(Đà Nẵng). Với chủ đề “Tăng cường hợp tác tư pháp khu vực trong bối cảnh hội nhập quốc tế và kỷ nguyên số”, Diễn đàn Tư pháp ASEAN – Trung Quốc lần thứ IV năm 2026 sẽ khai mạc vào sáng 10/10/2026 tại Furama Resort, thành phố Đà Nẵng. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn, do Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam chủ trì.
Trong phiên khai mạc, thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, ông Lê Minh Trí; Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, ông Lê Ngọc Quang sẽ có các phát biểu chào mừng sự kiện.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Việt Nam và Trung Quốc, các ông Nguyễn Văn Quảng, Chánh Án và Trương Quân, Chánh Án, cũng sẽ có hai phát biểu quan trọng tại phiên khai mạc trọng thể vào sáng ngày 10/10/2026.
Tham dự diễn đàn có gần 130 đại biểu, gồm 70 đại biểu từ Tòa án các nước ngoài, 12 đại biểu từ cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài tại Việt Nam và gần 50 đại biểu trong nước.
Diễn đàn là cơ chế đối thoại và hợp tác tư pháp cấp cao giữa Tòa án tối cao các nước ASEAN và Tòa án nhân dân tối cao Trung Quốc. Bắt đầu từ năm 2014, Diễn đàn đã được tổ chức 3 lần vào các năm 2014, 2017 và 2022 tại Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.
Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn lần thứ tư với ý nghĩa đặc biệt quan trọng: ASEAN và Trung Quốc, cùng kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ “Đối tác chiến lược toàn diện”. Sự kiện góp phần làm sâu sắc hơn hợp tác tư pháp khu vực, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm cải cách tư pháp, xây dựng Tòa án điện tử và ứng dụng công nghệ trong hoạt động xét xử.
Tháng 11/2021, quan hệ ASEAN và Trung Quốc chính thức được nâng tầm lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện”, đúng vào dịp kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ đối thoại ASEAN – Trung Quốc (1991 – 2021). Trước đó, vào tháng 7/1997, Trung Quốc chính thức khởi động quan hệ đối thoại đầy đủ với ASEAN tại hội nghị Ngoại trưởng ASEAN lần XXIV (diễn ra tại Malaysia). Đến tháng 10/2003, tại hội nghị cấp cao ASEAN – Trung Quốc lần VII (diễn ra tại Indonesia), ASEAN – Trung Quốc nâng cấp quan hệ lên thành “Đối tác chiến lược”.
Các phiên làm việc (kéo dài từ 10 đến 12/10/2026 tại thành phố Đà Nẵng-Việt Nam), tập trung vào hai nội dung trọng tâm: Hợp tác giải quyết vụ án hình sự, tranh chấp dân sự và thương mại xuyên biên giới trong bối cảnh kỷ nguyên số; Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng Tòa án điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ xét xử, cùng triển vọng tương lai.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, các đại biểu thảo luận và thông qua Thông cáo chung Đà Nẵng 2026, ghi nhận kết quả Diễn đàn lần IV năm 2026, xác định định hướng hợp tác tư pháp ASEAN – Trung Quốc trong thời gian tới.
ASEAN-China Justice Forum đã đạt được nhiều kết quả hợp tác mang tính nền tảng và thực chất giữa Tòa án tối cao các nước ASEAN và Tòa án nhân dân tối cao Trung Quốc.
Tuyên bố chung Nam Ninh (2017) mở đường cho các quốc gia đẩy mạnh hợp tác tư pháp trong kỷ nguyên Internet, thống nhất các giải pháp xử lý tranh chấp thương mại xuyên biên giới và minh bạch hóa thông tin tòa án Tuyên bố Nam Ninh (2014 và 2022) đã thiết lập cơ chế liên lạc, thiết lập khuôn khổ hợp tác tư pháp khu vực và tìm kiếm các phương thức cung cấp dịch vụ pháp lý mới.Đặc biệt, tại diễn đàn lần III (năm 2022), các bên đã tăng cường áp dụng các quy tắc thương mại và kinh tế mới của Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), tối ưu hóa dịch vụ tư pháp cho hoạt động đầu tư và thương mại xuyên biên giới.
Trước thềm diễn đàn lần IV, ASEAN và Trung Quốc cũng đã thống nhất sẽ xúc tiến thành lập các Trung tâm chuyên trách, đặt tại các tỉnh biên giới của Trung Quốc, đáp ứng yêu cầu kết nối với ASEAN, bao gồm: Cơ sở giao lưu và đào tạo Thẩm phán ASEAN – Trung Quốc (tại Quảng Tây). Đây là một trong những trung tâm chuyên trách nhằm thúc đẩy hợp tác pháp luật, tư pháp giữa các quốc gia ASEAN và Trung Quốc ; Mạng lưới dịch vụ pháp lý Quảng Tây – ASEAN (đặt tại Quảng Tây) và một cơ sở trợ giúp tư pháp quốc tế (đặt tại Vân Nam). ASEAN – Trung Quốc cũng đạt được tiếng nói chung trong đẩy mạnh cơ chế hợp tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ở cấp độ quốc tế, tạo niềm tin ổn định cho cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực.
Trước Diễn đàn này, thành phố Đà Nẵng cũng là nơi diễn ra Diễn đàn ASEAN – OSHNET lần XIII (AOC-13, ngày 7/7/2026) với chủ đề “Tăng cường chuyển đổi số trong quản lý an toàn, vệ sinh lao động trong ASEAN hướng tới Tầm nhìn ASEAN 2045”, với sự tham dự của 120 đại biểu đến từ 11 quốc gia thành viên ASEAN. Sự kiện AOC-13 đánh dấu cột mốc: Việt Nam tiếp nhận vai trò Chủ tịch “Mạng An toàn, vệ sinh lao động ASEAN / ASEAN-OSHNET”, nhiệm kỳ 2026–2027 từ Thái Lan. Đồng thời Brunei Darussalam, tiếp nhận vai trò Ban Thư ký ASEAN-OSHNET./.
Trần Ngọc