tin, nguyên tắc giữ bí mật quân sự và bí mật quốc gia; hướng dẫn sử dụng an toàn Internet và mạng xã hội. Khi thiết lập các trang cá nhân như Facebook, Blog, hoặc các nền tảng tương tự, cán bộ, giảng viên phải tuân thủ nghiêm quy định bảo mật: sử dụng địa chỉ email riêng biệt, không dùng số điện thoại cá nhân hoặc địa chỉ email đã sử dụng trước đó; đặt tên tài khoản không liên quan đến phiên hiệu cơ quan, đơn vị; không chia sẻ thông tin cá nhân hoặc thông tin liên quan đến Quân đội. Đây là những điều kiện cần thiết để bảo đảm an toàn thông tin, song yếu tố quyết định vẫn là bản lĩnh chính trị, sự tỉnh táo và tinh thần trách nhiệm của mỗi cá nhân – luôn đặt lợi ích của Đảng, Nhà nước và Quân đội lên trên hết.
Quá trình bồi dưỡng cần kết hợp linh hoạt các hình thức và biện pháp, phát huy vai trò chỉ đạo, quản lý của cơ quan chức năng trong tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ hằng năm; gắn kết với các buổi thông báo chính trị, thời sự. Đồng thời, cần phát huy vai trò của các cán bộ, giảng viên có năng lực, kinh nghiệm trong đấu tranh phòng, chống các luận điệu sai trái, thù địch để kèm cặp, hướng dẫn, bồi dưỡng thế hệ cán bộ, giảng viên trẻ; tạo điều kiện để họ tiếp cận thông tin mới, nâng cao kỹ năng, phương pháp đấu tranh.
Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, giảng viên phải chủ động tự học, tự nghiên cứu, rèn luyện đạo đức, lối sống, phát huy tinh thần tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Cần đề cao tự phê bình và phê bình, gắn với thực hiện Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; đồng thời, thực hiện nghiêm Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về “Phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới”.
Từ đó, xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên vững vàng về chính trị, giỏi về chuyên môn, nhạy bén trong tư duy, mẫu mực về đạo đức, trở thành lực lượng nòng cốt, xung kích trên mặt trận đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong Quân đội và trên không gian mạng.
Tạp chí điện tử Đông Nam Á (Asean News) đã có bài viết “Cõi Nhớ” một ấn phẩm có âm mưu diễn biến hòa bình, phản ánh tác giả Hồ Đăng Định lợi dụng chính sách hòa hợp dân tộc, bóp méo lịch sử nhằm thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình.
Tiến hành đấu tranh phòng, chống các luận điệu sai trái, thù địch trên không gian mạng là trách nhiệm chính trị quan trọng của cấp ủy, chỉ huy các cấp, với sự tham gia tích cực, tự giác của toàn thể cán bộ, giảng viên. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, cần thường xuyên làm tốt công tác quán triệt, tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm cho mọi tổ chức, lực lượng, phương tiện tham gia đấu tranh.
Đồng thời, phải chú trọng công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu để vận dụng sáng tạo trong lãnh đạo, chỉ đạo, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh tư tưởng trong tình hình mới. Đây vừa là yêu cầu cấp thiết, vừa là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững trận địa chính trị – tư tưởng của Quân đội, củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của dân tộc ta.
Nguyễn Văn Anh – Nguyễn Văn Bách/Học viện Chính trị, BQP
Tài liệu tham khảo
*Ban chỉ đạo 94, Học viện Chính trị (2018), Báo cáo Tổng kết công tác đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch; phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ Đại hội XII đến nay của Học viện Chính trị, Hà Nội.
*Ban chỉ đạo 94, Học viện Chính trị (2022), Báo cáo Kết quả hoạt động phòng, chống “Diễn biến hoà bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hoá năm 2021 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2022 của Học viện Chính trị, Hà Nội.
* Kiểm soát tin giả trên các phương tiện truyền thông xã hội nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng/Asean News.
* Cần một giải pháp tổng thể để làm sạch không gian mạng/Asean News.
* Quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận không phải là quyền tự do tuyệt đối/Asean News.
* “Cõi Nhớ”- Một ấn phẩm có âm mưu diễn biến hòa bình/Asean News.